Σβήνοντας από τη λογοτεχνία λέξεις που μας ενοχλούν

Πώς θα σας φαινόταν αν κάνοντας βόλτα σε ένα βιβλιοπωλείο πέφτατε πάνω στις «Σημειώσεις ενός τολμηρού ηλικιωμένου κυρίου» του Τσαρλς Μπουκόφσκι, τον «Δωδεκάλογο του Ρομά» του Κωστή Παλαμά και τις «Δύστυχες σεξεργάτριες της ζωής μου» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες; Και τι έγινε να πειράξουμε λίγες λέξεις και να τις στρογγυλέψουμε; Δεν είναι πιο κομψό να πούμε τολμηρός ηλικιωμένος κύριος από πορνόγερος, Ρομά αντί για γύφτος και σεξεργάτρια αντί πουτάνα; Με την ίδια λογική δεν είναι καλύτερα να είμαστε παντοτινά νέοι, όμορφοι, πλούσιοι, υγιείς, αδύνατοι με λευκά δόντια και με πυκνά μαλλιά αντί για κανονικοί άνθρωποι που ζουν κανονικές ζωές;

Εδώ και καιρό προσπαθούμε να χωρέσουμε την πραγματική ζωή σε αποστειρωμένα κουτάκια. Νομίζουμε ότι αυτό μας κάνει συμπεριληπτικούς και ανοιχτούς στη διαφορετικότητα. Πιστεύουμε ότι αυτό μπορούμε να το πετύχουμε απαλείφοντας λέξεις που πονάνε. Έτσι δεν λέμε κοντός, χοντρός, φαλακρός λέμε μικρόσωμος, plus size και με φαρδιά χωρίστρα γιατί είναι καλύτερο. Βασικά μας κάνει να δείχνουμε εμείς καλύτεροι, όχι τόσο σκληροί. Κάπως έτσι και για να μην στενοχωριέται ο κόσμος πριν από λίγο καιρό θέλησαν να αλλάξουν μερικές λέξεις στα βιβλία του Ρόαλντ Νταλ, ευτυχώς δεν το έκαναν τελικά.

Επόμενο θύμα ήταν ο Ίαν Φλέμινγκ. Καλός ο Μποντ –Τζέιμς Μποντ– αλλά οι διορισμένοι από τον εκδοτικό οίκο Ian Fleming «αναγνώστες ευαισθησίας» (νέα ειδικότητα) αποφάσισαν ότι κάποιες λέξεις ή φράσεις των βιβλίων είναι ρατσιστικές. Το πιο πρόσφατο χτύπημα ήρθε με την Άγκαθα Κρίστι. «Αφαιρείται προσβλητική γλώσσα από τα βιβλία της» σύμφωνα με τους τίτλους των site. Στις νέες εκδόσεις του οίκου Harper Collins, τα βιβλία με ιστορίες του Ηρακλή Πουαρό και της Μις Μαρπλ που γράφτηκαν μεταξύ 1920 και 1976 κυκλοφορούν με επαναδιατυπώσεις. Διότι το σύγχρονο κοινό θεωρεί κάποιες φράσεις προσβλητικές. Καταρχάς πάμε να δούμε ποιο είναι το σύγχρονο κοινό. Το κοινό δεν είναι μια ενιαία συμπαγής μάζα που πάει κι έρχεται στα ίδια σημεία την ίδια χρονική στιγμή. Κοινό είναι κάθε πραγματικός και δυνητικός αναγνώστης. Θεωρητικά κάθε άνθρωπος που ζει σε αυτό τον πλανήτη. Κάποιοι λοιπόν είναι λευκοί, άλλοι μαύροι, άλλοι αδύνατοι, άλλοι χοντροί, άλλοι ψηλοί, άλλοι κοντοί, άλλοι γέροι κι άλλοι νιοι.

Είναι δυνατόν ένας συγγραφέας να γράφει προσπαθώντας να μην θίξει οποιονδήποτε από τα οκτώ δισεκατομμύρια ανθρώπους που ζουν αυτή τη στιγμή στον πλανήτη; Οι συγγραφείς δεν υποχρεούνται να έχουν ενσυναίσθηση – για να πούμε και μια λέξη που τελευταία μας έχει γίνει βραχνάς. Επίσης, οι αναγνώστες δεν διαβάζουμε για να επιβεβαιώσουμε ότι κάπου ο κόσμος είναι όπως θα θέλαμε. Ο κόσμος αποτελείται από δισεκατομμύρια κόσμους. Καθένας μας έχει στο μυαλό του από τουλάχιστον έναν. Και είναι ωραίο αυτοί να συναντιούνται, να συγκρούονται και ενίοτε να αλλάζουν ρότα. Ποιος δικαιούται όμως να κάνει τον λογοκριτή; Οι «αναγνώστες ευαισθησίας»; Ποιος παίρνει την απόφαση να αλλάξει τις λέξεις του παρελθόντος; Το ζητούμενο τελικά ποιο είναι; Να ξεζήσουμε αυτά που ζήσαμε ή να κάνουμε ότι δεν συνέβησαν;

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν μια συγγραφέας της εποχής της. Μια γυναίκα που μεγάλωσε αφουγκραζόμενη τον επιθανάτιο ρόγχο της μεγαλύτερης αποικιοκρατικής δύναμης. Μέσα από αυτό το πρίσμα περιέγραψε τον κόσμο όπως τον έβλεπε η αριστοκρατία της εποχής της. Οι άνθρωποι δηλαδή που όταν πήγαιναν κρουαζιέρα στον Νείλο δεν θα τους περνούσε ποτέ από το μυαλό ότι οι Αιγύπτιοι θα μπορούσαν να είναι κάτι περισσότερο από βαστάζους, υπηρέτες και επαίτες. Ευτυχώς οι καιροί αλλάζουν και μαζί οι αντιλήψεις. Η παραχάραξη του παρελθόντος όμως ανοίγει πόρτα στη δυστοπία. Αύριο μπορούμε κάπως έτσι να αρχίσουμε να σβήνουμε ολόκληρες σελίδες της ιστορίας. Κι αφού δεν θα υπάρχουν καταγεγραμμένες θα είναι σαν να μην έχουν συμβεί.

Πηγή: ΄Εμυ Ντούρου - Documento

Πρόσκληση σε παρουσίαση βιβλίου

Λάβαμε και παραθέτουμε:

Στα πλαίσια της παρουσίασης του συλλογικού τόμου «1919-1922. Απεσταλμένοι των ισχυρών, για τη Μεγάλη Ιδέα. Στους δρόμους του πολέμου και της καταστροφής. Κείμενα για τη Μικρασιατική εκστρατεία και την προσφυγιά» σας καλούμε στην εκδήλωση με θέμα

"1923, Σύμβαση Ανταλλαγής των Πληθυσμών. Πόλεμος, Εθνοκάθαρση και Ξεριζωμός"

Θα μιλήσουν και θα συζητήσουν

ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΛΑΡΝΕΤΑΤΖΗΣ Συγγραφέας

ΑΘΗΝΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Φιλόλογος -Συγγραφέας

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ επιμελητής της έκδοσης

Θα προβληθεί οπτικοακουστικό υλικό με αφηγήσεις προσφύγων και απογόνων τους

Πολυχώρος  Πολιτισμού Ισλαχανέ,

πρώην Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων Χαμιδιέ

οδός Ελένης Ζωγράφου 3

Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου 2023 στις 6μμ

"Zούμε σε μια εποχή βαρβαρότητας και σαπίλας" (Βίντεο)

Ο τραγουδοποιός Γιώργος Κοφινάς με ηλεκτρονικό του μήνυμα θεωρεί ότι "ζούμε σε μια εποχή βαρβαρότητας και σαπίλας ... όμως παρ' όλο το σκοτάδι πρέπει να αφήσουμε το παράθυρο ανοιχτό στο όνειρο ..." και μας θυμίζει τους στίχους του Κοσμά Λεοντιάδη που έχει μελοποιήσει στο τραγούδι: "Ανάγκες ωριμάζουν".

78 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό /27/01 Διεθνής Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος/στο STUDIO

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης  

Ποτέ ξανά! Δεν ξεχνώ, δε συγχωρώ…

Στον ιστορικό κινηματογράφο τέχνης της Αθήνας STUDIO new star art cinema που δεν ξεχνά, την ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2023, τιμώντας τη συγκεκριμένη ημέρα, θα προβληθούν 3 αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου.

ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΟΒΛΗΘΟΥΝ :

1) «KAPO»  του Τζίλλο Ποντεκόρβο  (1960) 118’

2) «Ιάκωβος ο Ψεύτης» του Φράνκ Μπάιερ (1974) 108’

3) «Νύχτα και Καταχνιά» του Αλέν Ρενέ  (1956)  32’

***

«KAPO» (1960)

Το αριστούργημα του Τζίλλο Ποντεκόρβο

Υποψήφια για Όσκαρ Καλύτερης Ξένης Ταινίας 1961!

«Η προβολή της ταινίας διακόπηκε 9 φορές από το έντονο, ομόφωνο και ατελείωτο χειροκρότημα του κοινού… το τελικό χειροκρότημα κράτησε 12 λεπτά καταρρίπτοντας όλα τα ρεκόρ στην Βενετία»

Μόνο μία από τις έξι εκατομμύρια ανείπωτες ιστορίες που δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε…

Σφύζει από ενέργεια! Δυνατό, έντονο, διορατικό, επίκαιρο όσο ποτέ.

Μια ταινία σταθμός, μια ανεπανάληπτη κινηματογραφική εμπειρία.

Μέσα στο μίσος, τη βία και την κτηνωδία, εκεί που άνθρωποι και συνειδήσεις εκμηδενίζονται. Μόνο ένα πράγμα δεν μπορεί να καταστραφεί: Η ΑΓΑΠΗ.

«Ο Ποντεκόρβο είναι ένας πολύ μεγάλος διαλεκτικός, και η φήμη του κάθε άλλο παρά μύθος είναι».

- Βασίλης Ραφαηλίδης

«Ο Ποντεκόρβο είναι ένας Μαρξιστής του πιο επικίνδυνου είδους: ένας Μαρξιστής ποιητής»

- Pauline Kael, Αμερικανίδα κριτικός κινηματογράφου

***

« ΙΑΚΩΒΟΣ Ο ΨΕΥΤΗΣ» (1974)

«JACOB DER LÜGNER»

Ένα ξεχωριστό δημιούργημα του Φρανκ Μπάιερ.

