Πριν από ενάμιση χρόνο μού ζητήθηκε από το Παράρτημα Βρυξελλών του Ιδρύματος Rosa Luxemburg να επιμεληθώ έκθεση με θέμα την παρείσφρηση της Ακροδεξιάς στο ελληνικό κράτος.1 Τότε δεν θα μπορούσα να προβλέψω με τίποτε δύο απίθανες συμπτώσεις.
Η πρώτη κακή σύμπτωση είναι ότι την ίδια μέρα που παραδίδαμε την έκθεση στο Ίδρυμα ο Παύλος Φύσσας έπεφτε νεκρός, με αποτέλεσμα να αρχίζει να ξετυλίγεται το κουβάρι της εξάρθρωσης της Χρυσής Αυγής αλλά και της περαιτέρω αποκάλυψης των σχέσεών της με τους ελληνικούς κρατικούς μηχανισμούς.
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2013, λίγες μέρες μετά τη δολοφονία, σε συνέντευξή του στο BBG, ο Άδωνις Γεωργιάδης απαντάει στον δημοσιογράφο, που τον ρωτάει ευθέως αν υπάρχουν σχέσεις Αστυνομίας και Χρυσής Αυγής, «very unhappy to say that to some point it's true», κάτι το οποίο δύσκολα θα περίμενε ποτέ κανείς να το ακούσει από το στόμα του και είναι επίσης άξιον απορίας σε τι σημείο θα είχε φτάσει για να το λαλήσει.
Οι πρώτοι βουλευτές της Χρυσής Αυγής αρχίζουν να συλλαμβάνονται λίγες ημέρες μετά, νωρίς το πρωί της 28ης Σεπτεμβρίου. Η επιχείρηση σχεδιάζεται σε πλήρη μυστικότητα. Ως και οι αστυνομικοί της Αντιτρομοκρατικής που κάνανε τις συλλήψεις μέχρι την τελευταία στιγμή δεν ξέρανε ποιους θα συλλάμβαναν. Και τούτο, φυσικά, όχι επειδή φοβόνταν διαρροή στον Τύπο, αλλά στο ίδιο το Σώμα. Ο βουλευτής Καιάδας, τη στιγμή της σύλληψής του, είπε: «Ξήλωσαν όλη την αστυνομία και την ΚΥΠ για να μας συλλάβουν». Τα είπε όλα...Έκτοτε, η συνέχεια είναι λίγο-πολύ γνωστή...
Η δεύτερη σύμπτωση είναι η εξής: την 1η Απριλίου 2014 πα-ρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου, που διοργάνωσε το Ίδρυμα Luxemburg στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η αγγλική εκδοχή της έκθεσης.2
Στο δελτίο Τύπου που ετοιμάσαμε για την έκθεση έγραψα: «Τα συμπεράσματα δεν προσφέρονται ούτε για εύκολες αναγνώσεις εντυπωσιασμού ούτε όμως και για εφησυχασμό. Το ακροδεξιό πολιτειακό σύμπτωμα της Ελλάδας έχει τη δική του πορεία, προϊόν των ελληνικών ιδιαιτεροτήτων του παρελθόντος και του παρόντος που αναλύονται στη μελέτη, αλλά εγγράφεται σε μια μακρά ιστορική παράδοση, καθ' όλα οικεία στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Μια παράδοση που τις δύσκολες στιγμές -τις στιγμές "κρίσης" όπως η σημερινή- αφυπνίζεται και θυμίζει ότι η Ευρώπη δεν είναι μόνο η κοιτίδα των δικαιωμάτων και των ελευθεριών, αλλά και των πιο ολοκληρωτικών ιδεολογιών που γέννησε η ανθρωπότητα».
Την επόμενη μέρα γυρνάω στην Αθήνα και, ω, τι έκπληξη: βίντεο Μπαλτάκου-Κασιδιάρη. Πανδαιμόνιο...