«Η ομορφιά αυτής της ταινίας είναι η απλότητά της»

«O Φρανκ Μπάιερ αφήνει στο τέλος τον θεατή απλά άφωνο»

«Η μοναδική ταινία από την Λ.Δ της Γερμανίας που προτάθηκε ποτέ για Όσκαρ»

«Συγκινητική αλλά και τρομαχτικά αστεία»

Αργυρή Άρκτος Αντρικού ρόλου στο Φεστιβάλ Βερολίνου 1975.

Υποψήφια για Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας 1977

Υποψήφια για Χρυσή Άρκτο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Βερολίνου 1975

***

Νύχτα και Καταχνιά (1955)

(Nuit et brouillard, Νight and Fog)

Το αριστουργηματικό ντοκιμαντέρ του Αλέν Ρενέ (Χιροσίμα Αγάπη μου, Πέρσι στο Μάριενμπαντ, ο Πόλεμος Τελείωσε, ο Θείος μου από την Αμερική)

Ένα σύντομο ποιητικό δοκίμιο-ντοκιμαντέρ

Υποδειγματική οικονομία, πυκνότητα, συγκίνηση και νηφαλιότητα

Υψηλή αίσθηση χρέους προς την ανθρωπότητα αλλά και καλλιτεχνική ευρηματικότητα.

Βραβείο Cinema Eye Honors.

Βραβείο Jean Vigo.

A. Ντοβζένκο η ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΗ «Τριλογία του Πολέμου» από 26/1 στο STUDIO new star art cinema

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

“Η Τριλογία του Πολέμου” του Αλεξάντρ Ντοβζένκο

Τρία κινηματογραφικά ποιήματα, πάνω από χώρο και χρόνο.

Τσάρλι Τσάπλιν: “Η σλαβική κινηματογραφία έδωσε στον κόσμο έναν μόνο σκηνοθέτη: Τον Αλεξάντρ Ντοβζένκο”.

«Οι ταινίες του...δεν είναι τίποτα λιγότερο από ποίηση στο σελιλόιντ». Αν κάποιος θέλει να εντοπίσει τις καταβολές του Αντρέι Ταρκόφσκι πρέπει να δει αυτές τις ταινίες.

Τρεις ταινίες ύμνος στη φύση στη γη και στους εργάτες της.

“Η επανάσταση αλλάζει, όχι μόνο τον κόσμο, αλλά και τον τρόπο που τον βλέπουμε” Α.Ν

Τρία αριστουργήματα, ύμνος στην Οκτωβριανή Επανάσταση.

Η ταινία που τον καθιέρωσε ήταν το “Σβενιγκόρα” (1928), που αποτέλεσε στη συνέχεια το πρώτο μέρος της λεγόμενης “Τριλογίας του Πολέμου”,  μαζί με το “Οπλοστάσιο” (1928-29) και τη ”Γη” (1930). 

Τιμήθηκε δύο φορές με το Βραβείο Στάλιν(1941) και το (1949).

Η NEW STAR σας παρουσιάζει από τις 26/1, ολόκληρη την τριλογία του πολέμου, του Σοβιετικού σκηνοθέτη Αλεξάντρ Ντοβζένκο(1894-1956), αποκλειστικά στο STUDIO new star art cinema. 

Ένα αφιέρωμα στον πολυτάλαντο και πολυπράγμονα Σοβιετικό σκηνοθέτη Αλεξάντρ Ντοβζένκο. 

Η γνωστή ως τριλογία του πολέμου (Σβενιγκόρα, Άρσεναλ-Οπλοστάσιο, Γη) πραγματεύεται τη μεταμόρφωση της Ουκρανίας από μια κτηνοτροφική, φεουδαρχική κοινωνία σε βιομηχανικό σοσιαλιστικό κράτος. 

«Σβενιγκόρα»

Ένα αριστούργημα του Ντοβζένκο. Ένα ποιητικό αλλά και ρεαλιστικό έπος από τον κορυφαίο σοβιετικό σκηνοθέτη. Επικό... Λυρικό... Τραγικό. Ένας ύμνος στην Οκτωβριανή Επανάσταση.

Από τους θρύλους και τις προλήψεις στην οικοδόμηση ενός νέου κόσμου, με την ποιητική ματιά του Ντοβζένκο.

Το τέλος του παλιού κόσμου και η ανατολή ενός νέου.

Η ταινία «Σβενιγκόρα» ξεκινά με τη συνάντηση του γέροντα με μια ομάδα Ουκρανών Κοζάκων από το παρελθόν, που αναζητούν τον θησαυρό που λέγεται ότι είναι θαμμένος στους λόφους του Σβενιγκόρα. Διατρέχοντας αιώνες ιστορίας, φτάνει στο παρόν που σημαδεύεται από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την Οκτωβριανή Επανάσταση και τον εμφύλιο.

«ΑΡΣΕΝΑΛ-ΤΟ ΟΠΛΟΣΤΑΣΙΟ»

Ένα αριστούργημα του Ντοβζένκο. Ένα κινηματογραφικό ποίημα πάνω από χώρο και χρόνο. Οπτική μεταφορά του πολέμου... της δυστυχίας… της επανάστασης!

Όταν ένα γυμνό στήθος ενσαρκώνει το αδάμαστο πνεύμα της επανάστασης

Βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα, το σενάριο του «Οπλοστασίου» (1929) πλέκεται γύρω από την εξέγερση των μπολσεβίκων εργατών εναντίον των Ουκρανών εθνικιστών την εποχή που κατείχαν την εξουσία. Τον Ιανουάριο του 1918 οι μπολσεβίκοι οχυρώθηκαν στο οπλοστάσιο του Κιέβου και ακολούθησε σκληρή μάχη. Οι σκηνές των ταινιών πλανώνται στο χώρο και το χρόνο, απεικονίζοντας τις τραγικές συνέπειες του πολέμου στη χώρα, την πείνα και τη δυστυχία, τον θάνατο.

«Γη»

Η κορυφαία ταινία του Αλεξάντρ Ντοβζένκο. Ένα μοναδικό οπτικό ποίημα

Ένας νέος δολοφονείται, αλλά η εξέλιξη δεν σταματά... Ο κύκλος της ζωής συνεχίζεται αιώνια...

Το 1958, στην Παγκόσμια Έκθεση Βρυξελλών, ψηφίστηκε από 117 ιστορικούς του κινηματογράφου ως ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ

Το Διεθνές Συμπόσιο Κριτικών Κινηματογράφου, τη χαρακτήρισε ως ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 10 ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ.

Το 1995, στο Δημοψήφισμα του Αιώνα του περιοδικού Time Out κατέλαβε την 88η θέση ανάμεσα στις 100 καλύτερες ταινίες του αιώνα.

H ταινία  «Γη» (1932) που το 1958 στην Παγκόσμια Έκθεση Βρυξελλών ψηφίστηκε από 117 ιστορικούς του κινηματογράφου ως μια από τις 12 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών, διαδραματίζεται σε μια στέπα της σοβιετικής Ουκρανίας και σχολιάζει τη σταδιακή συνένωση των μικρών αγροτικών καλλιεργειών: ήταν μια προσπάθεια ώστε να γλιτώσουν οι φτωχοί αγρότες από την εκμετάλλευση και τους εκβιασμούς των κουλάκων που κατείχαν εκτάσεις γης με τσαρικές αποφάσεις. Είναι η τελευταία βωβή ταινία του Ντοβζένκο και αφηγηματικά η πιο βατή της «Τριλογίας του Πολέμου».

«Ακολουθούμε με συνέπεια τη γραμμή που χαράξαμε. Στο Studio θα δείτε πάντα μια ταινία που θα εγκρίνετε ανεπιφύλαχτα ή που θα απορρίψετε έντονα. Στο Studio δε θα δείτε ποτέ μια ταινία αδιάφορη!!» 

Σ. ΚΑΨΑΣΚΗΣ, ιδρυτής του STUDIO

55 ΧΡΟΝΙΑ STUDIO 

ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 

ΚΙΒΩΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

«Η Ιστορία μας γράφεται ακόμα...»

«99 Χρόνια από τον Θάνατο του Λένιν» με προβολή δύο σπάνιων ταινιών του Μιχαήλ Ρομ.στο STUDIO

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

Ο Λένιν δεν είχε δει ποτέ στην τέχνη ένα απλό μέσο αναψυχής ή ψυχαγωγίας. Η στάση του απέναντι στην τέχνη ήταν πάντα πολύ σοβαρή – η στάση του επαναστάτη κομμουνιστή. Στην αντίληψή του για τη ρωσική πραγματικότητα, υπήρχαν πολλά στοιχεία από τη θυμωμένη σάτιρα του Σεντρίν, και ο Τολστόι τον βοήθησε να δει την πραγματικότητα μέσα από τα μάτια του χωρικού, κάτι που ήταν πολύ σημαντικό για τον Λένιν τον πολιτικό. Και η ταχύτητα και η ακρίβεια των άμεσων αντιδράσεών του στα γεγονότα, στις λέξεις και τις πράξεις των ανθρώπων, την εκπληκτική του ικανότητα να συλλάβει άμεσα τη γενική έννοια ενός επικείμενου γεγονότος – αυτή τη «διαίσθηση» που εξέπληξε πολλούς εκτός αν όλες αυτές τις πολύτιμες ιδιότητες, οι οποίες συμπλήρωναν οργανικά τη δύναμη της θεωρητικής του ιδιοφυΐας του, μπορούμε άραγε να τις καταλάβουμε, λησμονώντας τη σχέση του Λένιν με την τέχνη;

Ο Λένιν είχε σε όλη του τη ζωή πολύ λίγο καιρό διαθέσιμο για να ασχοληθεί σοβαρά με την τέχνη, και μια που η προχειρότητα, του ήταν πάντα ξένη και μισητή, δεν αγαπούσε να μιλά για την τέχνη. Παρόλα αυτά, τα γούστα του ήταν πολύ καθορισμένα. Αγαπούσε τους Ρώσους κλασσικούς, αγαπούσε τον ρεαλισμό στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική κλπ.

Πασίγνωστη η εκτίμηση του ίδιου του Λένιν: 

 «Εμείς, η νέα σοβιετική κυβέρνηση, θεωρούμε πως ο κινηματογράφος είναι η πιο σημαντική απ’ όλες τις τέχνες, ένα ζωτικό εργαλείο της επανάστασης στον αγώνα για τη διαπαιδαγώγηση των νέων πολιτών».  

Στις 21 Γενάρη 1924, ώρα 6.50 το βράδυ, ο Βλαντίμιρ Ιλίτς Λένιν άφησε την τελευταία του πνοή στο Γκόρκι. Η είδηση ήταν αναπάντεχη, όχι τόσο γιατί κανείς δεν ήταν έτοιμος να αποδειχτεί ένα τέτοιο γεγονός ως πραγματικό, αλλά κυρίως επειδή λίγες ημέρες πριν η υγεία του είχε βελτιωθεί αισθητά κι άρχισαν να διατυπώνονται υποθέσεις ότι όλα όδευαν προς την πλήρη ανάρρωση. 

Δύο ημέρες πριν επέλθει το μοιραίο, στις 19 Γενάρη, ανοίγοντας τις εργασίες του XI Συνεδρίου των Σοβιέτ, ο Μ. Ι. Καλίνιν ανακοίνωσε ότι «οι μεγάλοι ειδικοί γιατροί που νοσηλεύουν τον Λένιν εκφράζουν την ελπίδα ότι ο Βλαντίμιρ Ιλίτς θα επιστρέψει στην κρατική και πολιτική δράση». Δυστυχώς, τίποτα απ' όλα αυτά δεν έμελλε να πραγματοποιηθεί.

Η είδηση του θανάτου του ΛΕΝΙΝ μεταδόθηκε από το σοβιετικό ραδιόφωνο στη Σοβιετική Ένωση και σ' όλο τον κόσμο στις 22 Γενάρη 1924, στις 6 το πρωί.

Η ΚΕ του Μπολσεβίκικου Κόμματος, μετά από έκτακτη συνεδρίασή της, απηύθυνε έκκληση «Προς το κόμμα, όλους τους εργαζόμενους», όπου ανέφερε πως μετά τον Μαρξ η ιστορία του απελευθερωτικού κινήματος δεν είχε αναδείξει μια τόσο γιγάντια μορφή σαν τον Λένιν. «Ο,τι πραγματικά μεγάλο και ηρωικό έχει το προλεταριάτο - έλεγε η έκκληση - ατρόμητο μυαλό, θέληση σιδερένια, αλύγιστη, επίμονη θέληση που δαμάζει τα πάντα, ιερό μίσος, μίσος θανάσιμο ενάντια στη σκλαβιά και την καταπίεση, επαναστατικό πάθος, που μετακινεί βουνά, απεριόριστη πίστη στις δημιουργικές δυνάμεις των μαζών, τεράστια οργανωτική μεγαλοφυΐα, όλα αυτά βρήκαν τη μεγαλειώδη ενσάρκωσή τους στον Λένιν, που το όνομά του έγινε σύμβολο του νέου κόσμου από τη Δύση ως την Ανατολή, από το Νότο ως το Βορρά»

Στις 27 Γενάρη η σορός του Λένιν μεταφέρθηκε στην Κόκκινη Πλατεία και στις 4 η ώρα το απόγευμα τοποθετήθηκε στο Μαυσωλείο. Ο θάνατός του Λένιν, έγραφε αργότερα ο Μ. Γκόρκι, «υπογραμμίζει ακόμα πιο καθαρά στα μάτια της υφηλίου την αξία του - την αξία του αρχηγού του παγκόσμιου προλεταριάτου»

«Ο Λένιν και τώρα είναι απ’ τους ζωντανούς πιο ζωντανός ποιός δεν το ξέρει; Είναι η γνώση η δύναμη, και τ’ όπλο το μεγάλο».

- Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

Η NEW STAR θυμάται και τιμάει την επέτειο θανάτου του Λένιν, την 21η Ιανουαρίου του έτους 1924 και διοργανώνει στον ιστορικό κινηματογράφο τέχνης STUDIO new star art cinema (Σπάρτης και Σταυροπούλου 33, Πλ. Αμερικής) στις 21/01/23, ένα ημερήσιο αφιέρωμα με δύο σπάνιες ταινίες του Μιχαήλ Ρομ οι οποίες θα προβληθούν στην πλήρη τους έκδοση:

1. «Ο Λένιν τον Οχτώβρη», Lenin v oktyabre

Βιογραφία/Ιστορικό, 1937, Ασπρόμαυρη 108min.

Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Ρομμ, Ντμίτρι Βασιλιέφ. 

Σενάριο: Αλεξέι Κάπλερ

Με τους: Μπορις Σουκιν (ΛΕΝΙΝ)

Νικολάι Οκλοπκοφ. Σεμυον Γκολσταμπ (ΣΤΑΛΙΝ)

2. «Ο Λένιν το 1918», Lenin v 1918 Godu

Βιογραφία/Ιστορικό, 1939, Ασπρόμαυρη 125min.

Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Ρομμ

Με τους: Μπόρις Σιούκιν (ΛΕΝΙΝ)

Νικολάι Οκλοπκοφ, Νικολάι Τσερκάσοφ (ΓΚΟΡΓΚΙ), Μιχαήλ Γκελοβανιν (ΣΤΑΛΙΝ)

Και οι δύο ταινίες θα μπορούσαν να θεωρηθούν «σκηνοθετημένα ντοκιμαντέρ», αν η προσοχή του Ρομ δε συγκεντρωνόταν αποκλειστικά στην προσωπικότητα του Λένιν. Έτσι, το ντοκιμαντερίστικο στοιχείο που υπάρχει σαν φόντο υποβαστάζει ένα σκηνοθετημένο «φιλμ-πορτρέτο», χωρισμένο στα δύο. Θα ήταν σωστότερο αν λέγαμε πως πρόκειται για δύο υπερμεγεθυσμένες λεπτομέρειες της αγύριστης κινηματογραφικής βιογραφίας του Λένιν, με φανερή την πρόθεση να υπερτονιστεί η καθαρά ανθρώπινη πλευρά του μεγάλου επαναστάτη.

Από τα παραπάνω γίνεται φανερή η δυσκολία που ενέχει ένα τέτοιο εγχείρημα: ο Ρομ έπρεπε αφενός να αναπαραστήσει μια λεπτομερειακά γνωστή ιστορική περίοδο και αφετέρου να σκιαγραφήσει, με τα μέσα της τέχνης του, το πορτρέτο ενός σχεδόν μυθικού προσώπου.

Για το ρόλο του Λένιν διάλεξε ένα σωσία του ονόματι Μπόρις Σιούκιν, που με την αποτελεσματική βοήθεια του μακιγιέρ και την εξαντλητική διδασκαλία του Ρομ έγινε τελικά ο «μετενσαρκωτής» του μεγάλου επαναστάτη: το πορτρέτο του Λένιν, φτιαγμένο από τον Σιούκιν, είναι συναρπαστικό σε ζωντάνια και ακρίβεια, κατά τις μαρτυρίες όσων γνώρισαν τον Λένιν.

Ενα ποίημα του προλεταριακού ποιητή ΤΑΚΗ ΚΟΝΤΟΥ αφιερωμένο στον ΛΕΝΙΝ

Γράφει ο Νίκος από Βόλο

Για τη σημερινή επέτειο των 99 χρόνων από το βιολογικό τέλος του ΛΕΝΙΝ, ο οποίος μένει ΑΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ, τι καλύτερο από το ποίημα του προλεταριακού ποιητή ΤΑΚΗ ΚΟΝΤΟΥ:

ΛΕΝΙΝ

Λένιν

Και τ’ όνομά του μοναχά

βαριά βουερά αντηχά

πιο απ’ όλες όλες τις καμπάνες της παλιάς Ρουσίας.

Γιόμισε η πλάση γιόμισε κι ο αχός

βροντά στων καθεστώτων τα ντουβάρια.

(…)

Λένιν

Μην είσουν τάχατε ο Μεσσίας;

Ο δυνατός, ο διαλεχτός μιανής φυλής

με τα μοιραία και τα ρητά και τα γραμμένα;

Τίποτα

Είσουν μονάχα το γκάστρι μιας οργής

και μιας κόκκινης ώρας η γέννα.

Είσουν ο φτασμένος ο καιρός, είσουν μια ζεστή καρδιά

μέσα σε λέφτερο αντρίκειο στήθος,

η δύναμη, η ορμή, η σφιχτή γροθιά,

είσουν το Πλήθος.

Λένιν!

Θρασομανούσε η Επανάσταση

μέσ’ στ’ ατσαλένια χεροπάλαμά σου

και να! σαν αστραπή κι αστροπελέκι

φλοβάει, βροντά το μήνυμά σου:

“Κόσμε ραγιά, τα πάντα είνε δικά σου,

τα παλάτια, η γης, η λεφτεριά σου,

κι όλα τα δίκια και τ’ αδικεμένα.

Χτύπα και πάρτα

και πάρε πίσω τα κλεμμένα!”(…)

Κι οδηγητής και γκρεμιστής και πλάστης

πήρες τον άπραγο το Σλάβο

κι απ’ τον ανέγνωμο, βαριόμοιρο χωριάτη,

από το σκλάβο,

τον τρισελέφτερο

ζωντάνεψες Εργάτη.

Κι αν τώρα μέσ’ στη χώρα το λιβάνι

δε θυμιατίζει σανιδιόφτιαχτους αγίους,

φουρτούνιασε ως τους γκρίζους ουρανούς

στα δασωμένα του εργοστάσια το ντουμάνι.

Λένιν!

Εσύ που μιαν αγάπη γιγαντένια

μέσ’ στο ντουνιά διπλοθεμέλιωσες,

με το πιο γόνιμο το μίσος,

πέθανες ίσως;

Πέθανες; Ψέμα,

πεθαίνουν μονάχα τα ζωντίμια.

Αλλαξες κι έγινες βλαστήμια,

κι έγινες το καφτό μας αίμα

η ελπίδα γένηκες και φως και πίστη

και πίστη μας αντρίκεια

Κοσμοχτίστη».

Τάκης Κόντος

Αφιέρωμα στο Studio new star art cinema από 21/01-24/01

 Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

Στα πλαίσια των εορτασμών του ιστορικού κινηματογράφου τέχνης της Αθήνας STUDIO new star art cinema σας ενημερώνουμε για το πρόγραμμα των αφιερωμάτων από 21/01 έως 24/01/23. 

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΣΤΟ S T U D I O new star art cinema από 21/01-24/01

21/01

Ημερήσιο Αφιέρωμα για τα «99 Χρόνια από τον Θάνατο του Λένιν» με προβολή δύο σπάνιων ταινιών του Μιχαήλ Ρομ.

1. «Ο Λένιν τον Οχτώβρη», Lenin v oktyabre

Βιογραφία/Ιστορικό, 1937, Ασπρόμαυρη 108min.