Τη στιγμή που με περίσκεψη και ζυγιασμένα λόγια αποφαινόμουν ότι τα συμπεράσματα δεν προσφέρονται για εντυπωσιασμό, ο γ.γ. της κυβέρνησης «δίνει» στον βουλευτή της Χρυσής Αυγής δύο υπουργούς ως υπαίτιους για τη σύλληψη της ομάδας, με φόντο μια ντουζίνα περίπου χριστιανικές εικόνες! Το απόλυτο παρακράτος. Δεν ξέρω αν έχετε δει το «II Divo», μια φοβερή ιταλική ταινία όπου φαίνεται πώς ο Τζούλιο Αντρεότι συνωμοτεί με μαφιόζους για να τελειώνει τους αντιπάλους τους. Εμένα, πάντως, αυτό μου ήρθε...
Αυτό που προκύπτει γενικώς, και από την έρευνα, και από τις δύο συμπτώσεις για τις οποίες μίλησα, είναι ότι στην Ελλάδα έχουμε πρόβλημα. Σοβαρό πρόβλημα που αφορά τρία πράγματα:
Πρώτον, την παρείσφρηση υπόγειων διαδρομών μεταξύ εκτελεστικής -κυρίως- εξουσίας με άτυπα κέντρα άσκησης πολιτικής ισχύος που τοποθετούνται στο δεξί άκρο του πολιτικού φάσματος.
Δεύτερον, την αναβίωση τέτοιων διαδρομών, καθώς, ως γνωστόν, στη χώρα έχουμε και μια ιστορία που δεν μας αφήνει.
Τρίτον, την πλημμελή -για να το πω ευγενικά- λειτουργία της διάκρισης των εξουσιών, καθώς η δικαστική περιμένει συχνά σινιάλο από την εκτελεστική για να πάρει μπρος, όπως την υπόθεση της Χρυσής Αυγής, ενώ η νομοθετική απλώς παρακολουθεί, χωρίς να μπορεί να ασκήσει αυτό που υποτίθεται πως είναι η δουλειά της: έλεγχο.
Το ελληνικό πρόβλημα, το οποίο μας έγινε ιστορικά οικείο υπό τον όρο «παρακράτος», δεν μπορεί να μας αφήνει να κοιμόμαστε ήσυχοι, ούτε να διατυπώνουμε θεωρίες για «μεμονωμένα περιστατικά», όπως κάνουν κάποιοι. Τα περιστατικά είναι πολλά για να είναι μεμονωμένα, αλλά κυρίως φαίνονται να έχουν εσωτερική συνοχή, αλληλουχία και συνέχεια. Αυτό είναι και το πιο νοσηρό.
Από την άλλη, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος της ολίσθησης στον πανφασισμό. Να φτάσουμε να βλέπουμε φασίστες παντού. Αυτό μας οδηγεί σε λάθος πολιτικές στρατηγικές ενώπιον της ανάγκης της ακροδεξιάς ανάσχεσης. Το ότι δεν μας θέλγει η «θεωρία των μεμονωμένων περιστατικών» δεν σημαίνει ότι πρέπει να υποκύψουμε στο άλλο άκρο, αυτό που ονομάζω «θεωρία των συγκοινωνούντων δοχείων», την αντίληψη, δηλαδή, κατά την οποία οι νησίδες δημοκρατικής κουλτούρας μέσα στο ελληνικό κράτος είναι τόσο ασθενείς πλέον, ώστε η ακροδεξιά παρείσφρηση να είναι κανόνας που θέτει σε άμεση συνέργεια το επίσημο κράτος με τις άτυπες δομές για τις οποίες έκανα λόγο.
Επειδή τα τελευταία χρόνια τα φώτα είναι πάνω στην Ελλάδα, είναι κρίσιμο το ελληνικό ακροδεξιό σύμπτωμα να αναδειχθεί με μεγάλη προσοχή, διότι ελλοχεύει ο κίνδυνος τα μεροληπτικά αυτιά της Ευρώπης να το θεωρήσουν δείγμα ελληνικής καθυστέρησης, παθογένειας ή ακραίου «εθνολαϊκισμού», στο πλαίσιο μάλιστα της «θεωρίας των δύο άκρων».