2. «Ο Λένιν στα 1918», Lenin v 1918 Godu

Βιογραφία/Ιστορικό, 1939, Ασπρόμαυρη 125min.

 22/01

Σε ειδική προβολή θα προβληθεί η αριστουργηματική ταινία «Αλεξάντερ Νιέφσκι» προς τιμήν της επετείου γέννησης του σπουδαίου Δημιουργού, Σεργκέι Αϊζενστάιν.

Η πρώτη ομιλούσα ταινία του Σεργκέι Αϊζενστάιν, μια μεγαλόπνοη επική δημιουργία, την οποία ο ιστορικός του κινηματογράφου Ζορζ Σαντούλ αποκάλεσε εύστοχα «φιλμική όπερα».

24/01

Συνεχίζουμε το αφιέρωμα στον Θόδωρο Αγγελόπουλο και τον μήνα Ιανουάριο με τις προβολές της πρώτης ταινίας του Δημιουργού, «Αναπαράσταση». 

Στις 24/01 θυμόμαστε και τιμούμε την επέτειο θανάτου του Θ. Αγγελόπουλου με την καθιερωμένη προβολή της «Αναπαράστασης». 

Οι σινεφίλ στη συγκεκριμένη προβολή, θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν την ταινία με ένα εισιτήριο των 5 ευρώ για δύο άτομα.

Μια μοναδική οπτικοακουστική εμπειρία «ΑΕΛΙΤΑ, Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΑΡΗ», συνοδεία ζωντανής μουσικής 31/1 στο STUDIO

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

Σας καλούμε την Τρίτη 31 Γενάρη στις 20:00 σε μια μοναδική οπτικοακουστική εμπειρία.

Το αριστούργημα του Γιακοβ Προταζανοβ του 1924: «Αελίτα, η βασίλισσα του Άρη», συνοδεία ζωντανής μουσικής από αριστουργηματικούς μουσικούς που θα σας ταξιδέψουν ηχητικά μέσα στις εικόνες και θα σας κάνουν να δείτε την ταινία με άλλη οπτική. Με την κιθάρα και το κοντραμπάσο να "ζωγραφίζουν" με τη συνεργασία κρουστών ήχων να δίνουν πινελιές και χρώματα στις εντάσεις της ταινίας, η εικόνα και ο ήχος παντρεύονται μοναδικά, σε μία σύντμηση του παλαιού με το νέο, δημιουργώντας ένα νέο μοτίβο.

«AELITA THE QUEEN OF MARS» (ΑΕΛΙΤΑ, Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΑΡΗ) 

ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ ΤΟΥ ΓΙΑΚΟΒ ΠΡΟΤΑΖΑΝΟΦ

Μία εκπληκτική ταινία του 1924, συνοδεία ζωντανής μουσικής από τους Zombie Ant Fungus.

Ερμηνεύουν: Zombie Ant Fungus

(τραγούδι – κιθάρα: Χρυσόστομος Καλογριδάκης

κοντραμπάσο: Απόστολος Αντωνακόπουλος

κρουστά:  Χρυσόστομος Σακελλαρόπουλος)

Οι  Zombie Ant Fungus  ασχολούνται με τα τραγούδια παλαιότερων εποχών που ανθίστανται στη σκόνη του χρόνου. 

 Συνδυασμός όμορφης μουσικής και πιασάρικων μελωδιών, για ανάλαφρες νύχτες με groovy διάθεση. 

Τζαζ μπαλάντες, oldies και 70s rock σε ένα απολαυστικό μίγμα.  

Τρίτη 31/01/2023 στις 20.00

Γενική είσοδος 7 ευρώ

διάρκεια: 80 λεπτά

STUDIO new star art cinema:

ΣΠΑΡΤΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ 33 ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

Τηλ 210-8640054 --6932479731

«Φοβούνται την ελπίδα». Μελοποιημένοι στίχοι του Ναζίμ Χικμέτ

Από τραγουδοποιό Γιώργο Κοφινά, λάβαμε ένα δημιούργημα του με μελοποιημένους στίχους του Ναζίμ Χικμέτ, τους οποίους αποδίδει ο Νίκος Τάγκας.

Οπως σημειώνει ο επιστολογράφος μας πρόκειται για ένα τραγούδι που γράφτηκε το 1980 κι έμεινε κλεισμένο στο συρτάρι 40 για να κυκλοφορήσει το 2020.

Το τραγούδι «Φοβούνται την ελπίδα» (Δε μας αφήνουν να τραγουδάμε), είναι μελοποιημένο το μνημειώδες ποίημα του Τούρκου κομμουνιστή ποιητή Ναζίμ Χικμέτ που έγραψε το 1949  για τον Αφροαμερικανό αγωνιστή, βαθύφωνο τραγουδιστή Πολ Ρόμπσον.

Οι στίχοι του Χικμέτ έντονα επίκαιροι στις μέρες μας που οξύνεται η κρατική καταστολή και περιορίζονται ολοένα και πιο ασφυκτικά τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το τραγούδι ηχογραφήθηκε στο STUDIO DIVA από τον Βασίλη Μαντόγλου. 

Κιθάρες: Γιώργος Κοφινάς και Νίκος Τάγκας

Το ΚΚΕ, ο Σταύρος Ξαρχάκος και ο Δημήτρης Κουτσούμπας

Πηγή: Δημήτρης Κανελλόπουλος - ΕφΣυν

 Χθες το βράδυ, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, βρέθηκα σε μία μεγαλειώδη και συγκινητική συναυλία. Μεγαλειώδη και συγκινητική όχι τόσο με μουσικούς όρους, όσο βασικά με πολιτικούς. Το ΚΚΕ διοργάνωνε συναυλία αφιέρωμα στον Σταύρο Ξαρχάκο και αυτό από μόνο του αποτελεί μέγα γεγονός. Ένα γεγονός που τιμάει το ΚΚΕ και εκθέτει τα υπόλοιπα κόμματα. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως τυπικά ο μαέστρος είναι δεξιών καταβολών, τυπικά επαναλαμβάνω, πράγμα το οποίο κάνει την κίνηση του ΚΚΕ ακόμα πιο σπουδαία. Μεγάλη υπέρβαση για το κόμμα.

Υπέρβαση που αναγνώρισε και ο ίδιος ο Σταύρος Ξαρχάκος πριν αρχίσει η συναυλία. «Ακόμα και το ΚΚΕ ξεπέρασε τον χαρακτηρισμό της προόδου και μπήκε στη σφαίρα της υπέρβασης. Μια υπέρβαση που χρειάζεται κότσια για να την κάνεις. Και το μόνο κόμμα που έχει κότσια όχι μόνο να την κάνει αλλά και να την υλοποιήσει είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας» είπε μέσα σε χειροκροτήματα κι επευφημίες.

Ημουν από νωρίς στο ΣΕΦ. Επίτηδες. Διότι ήθελα να ακούσω το λόγο του Δημήτρη Κουτσούμπα για τον Ξαρχάκο. Και ήταν ένας λόγος εμπεριστατωμένος, με στοιχεία και μουσικές αποδείξεις. Ο Γραμματέας και οι λογογράφοι του ήταν 100% διαβασμένοι για τον μαέστρο. Είπε όλα όσα λέμε εμείς, οι άνθρωποι της μουσικής.

Η συναυλία ξεκίνησε στις 8 και μισή. Το ΣΕΦ ήταν κατάμεστο. Μία ώρα πριν και η παραλιακή ήταν ακινητοποιημένη, τα αυτοκίνητα και τα λεωφορεία έφταναν μέχρι τη στροφή για Γλυφάδα. Και είχε πάρα πολλά λεωφορεία, το κόμμα προνόησε κι έβαλε λεωφορεία για να έρθει ο κόσμος του. Διάβαζα στον Ριζοσπάστη τις προηγούμενες ημέρες κι έμενα έκπληκτος από την οργάνωση με ώρες αναχώρησης λεωφορείων από κάθε γειτονιά της Αθήνας. Μου το είπαν και οι άνθρωποι του ΣΕΦ πόσο έκπληκτοι έμειναν με την οργάνωση του κόμματος!

Η συναυλία ούτως ή άλλως ήταν ιστορική. Ξαρχάκος είναι αυτός. Και με Γαλάνη, Μητσιά, Νταλάρα, Πασχαλίδη, Μποφίλιου και Σαϊα από δίπλα. Οι κορυφαίοι. «Το βράδυ στην πρόβα, την προηγούμενη, έβαλα τα κλάματα» μου έλεγε ο Μίλτος Πασχαλίδης. «Εβλεπα δίπλα μου Ξαρχάκο, Γαλάνη και Μητσιά και ήθελα να σταματήσω να τραγουδάω και να πάω να τους ζητήσω αυτόγραφο».

Ενα από τα καλύτερα στιγμιότυπα της βραδιάς ήρθε στο τέλος, όταν ο Δημήτρης Κουτσούμπας ανέβηκε στη σκηνή και τραγούδησε μαζί με τους ερμηνευτές. «Απονη ζωή» και «Μάτια βουρκωμένα», κάτω στον Πειραιά στα Καμίνια φτώχεια καλή καρδιά μα και γκρίνια μάζεψα μια βραδιά τα σαΐνια κι ήρθα κρυφά τον παλιό μου καημό να σου πω. Η Γαλάνη και ο Νταλάρας τον είχαν από δίπλα, αγκαλιά, τον Γραμματέα που τραγουδούσε μεν δυνατά αλλά κρατώντας διακριτικά το μικρόφωνο πιο χαμηλά. Ο Κουτσούμπας έχει φύγει πολύ μπροστά, είναι μακράν ο καλύτερος επικοινωνιακά και ο πιο άνετος πολιτικός αρχηγός.

Ο μαέστρος (μας) ήταν συγκινημένος χθες το βράδυ. Τυχεροί όσοι τον είδαμε, τυχεροί όσοι τον βλέπουμε τον Σταύρο Ξαρχάκο αεικίνητο στις συναυλίες του. Μιλάμε για ζωντανή ιστορία. Respect. 

Συναυλία ΚΚΕ για Ξαρχάκο: Μαγική βραδιά στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας

Μικρό αποδείχθηκε το ΣΕΦ.

Ασφυκτικά γεμάτο το φαληρικό γήπεδο από χιλιάδες κόσμου στη συναυλία της ΚΕ του ΚΚΕ για τον Σταύρο Ξαρχάκο. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν μια μοναδική βραδιά ενώ από τις πρώτες νότες του μεγάλου Έλληνα συνθέτη τα χειροκροτήματα και τα ρυθμικά παλαμάκια δεν σταμάτησαν.

«Η τέχνη σου, που ημερεύει την ψυχή και εξυψώνει τον άνθρωπο, συναντιέται με τον δικό μας αγώνα για έναν ανώτερο πολιτισμό, όπου "ο άνθρωπος θα πάψει για τον άνθρωπο να είναι λύκος"», τόνισε μεταξύ άλλων ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, απευθυνόμενος στον Σταύρο Ξαρχάκο.

O συνθέτης χαρακτήρισε τη βραδιά «ιστορική» γιατί «ποτέ στα πολιτισμικά δρώμενα αυτής της χώρας δεν συνέβη αυτό το γεγονός που συμβαίνει απόψε εδώ». Και συνέχισε λέγοντας «ακόμα και το ΚΚΕ ξεπέρασε τον χαρακτηρισμό της προόδου και μπήκε στη σφαίρα της υπέρβασης. Μια υπέρβαση που χρειάζεται κότσια για να την κάνεις. Και το μόνο κόμμα που έχει κότσια όχι μόνο να την κάνει, αλλά και να την υλοποιήσει είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας».

Πάντα επίκαιρος, στην έναρξη της συναυλίας του, ο Ξαρχάκος άφησε και μια καθαρή πολιτική αιχμή: «Γεια σας, είμαι ένας απόφοιτος λυκείου. Και στην πορεία της βραδιάς θα σας παρουσιάσω κι άλλους απόφοιτους Λυκείου» δείχνοντας τους μουσικούς του. 

Το παραπάνω κείμενο είναι από την ΕφΣυν ενώ αναλυτικό ρεπορτάζ με βίντεο και φωτογραφίες υπάρχει στην ιστοσελίδα 902

Μουσικές Τρίτες στο STUDIO new star από την Τρίτη 31 Ιανουαρίου του 2023

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

Μουσικές Τρίτες στο STUDIO από 31/01/23 και κάθε Τρίτη Φεβρουαρίου με αριστουργήματα του Σοβιετικού κινηματογράφου!  

Από την Τρίτη 31 Ιανουαρίου του 2023  και κάθε Τρίτη του Φεβρουαρίου επανέρχονται στον ιστορικό κινηματογράφο τέχνης της Αθήνας STUDIO new star art cinema οι ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΤΡΙΤΕΣ. 

Εξαιρετικοί και καταξιωμένοι μουσικοί θα συνοδεύουν με τις μελωδίες τους ταινίες του Σοβιετικού βωβού κινηματογράφου, ταξιδεύοντας μας σε μια αλλιώτικη εποχή ριζικής αλλαγής για τον κινηματογράφο καθώς και ανάπτυξης ενός νέου τρόπου αφήγησης. Οι ταινίες που θα προβληθούν είναι αριστουργήματα του Σοβιετικού κινηματογράφου, ευρέως αναγνωρισμένα και έργα του κινήματος του Σοβιετικού μοντάζ. Οι ήχοι του πιάνου, του τσέλο, του κοντραμπάσου, των κρουστών, της άρπας, του φλάουτο και άλλων μουσικών οργάνων θα γεμίσουν την αίθουσα του STUDIO και θα δημιουργούν κάθε φορά την κατάλληλη ατμόσφαιρα. 

Την Τρίτη 31/01 αλλά και κάθε Τρίτη του Φεβρουαρίου στο STUDIO σας περιμένει, μία μοναδική εμπειρία κινηματογράφου και μουσικής!

Τρίτη 31 Ιανουαρίου στις 20:00 

Μία εκπληκτική ταινία του 1924 «ΑΕΛΙΤΑ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΑΡΗ» του YAKOB PROTAZANOV, συνοδεία ζωντανής μουσικής από τους Zombie Ant Fungus.

Ερμηνεύουν : Zombie Ant Fungus 

Τραγούδι – κιθάρα: Χρυσόστομος Καλογριδάκης

Κοντραμπάσο: Απόστολος Αντωνακόπουλος

Κρουστά:  Χρυσόστομος Σακελλαρόπουλος

Οι  Zombie Ant Fungus  ασχολούνται με τα τραγούδια παλαιότερων εποχών που ανθίστανται στη σκόνη του χρόνου. 

Συνδυασμός όμορφης μουσικής και πιασάρικων μελωδιών, για ανάλαφρες νύχτες με groovy διάθεση. 

Τζαζ μπαλάντες, oldies και 70s rock σε ένα απολαυστικό μίγμα.

Γενική είσοδος: 7 ευρώ

STUDIO new star art cinema (Σπάρτης και Σταυροπούλου 33, Πλ. Αμερικής)

Τηλ.: 2108640054 - 2108220008 - 2108640017

«Ιβάν, Ο Τρομερός» το αριστούργημα του Σ. Αϊζενστάιν- σε ψηφιακά αποκαταστημένη έκδοση από τη NEW STAR /από 19/01/23

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

Ιβάν, Ο Τρομερός (1944-1946)

Ένα αριστούργημα του Αϊζενστάιν, με τη θριαμβική μουσική του Προκόβιεφ,

ΣΕ 2 ΜΕΡΗ.(Α.ΜΕΡΟΣ 1944--Β ΜΕΡΟΣ 1946) από 19/01 σε ψηφιακά αποκατεστημένη έκδοση.

Η επική ταινία που αφηγείται τη ζωή του δεσποτικού τσάρου Ιβάν.

Το κύκνειο άσμα του μεγαλύτερου σκηνοθέτη και θεωρητικού του εικοστού αιώνα.

Ένα αριστούργημα «γοτθικής ομορφιάς».

Το πιο φιλόδοξο σχέδιο που είχε οραματιστεί ο Σεργκέι Αιζενστάιν δεν ήταν άλλο από τη ταινία «Ιβάν ο Τρομερός». Οι συντελεστές του Αλέξανδρου Νιέφσκι (Νικολάϊ Τερκάσοφ ως Ιβάν, μουσική: Προκόφιεφ, σκηνογραφία του Ιωσήφ Σπίνε και διεύθυνση φωτογραφίας του Εντουάρντ Τισέ), συγκεντρώνονται και πάλι για αυτή την μεγάλη παραγωγή που επιθυμία του Αϊζενστάιν είναι να ολοκληρωθεί σε τρία μέρη. Τα δυο πρώτα ασπρόμαυρα και το τελευταίο έγχρωμο. Τελικά ολοκληρώνονται μόνο τα δυο πρώτα. Επιθυμία του είναι να κάνει μια αλληγορία πάνω στη σχέση της εξουσίας και της ιστορικής προσωπικότητας με τις μάζες.

Η ταινία καταδεικνύει ένα Τσάρο με ενδοιασμούς και αμφιταλαντεύσεις στην άσκηση του ηγετικού του ρόλου.

Ο ίδιος ο σκηνοθέτης γράφει: «Επιδιώξαμε ν’ υψώσουμε το πρόσωπο του Ιβάν του Τρομερού πάνω από τα ασήμαντα χαρακτηριστικά που παρουσιάζονται μες στο ξετύλιγμα των ημερών, να συλλάβουμε τα στοιχεία εκείνα που τον διακρίνουν για το τραγικό μεγαλείο του ιστορικού ρόλου του. Η άποψή μας αυτή ήταν αναπόφευκτο να καθορίσει το στιλ της ταινίας μας, την ιδιορρυθμία του ύφους της και του παλμού της, των ρυθμών της, των χορικών της με τη θαυμαστή μουσική του Προκόφιεφ που δομείται σαν ένα εντελώς μνημειακό όλο, διαγράφοντας τη δυνατή μορφή του Μοσχοβίτη τσάρου, ενσαρκωμένη με ακατανίκητη γοητεία και εσωτερική πειστικότητα από τον Νικολάι Τσερκάσοφ, έναν από τους πιο αγαπημένους ηθοποιούς του λαού μας.

Στην ζωή μας, η αλήθεια πάντα θριαμβεύει, αλλά συχνά λείπει η ίδια η ζωή.

                                              Σεργκεϊ Αϊζεστάιν

Ο Σεργκέι Μιχαΐλοβιτς Αϊζενστάιν, σοβιετικός σκηνοθέτης, ιδεολόγος κομουνιστής, θεωρητικός κινηματογράφου, πρωτοπόρος στη θεωρία και πρακτική του μοντάζ, θεωρείται από τους σημαντικότερους κινηματογραφιστές στην ιστορία της Έβδομης Τέχνης.

 Η ζωή του, από τη γέννηση ως τον θάνατο, σημαδεύτηκε από εκείνες τις εξελίξεις οι οποίες προετοίμασαν και εδραίωσαν τη μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση.

 Υπόθεση:

 Ο Ιβάν ο 4ος, μέγας δούκας της Μοσχοβίας, στέφεται τσάρος το 1547, παρά την αντίθεση και τις πολιτικές ίντριγκες των Βογιάρων και της θείας του Ευφροσύνης η οποία θέλει να ανεβάσει στο θρόνο το γιο της Βλαντιμίρ. Ο Ιβάν πετυχαίνει νίκες κατά των Τατάρων και τσακίζει μια εξέγερση των Βογιάρων. Μετά τη δηλητηρίαση της γυναίκας του από τη Ευφροσύνη, αποφασίζει να αποσυρθεί από τα εγκόσμια, αλλά ο λαός τον καλεί να αναλάβει ξανά την εξουσία. Δημιουργεί μια προσωπική φρουρά, έρχεται σε ρήξη με τον κλήρο, στρέφει μια συνωμοσία της Ευφροσύνης για τη δολοφονία του, εναντίον των εχθρών του και κυβερνά με τη σκληρότητα που του χάρισε τον τίτλο «ο Τρομερός».

Μια μνημειώδης ταινία, με αναφορές στη βυζαντινή εικονογραφία και την ελληνική τραγωδία, που αποτελεί το αποκορύφωμα, κατά πολλούς, της τέχνης του Αϊζενστάιν. Μια απίστευτη αλληγορία , ο οποίος, καλείται να λάβει τα πιο σκληρά μέτρα για να τιμωρήσει τους προδότες και να ενώσει το ρωσικό λαό ενάντια στους εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς.