Τέτοιες θεωρίες ενδημούν και στα καθ' ημάς και εύκολα χαϊδεύουν σήμερα τα αυτιά των κατεστημένων δυνάμεων στην Ελλάδα και στην Ευρωπάίκή Ένωση, ως ερμηνεία για την ακροδεξιά ανάπτυξη.
Η απλή αλήθεια είναι ότι η συντεταγμένη εξουσία στην Ελλάδα έχει αναπτύξει δυναμικά ειδύλλια με την ακροδεξιά, τα οποία, παρά τη διακοπή τους, δείχνουν να αντέχουν στο χρόνο. Ο στρατός, η Εκκλησία, η Δικαιοσύνη και η Αστυνομία έχουν υπάρξει οι «μεγάλοι κόμβοι του αντικομμουνισμού» 3, κατεξοχήν βραχίονες ενός κράτους «εθνικού και ιδεολόγου», όπως το ελληνικό στη μείζονα διαδρομή του στον 20ό αιώνα. Επί των δύσκολων ημερών μας, κάποιοι θύλακες στο εσωτερικό αυτών των πολιτειακών μηχανισμών επιθυμούν να ανασυστήσουν το ειδύλλιο. Η μέχρι σήμερα ατιμωρησία της ναζιστικής βίας είναι πραγματικά καινοφανής για τα ευρωπαϊκά δεδομένα και δίνει πράσινο φως στην ακροδεξιά αναθέρμανση που τροφοδοτεί η απόγνωση και η αγανάκτηση των Ελλήνων σήμερα.
Αυτό όμως που κυρίως διακρίνεται είναι ότι η δύσοσμη ιστορία της παρείσφρησης της Άκρας Δεξιάς στο ελληνικό κράτος έχει στοιχεία που παραπέμπουν σε ελληνικές ιδιαιτερότητες, αλλά και στοιχεία που εντάσσονται απολύτως σε ένα ευρύτερο συγκριτικό πλαίσιο αναφοράς της Νότιας ή Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στο πλαίσιο πάντα του ευρύτερου ευρωπαϊκού κληροδοτήματος. Η ακροδεξιά Ελλάδα έχει πολλές και καλές παρέες στα πέριξ της...
Όπως γράφει ο Μαζάουερ στη Σκοτεινή Ήπειρο: «Η Ευρώπη στον εικοστό αιώνα δεν ήταν η φυσική πατρίδα της ελευθερίας και της δημοκρατίας, αλλά μάλλον ένα εφιαλτικό εργαστήρι κοινωνικού και πολιτικού πειραματισμού. Εκεί κατέλυσε και ανάπλασε πολλές φορές τον εαυτό της μέσα από τον πόλεμο, την επανάσταση, τον οικονομικό και ιδεολογικό ανταγωνισμό».
Το ελληνικό ακροδεξιό σύμπτωμα, υπό την έννοια αυτή, δεν είναι παρά μια ακραία εκδοχή του ευρωπαϊκού συμπτώματος. Το γεγονός ότι η ελληνική Δεξιά ψάχνει στα δεξιά της για να μπορέσει να επιβάλει την τάξη της σε οριακούς καιρούς δεν είναι καινοφανές, ούτε αφορά μόνο τον Μπαλτάκο ως πρόσωπο. Αφορά πρωτίστως τον ιδρυτή της Πολιτικής Άνοιξης. Πάντα τον αφορούσε.
Ο Δημήτρης Χριστόπουλος είναι Αντιπρόεδρος οτη Διεθνή Ομοσπονδία Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Αναπληρωτής Καθηγητής οτο Πάντειο Πανεπιοτήμιο, και υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ
1 Η έκθεση δημοσιεύεται από τις εκδόσεις Νήσος με τίτλο «Παρακράτος;» σε επιμέλεια μου και κείμενα των Δ. Κουοουρή, Δ. Παπαδάτου, Κ. Παποπαντολέων, Α. Σακελλαρίου, Δ. Χριστόπουλου εντός του τρέχοντος μηνός.
2 http://rosalux-europa.info/userfiles/file/RightWing_A4_WEB.pdf
3 Χ. Μπουρνάζος «Το κράτος των εθνικοφρόνων: Αντικομμουνιστικός λόγος και πρακτικές»
Δημοσίευση σχολίου