Το δεύτερο μέρος απεικονίζει την επιστροφή του Ιβάν στο θρόνο και την ανελέητη αντίθεσή του στα σχέδια των Βογιάρων να κρατήσουν τη Ρωσία διχασμένη ανάμεσα στους πρίγκιπες της και στα ξένα συμφέροντα. Καθώς ο Ιβάν ο Τρομερός προσπαθεί να εδραιώσει την εξουσία του ιδρύοντας έναν προσωπικό στρατό, οι πολιτικοί του αντίπαλοι, οι Ρώσοι βογιάροι, συνωμοτούν για να δολοφονήσουν τον Τσάρο τους.

Μια ταινία  που αφομοιώνει όλες τις αισθητικές αναζητήσεις του κορυφαίου θεωρητικού και σκηνοθέτη του κινηματογράφου, ιδιοφυώς κατασκευασμένη ως την παραμικρότερη λεπτομέρεια, ένα ποίημα εικαστικής τελειότητας που αγγίζει τον περφεξιονισμό όσο κανένα άλλο κινηματογραφικό επίτευγμα, ίσως το πρώτο ολοκληρωμένο «οπτικοφιλοσοφικό δοκίμιο» στην ιστορία του σινεμά που εκτός των άλλων περιέχει και αρκετούς πειραματισμούς με το έγχρωμο φιλμ στις τελευταίες σκηνές της ταινίας, το οποίο δημιουργεί μια μοναδική έκρηξη χρωμάτων, που κάνει ακόμα πιο παράξενη την αριστουργηματική αυτή δημιουργία.  

Χαϊνης Δ. Αποστολάκης: Η θρησκεία, το έθνος, η οικογένεια, είναι ανόητες κατασκευές που πλέον δεν έχουν λειτουργικότητα.

Του Γ. Γ.

Οποιος/α δεν έχει τύχει σε παρέα στην οποίο να βρίσκεται  ο αγαπημένος μου Δημήτρης Αποστολάκης και αυτός να έχει διάθεση και να αγορεύει, δεν μπορεί να σχηματίσει την παραμικρή εικόνα για τι μοναδικό καλλιτέχνη - φιλόσοφο μιλάμε.

Ο Χαϊνης Δ. Αποστολάκης, ένα βαθιά πολιτικοποιημένο άτομο, στην κυριολεξία σε καθηλώνει όταν ξετυλίγει τις απόψεις του με έναν εντυπωσιακά εκδηλωτικό τρόπο και είτε συμφωνείς μ' αυτές είτε όχι, είναι σίγουρο ότι δεν θα τις προσπεράσεις χωρίς να σε προβληματίσουν.

Προφανώς δεν θα αναφερθώ στον τρόπο που έχει επιλέξει να περνάει την καθημερινότητα του, - και ο ίδιος δεν θα το ήθελε-, ούτε τις επαγγελματικές σχέσεις που έχει με τους συνεργάτες του, που παρόμοιες δεν υπάρχουν σε κανένα μουσικό σχήμα. Δεν είναι όμως καθόλου υπερβολή ότι ο Χαϊνης Δημήτρης είναι ένα ανυπότακτο πνεύμα, ένας αιρετικός διανοητής ο οποίος μιλάει "με τον τρόπο ενός μειλίχιου γκουρού της Ανατολής", όπως είχε γράψει δημοσιογράφος.  

Ανέφερε τα παραπάνω γιατί διάβασα μια συνέντευξη του Δημήτρη Αποστολάκη στην Αφροδίτη Ερμίδη που δημοσιεύεται σήμερα στην εφημερίδα Documento.

Διαβάστε την και πιστεύω ότι θα συμφωνήσετε στην εκτίμησή μου γ' αυτόν τον καλλιτέχνη.

Καλή ...ταξική ... φώτιση ... με στίχους του Γκαρθία Λόρκα μελοποιημένους από τον Θάνο Μικρούτσικο.

Μια φορά κι έναν καιρό
Είχαμε διοικητή κακό
Τον λαό μας τυραννούσε
Και το κέφι μας χαλούσε

Είχε πλάι του τσιράκια
Τον Ορτούνιο και τον Χλόρες
Όταν κλείναμε τις πόρτες
Βρίσκανε παραθυράκια

Τώρα αυτοί πάνε καλλιά τους
Στο κεφάλι στα πλευρά τους
Φάγανε τόσες σπαθιές
Που από μια είναι πιο πολλές

Μα θα’ρθει άλλος διοικητής
Και στη Φουέντε Οβεχούνα
Θα φανεί άλλη μουτσούνα
Ένας νέος διοικητής

Τούτος θα’ναι πιο καλός
Ο λαός πάντα φτωχός
Τις γυναίκες δε θα παίρνει
Τη σοδειά μας θα την παίρνει

Ήταν Κυριακή πρωί
Και πριν πω τα πάτερημά μου
Μαύρισαν τα πισινά μου
Τα σκυλιά του διοικητή

Μα δεν το’ξεραν αλί τους
Πως σε λίγο στην αυλή τους
Θα’μπαινε το μαύρο κάρο
Μ’αγωγιάτη του τον χάρο

Τώρα είν’ τα πισινά μου
Είναι πάνω απ’ τα κανιά μου
Και τελειώνω μ’ ένα ακόμα
Εκείνοι είναι μες στο χώμα

Να ευχηθούμε, μέρα που είναι καλή ... ταξική φώτιση, με ένα υπέροχο δημιούργημα του λατρεμένου μας Θάνου Μικρούτσικου. Στην παρακάτω δημιουργία του ακούμε μελοποιημένο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα για τις παραστάσεις του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος το 1976-77. Τα «Επινίκεια». Τραγουδούν ο Γιώργος Μεράντζας, ο Γιώργος Μιχαηλίδης, και η Σοφία Σπυράτου. Σην κιθάρα ο Νότης Μαυρουδής, που χάσαμε πρόσφατα.

Αντίο Νότη ...

Του Γ.Γ.

Είναι από τις φορές που μελαγχολείς όταν μαθαίνεις όταν φεύγει απ' την ζωή ένας άνθρωπος που από μόνος του αποτελεί μια ολόκληρη σελίδα στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού, που τα τραγούδια του μας συντρόφευσαν και μας συντροφεύουν από τότε που δημιουργήθηκαν μέχρι σήμερα.

Με την είδηση του θανάτου του Νότη Μαυρουδή, αυθόρμητα που ήρθε στο μυαλό η εικόνα του να κρατάει την κλασική του κιθάρα και να "ντύνει" μελωδικά του στίχους του Άλκη Αλκαίου, στην εμβληματική του σύνθεση στο "Πρωινό τσιγάρο" ...  "Χαράζει η μέρα και η πόλη έχει ρεπό / Στη γειτονιά μας καπνίζει ένα φουγάρο / Κι εγώ σε ζητάω, σαν πρωινό τσιγάρο / και σαν καφέ πικρό".

Ανέτρεξα στο ηλεκτρονικό μου, μουσικό αρχείο, που όντος είναι πραγματικά "θησαυρός". Πέρασα κάποιες ώρες απολαμβάνοντας δημιουργήματα του, εμπνευσμένα από τις ζωγραφιές του πατριώτη μου, λαϊκού αντισυμβατικού και αφτιασίδωτου εικαστικού καλλιτέχνη Θεόφιλου, ταξίδεψα ακούγοντας ποιήματα των Ελύτη, Χατζηδάκι και Ηλία Πετρόπουλου που έχει μελοποιήσει.

Αντίο Νότη, Εφυγες εσύ, αλλά μας άφησες μια μοναδική κληρονομιά με τα τραγούδια σου ...

ΑΠΟ 05/01/23 ΕΩΣ και 31/12/23, 100 ταινίες του Σοβιετικού κινηματογράφου θα προβληθούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

H NEW STAR διοργανώνει προς τιμή των 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΡΟΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ 12 ΜΗΝΩΝ

ΑΠΟ 05/01/23 ΕΩΣ και 31/12/23

100 ταινίες του Σοβιετικού κινηματογράφου θα προβληθούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Μαζί φυσικά με τα κλασικά αριστουργήματα που έχουμε δει αγαπήσει.

Το ετήσιο πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης εκτός από προβολές, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, εκθέσεις, εκδόσεις, ημερίδες, διαλέξεις, video-art, χορευτικές παραστάσεις, φεστιβάλ γαστρονομίας, εκθέσεις βιβλίου και βιβλιοπαρουσιάσεις.

Στα πλαίσια των εορταστικών εκδηλώσεων και των αφιερωμάτων για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Σοβιετικής Ένωσης, η ΝEW STAR παρουσιάζει το πρώτο αφιέρωμα «Το Κίνημα Σοβιετικό Μοντάζ»

Στον ιστορικό κινηματογράφο τέχνης της Αθήνας, STUDIO new star art cinema θα προβληθούν 31 αριστουργήματα του Σοβιετικού Κινηματογράφου από τα οποία τα 11 θα προβληθούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Το Κίνημα «Σοβιετικό Μοντάζ»

Μετά την επανάσταση των Μπολσεβίκων ο Λένιν τόνιζε ότι  για τη σοβιετική εξουσία ο κινηματογράφος είναι η σημαντικότερη μορφή τέχνης. Εκείνη ακριβώς την εποχή  μία σειρά νέων καλλιτεχνών άδραξαν την ευκαιρία για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες της προλεταριακής επανάστασης. Ανάμεσά τους ξεχώρισαν οι Σεργκέι Αϊζενστάιν, Βσεβολόντ Πουντόβκιν, Αλεξάντρ Ντοβζένκο, Τζίγκα Βερτόφ, Λεβ Κουλέσοφ, Ιλία Γιούτκεβιτς,  Γκριγκόρι Κοζίντσεβ και Λεονίντ Τράουμπεργκ.

Αυτοί οι νέοι κινηματογραφιστές πειραματίστηκαν με την κάμερα και το μοντάζ και οργανώθηκαν σε ένα ρηξικέλευθο κίνημα το «Σοβιετικό Μοντάζ». Ουσιαστικά ακολούθησαν την πρόταση του Όσιπ Μπρικ σύμφωνα με την οποία: «Πρέπει να βγούμε από τον περιορισμένο κύκλο της ανθρώπινης όρασης. Δεν πρέπει να μιμούμαστε την πραγματικότητα, αλλά να πλατύνουμε το πεδίο της, που συνήθως περιορίζεται από το ανθρώπινο μάτι».

Οι περισσότεροι κινηματογραφιστές είχαν βγει από τις φλόγες του εμφυλίου. Δίπλα στον νεοσύστατο Κόκκινο Στρατό, ανέβηκαν στα «προπαγανδιστικά τρένα της επανάστασης», για να αφυπνίσουν, να ενδυναμώσουν τις λαϊκές συνειδήσεις. Έμαθαν το μοντάζ στο μέτωπο όχι ως κάποια αφηρημένη θεωρία, αλλά ως αποτέλεσμα της έλλειψης ακατέργαστου φιλμ εξαιτίας του μποϋκοτάζ της Δύσης στο νεαρό σοβιετικό κράτος. Έτσι έφτιαχναν σύντομα φιλμ εικονογραφημένα απλά και λαϊκά, με κομμουνιστικές θέσεις και συνθήματα.

Όταν ιδρύθηκε η πρώτη Κρατική Σχολή Κινηματογράφου στη Μόσχα το 1920 ξεπήδησε και το κίνημα του Σοβιετικού Μοντάζ, όπου οι κινηματογραφιστές άρχισαν να γυρνούν ταινίες που έγιναν ο συνειδητός καθρέφτης της σοβιετικής ζωής. Η νέα σοβιετική κινηματογραφία ανέλαβε να προσφέρει το καινούριο που σάρωνε τα πάντα στο πέρασμά του, που διαπερνούσε κάθε πεδίο πολιτικής και κοινωνικής δράσης. Ανέλαβε να τοποθετηθεί πάνω στους προβληματισμούς του σοβιετικού λαού φωτίζοντας τους μέσα στο επαναστατικό - ιστορικό πλαίσιο της νέας  κοινωνίας. Έτσι οι κινηματογραφιστές γύρισαν προπαγανδιστικές ταινίες και κωμωδίες και στράφηκαν στην επιστημονική φαντασία αλλά και στις επαναστάσεις του παρελθόντος.

Τα αφιερώματα στον κινηματογράφο της Σοβιετικής Ένωσης, του σοσιαλιστικού κράτους που προέκυψε το 1922 από την ένωση των εικοσιένα αυτόνομων δημοκρατιών και περιοχών στις 30 Δεκεμβρίου του 1922, θα συνεχιστούν όλο το 2023.

ΦΕΣΤΙΒΑΛ «ΚΙΝΗΜΑ ΣΟΒΙΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΑΖ»

ΠΡΩΤΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΠΟ 05/01 έως 11/01/2023

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ: 5 ΕΥΡΩ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ: 20 ΕΥΡΩ

ΠΕΜΠΤΗ 05/01

16.00 «Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ» του ΤΖΙΓΚΑ ΒΕΡΤΟΦ

17.00 «Ο ΚΥΡΙΟΣ ΟΥΕΣΤ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΜΠΟΛΣΕΒΙΚΩΝ» του ΛΕΒ ΚΟΥΛΕΣΟΒ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 06/01

15.30 «ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ» του ΣΕΡΓΚΕΙ ΑΙΖΕΝΣΤΑΙΝ

17.00 «Η ΑΠΕΡΓΙΑ» του ΣΕΡΓΚΕΙ ΑΙΖΕΝΣΤΑΙΝ 

ΣΑΒΒΑΤΟ 07/01

15.30 «ΑΡΣΕΝΑΛ - ΤΟ ΟΠΛΟΣΤΑΣΙΟ» του ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΝΤΟΒΖΕΝΚΟ 

17.00 «Η ΜΑΝΑ» του ΒΣΕΒΟΛΟΝΤ ΠΟΥΝΤΟΒΚΙΝ 

ΚΥΡΙΑΚΗ 08/01

15.00 «ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ – H ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ» του ΣΕΡΓΚΕΙ ΑΙΖΕΝΣΤΑΙΝ 

17.00 «KINO PRAVDA no. 21 – ΕΝΑ ΣΙΝΕ-ΠΟΙΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΛΕΝΙΝ» του ΤΖΙΓΚΑ ΒΕΡΤΟΦ

17.30 «ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ – Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΝΤΟΝΠΑΣ» του ΤΖΙΓΚΑ ΒΕΡΤΟΦ

ΔΕΥΤΕΡΑ 09/01

15.00 «Η ΓΗ» του ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΝΤΟΒΖΕΝΚΟ

16.15 «ΕΜΠΡΟΣ ΣΟΒΙΕΤ» του ΤΖΙΓΚΑ ΒΕΡΤΟΦ

17.15 «Ο ΕΝΔΕΚΑΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ» του ΤΖΙΓΚΑ ΒΕΡΤΟΦ

ΤΡΙΤΗ 10/01

16.00 «Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΒΑΛΙΤΣΑ» του ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΝΤΟΒΖΕΝΚΟ

ΤΕΤΑΡΤΗ 11/01

16.15 «KINO-EYE» του ΤΖΙΓΚΑ ΒΕΡΤΟΦ

17.00 «ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ» του ΒΣΕΒΟΛΟΝΤ ΠΟΥΝΤΟΒΚΙΝ

Μέσα στον χρόνο θα προβληθεί μία σειρά αφιερωμάτων σε θεματικές ενότητες, όπως ο «Σοσιαλιστικός Ρεαλισμός», τα «σοβιετικά ντοκιμαντέρ», «ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος», τα «σοβιετικά animations», τα «σοβιετικά μιούζικαλ και κωμωδίες», «οι πολιτικές ταινίες», «οι Μπολσεβίκοι στην οθόνη», οι «διασκευές των λογοτεχνικών έργων», οι «σοβιετικές ταινίες επιστημονικής φαντασίας και θρίλερ» και «οι Μεγάλοι Κλασικοί της ρώσικης λογοτεχνίας». 

Στον σ' αυτό τον σύνδεσμο θα βρείτε την αφίσα της κάθε ταινίας, την αφίσα του συνολικού αφιερώματος «Το Κίνημα: Σοβιετικό Μοντάζ» και τις αφίσες όλων των θεματικών ενοτήτων.

Η ομιλία του Κωστή Μουδάτσου στην παρουσίαση του βιβλίου ΗΤΑΝΕ ΚΙΣΜΕΤ ΣΤΕΛΛΑ ΧΑΣΚΙΛ ΤΗΣ ΕΦΗΣ ΜΑΧΙΜΑΡΗ, στο Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα πριν λίγες μέρες!

Σας φέρνομε θερμούς χαιρετισμούς από το νότο, από τη Κρήτη. Εμείς ξέρομε να αγαπούμε και να τιμούμε τους καλλιτέχνες μας και το ίδιο βλέπω κι απόψε εδώ στην Αθήνα και χαίρομαι πάρα πολύ! Αισθάνομαι ιδιαίτερη συγκίνηση για τους φίλους που ήρθαν από τη Κρήτη σήμερα για την εκδήλωση και μας τιμάνε με την παρουσία τους.

Δεν είναι εύκολο να αγαπάς και να στηρίζεις τους λαϊκούς καλλιτέχνες μιας και πολλοί από αυτούς βρίσκονται κατά καιρούς ξεχασμένοι στη λήθη και στην λησμονιά κι ας πρωταγωνίστησαν στην εποχή τους! Τα μέσα και η προπαγάνδα της βιομηχανίας της διασκέδασης ξέρουν καλά τη τακτική της συσκότισης και της παραπληροφόρησης! Υπάρχουν όμως οι θύλακες της αντίστασης κι αυτοί ξαναδίνουν ζωή και φως σε εκείνους που προσέφεραν τα μέγιστα στο λαϊκό πολιτισμό κι ας τους έχουν καταχωνιάσει στα σκοτάδια! Το παράξενο είναι ότι στη δική μας περίπτωση είναι ότι και οι συνεργάτες της απαράμιλλης τραγουδίστριας την ξέχασαν. Κι όμως υπάρχουν εκείνοι οι άνθρωποι που κόντρα στο πνεύμα των καιρών ψάχνουν, γυρεύουν ερευνούν ώστε να δώσουν ξανά φως και να βγάλουν από το σκοτάδι μια ξεχασμένη λαϊκή πρωταγωνίστρια. Τέτοια είναι η περίπτωση της Εφης Μαχιμάρη με τη Στέλλα Γαέγου Ιεχασκιλ, τη δική μας Στέλλα Χασκίλ! 

Η Εφη ξαναδίνει ζωή στην τραγουδίστρια με την βελούδινη φωνή που τραγούδησε περισσότερα από εκατό τραγούδια και σε πάρα πολλά άλλα συμμετείχε σαν δεύτερη φωνή. Και τι τραγούδια! Κορυφαία που στα διάβα του χρόνου τα έχομε κάνει προσευχές, που τα τραγουδούμε και τα χορεύομε στη χαρά μα και στη πίκρα μας, στο νταλκά μα και στις μοναχικές μας στιγμές. Τραγούδια που εκείνη την εποχή έφερναν νέα ακούσματα και χαρακτήρισαν τον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό! Τραγούδια που η μουσική έδενε με το στίχο, με το ρυθμό και γέμισαν φως ελληνικό το τόπο μας κι ας γράφτηκαν πολλά από αυτά στη διάρκεια της κατοχής και των δύσκολων χρόνων που ακολούθησαν. Έδιναν ελπίδα και ζωή στο πονεμένο και στο κάθε κατατρεγμένο, στον ερωτευμένο μα και στον ξεχασμένο! Το ρεμπέτικο είναι έντιμο τραγούδι και δεν πολυαγαπά τις νόρμες και τους κανόνες της κάθε εξουσιαστικής τάξης. Ήταν έξω από τις συμβάσεις της εποχής του. Ίσως αυτός να είναι κι ένας λόγος που το αγαπάει ακόμη και σήμερα η νεολαία αλλά και εκείνοι που προτιμούν  την ανυπακοή και τις συνέπειες της, παρά το φόβο της υποταγής στη βία της κάθε μικρής και μεγάλης εξουσίας!

Κι έρχεται η Έφη να ψάξει να περιπλανηθεί στο σκότος και στη φυλακή της λήθης για να ξαναδώσει ζωή στην Στέλλα. Έζησα από κοντά τα τέσσερα και πλέον χρόνια αυτής της επίπονης και βασανιστικής προσπάθειας! Σε κάθε προσπάθεια κρυβόταν πικρές αλήθειες! Να ξεκινάς από τη πυρκαγιά του 1918 στη Θεσσαλονίκη και να πηγαίνεις αμέσως στο καημό της προσφυγιάς και στην ανταλλαγή του 1922-23 με μοναδικό κριτήριο εκείνο του τι Θεό πιστεύεις! Από το χάσιμο των σπιτιών και της περιουσίας των εβραίων, την καταστροφή των συμβόλων τους στην επόμενη καταστροφή και την προσφυγιά! Κι όμως ένα νέο παιδί ξεκινά τη ζωή του και η κοινωνία αναζητά να ξαναβρεί το ρυθμό της μέσα στο πόνο, στην φτώχεια και στους κατατρεγμούς!

Και η ζωή συνεχίζεται με ανθρώπους που παρά τα δεινά και τον αγώνα της επιβίωσης ξέρουν να τραγουδούν, να χορεύουν, να τηρούν τα ήθη και τα έθιμα τους αλλά και να αναζητούν το νέο, το διαφορετικό για να εξελίξουν τη ζωή τους και να δώσουν όνειρα κι ελπίδες στα παιδιά τους! Κι απάνω που σκάνε τα χαμόγελα στα πικραμένα χείλη, σκάει και η άνοδος του φασισμού και του ναζισμού και σκορπά τα μαύρα ανέφαλα στην Ευρώπη του μεσοπολέμου. Οι λαοί νοιώθουν τη μπόρα που έρχεται και οι εβραίοι νοιώθουν ότι θα αποτελέσουν ένα από τους κύριους στόχους. Το μέχρι που θα φτάσει το αποτρόπαιο πρόσωπο του ναζισμού δεν μπορεί ακόμη κανείς να το διακρίνει ευκρινώς αλλά οι πιο διορατικοί καταλαβαίνουν ότι μπαίνομε σε μια σκοτεινή εποχή που κανείς δεν ξέρει πως θα βγει. Η κρίση του 1929-32 επιδεινώνει τις καταστάσεις και η κατάληψη της εξουσίας από τους ναζιστές δείχνει την λαίλαπα που έρχεται!

Σε τέτοια σκοτάδια είναι βαρύ και ζόρικο να ψάχνεις να βρεις τη ζωή ενός παιδιού που μεγαλώνει κι αρχίζει να έχει τα πρώτα σκιρτήματα στη ζωή. Να ψάχνεις να δεις τις προσπάθειες της οικογένειας να δώσει όνειρα κι ελπίδες στα παιδιά της και της κοινωνίας να βρει στηρίγματα για να πατήσει στη ζωή. Κι όμως οι άνθρωποι δίνουν  σκληρούς αγώνες κι ας είναι μικρή και δύσκολη η ζωή που ζουν αλλά και εκείνη που τους περιμένει. Τα παιδιά μαθαίνουν να έχουν ελπίδες ακόμη και στη πιο δύσκολη στιγμή! Κι όσο μεγάλος κι αν είναι ο ανήφορος μαθαίνουν να αναζητούν την κορυφή και μετά την επόμενη κορφή!

Τον καιρό εκείνο η Στέλλα αρχίζει να ανακαλύβει τις ομορφιές της ζωής και η Ρόζα διακρίνει το ταλέντο της στο τραγούδι. Η Έφη με μεγάλες προσπάθειες και τεχνικές μυθιστορηματικές, μιας και δεν υπάρχουν στοιχεία και ντοκουμέντα, μπορεί και δένει την ιστορία με μαεστρικό τρόπο. Με ευγένεια και αγάπη, με ιστορικό και αληθοφανή τρόπο, με πολύ κόπο και πολλές ώρες περισυλλογής και αγωνίας μέχρι να καταλήξει και να κατασταλάξει πώς να χαράξει στο χαρτί τις στιγμές της βιογραφίας της Στέλλας. 

Μπαίνοντας στο Β παγκόσμιο πόλεμο και στην κατοχή τα μαρτύρια της Ελλάδας και του λαού μας συνεχίζονται με ακραίες μορφές. Σκλαβιά, πείνα, θανατικά μα και ταυτόχρονα ο αγώνας της ανυπόταχτης και ελεύθερης Ελλάδας ξεκινά. Την ίδια στιγμή αρχίζουν οι διωγμοί, τα βάσανα και τα θανατικά στους εβραίους. Ο ναζισμός δείχνει το πιο αποτρόπαιο πρόσωπο. Το κολαστήριο του Αουσβίτς! Φωτιές, χάσιμο περιουσιών, ξεριζωμοί, κυνηγητό από τους ναζί, τα κολαστήρια του Αουσβίτς και τόσα άλλα! Πέρασαν οι Εβραίοι τόσα πολλά και γενικότερα η χώρα μας πλήρωσε τέτοιο βαρύ τίμημα ώστε σήμερα να αναφωνούμε , ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ! 

Κι όμως μέσα σε τέτοιες απάνθρωπες συνθήκες η Στέλλα Χασκίλ μεγαλούργησε και συνεργάστηκε με τους κορυφαίους μουσικούς της Ελλάδας την εποχή εκείνη! Από τη μια προσπαθούσε να σώσει τη ζωή της και από την άλλη δίνει ζωή και φως στο λαό μας με το τραγούδι της!

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά ήρθε ο εμφύλιος και τα τραγικά μετακατοχικά χρόνια με τις εξορίες και τις εκτελέσεις αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης! Η Στέλλα δίνει τις μάχες της έχοντας δίπλα της το Τζάκο Ιεχασκέλ., με τον οποίο παντρεύτηκε το 1945. Ο Γιός του Τζάκο, ο Μάριος, βοήθησε σε τούτη τη προσπάθεια την Έφη, ώστε το φως να ξαναφωτίσει τη μορφή της χαμένης στη λήθη Στέλλας. 

Η φυγή από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα για να σωθεί κι αυτή και όσα μέλη της οικογενείας μπόρεσαν είναι συγκλονιστική! Η Ρόζα στέκει ξανά δίπλα της και την ανεβάζει πάλι στο πάλκο! Σε αυτά τα χρόνια της ναζιστικής κόλασης, το μπουζούκι φτιάχνει τους δικούς του παραδείσους και εκείνη η γενιά μουσικών φέρνει τα δικά της ακούσματα!

Η Στέλλα αποτέλεσε τη σπουδαία ερμηνεύτρια ανεπανάληπτων επιτυχιών που τραγουδάμε και σήμερα. Η Ρόζα Εσκενάζη πίστεψε στο ταλέντο της και ήταν εκείνη που έπαιξε καθοριστικό ρόλο να βγει στο τραγούδι και στη δισκογραφία! Μυθιστορηματικές ιστορίες που ξετυλίγονται στο πόνημα της Έφης! Η βελούδινη φωνή της Στέλλας θα χαρακτηρίσει τις ερμηνείες κορυφαίων δημιουργιών όπως,  Πάλιωσε το σακάκι μου, Ακρογιαλιές δειλινά, Εγώ πληρώνω τα μάτια π’ αγαπώ, Σπανιόλες Σεβιλιάνες, Ήτανε κισμέτ, Μαζί σου ξεμυαλίστηκα, Κάποια μάνα αναστενάζει, Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι και τόσες άλλες! Η Έφη παραθέτει όλη τη μεγάλη πορεία από το ξεκίνημα μέχρι και τη τελευταία περιοδεία της, που γνώρισε την αποθέωση στη Σμύρνη και στη Πόλη, παρέα με τον Οδυσσέα Μοσχονά. Ο Τσιτσάνης, ο Χιώτης, ο Καλδάρας, ο Μάρκος, ο Λαύκας, ο Παπαϊωάννου, ο Τάκης Μπίνης, ο Μοσχονάς και τόσοι άλλοι θα βρουν την βελούδινη ερμηνεύτρια των τραγουδιών τους και μια υπέροχη συνεργάτιδα! Με αυτούς τους καλλιτέχνες, το ρεμπέτικο θα γίνει ένας από τους πολυτιμότερους θησαυρούς  στα σεντούκια του πολιτισμού και της Τέχνης της χώρας μας!

 Κι όσο κι αν προσπάθησαν οι άφρονες εξουσίες να το καταχωνιάσουν, η νεολαία στη δεκαετία του 60, με πολλές προσπάθειες του ξαναέδωσε ζωή αλλά και την αίγλη που του αξίζει! Ο λαός ξέρει ότι οι λαϊκοί μας καλλιτέχνες είναι η ίδια η ψυχή του και γι αυτό θα πρέπει να τους προσέχομε σαν τα μάτια μας!

 Η Ελληνίδα τραγουδίστρια με σεφαραδίτικες ρίζες και με τη καθαρή βελούδινη φωνή ξαναζεί μέσα από το πόνημα της Έφης! Κι επειδή έζησα από κοντά την προσπάθεια της Έφης, μπορώ να πω ότι το βιβλίο ετούτο κρύβει πολύ κόπο, έρευνα, συζητήσεις και πολύ αγάπη για το λαϊκό τραγούδι και τους πρωταγωνιστές του! Η Στέλλα μπορεί να έφυγε για τους τόπους του Μύθου το 1954, νεότατη, σε ηλικία μόλις 36 χρονών αλλά προσπάθειες σε ετούτη της Έφης της ξαναδίνουν ζωή και αναδεικνύουν το έργο και τον χαρακτήρα της.

Αν σκεφτούμε τη ζωή της στην εποχή που έζησε, τότε θα καταλάβομε ακόμη περισσότερο την αξία του έργου της Στέλλας αλλά και την αξία της κοπιαστικής εργασίας της Έφης! Τούτο το βιβλίο κρύβει πολύ κόπο, ξενύχτια και βασανιστικές σκέψεις, ευγένεια και χαρμολύπη, κρύβει πόνους και νταλκάδες , κρύβει ένα σπουδαίο μέρος του λαϊκού μας πολιτισμού, αναδεικνύει και ξαναδίνει φως σε ότι είχε καταδικαστεί στη λήθη και στο σκοτάδι!

Είναι ο καρπός της σκληρής εργασίας της Έφης για τη Στέλλα Χασκίλ! Άλλωστε μυστικά της Έφης και της Στέλλας είναι γραμμένα σε τούτο το βιβλίο!  Κι εγώ που έζησα από κοντά όλη τη προσπάθεια της δημιουργίας και της σύνθεσης, σας ΠΡΟΤΕΊΝΩ ΑΝΕΠΙΦΎΛΑΚΤΑ, ΞΕΚΑΡΠΟΥΛΙΣΕΤΕ ΑΥΤΟΥΣ τους ΚΑΡΠΟΎΣ με λαχτάρα και πόθο αλλά και με όρεξη για τα παιγνίδια και τις αξίες της ζωής, αυτές που υμνεί ο λαϊκός μας πολιτισμός! 

Και χαίρομαι πάρα πολύ που σήμερα ξανατραγουδιώνται τα ρεμπέτικα και τα καλά μας λαϊκά τραγούδια αλλά και τα δημοτικά και ακόμη ότι πολλά παιδιά μαθαίνουν και παίζουν τα λαϊκά μας όργανα, το μπουζούκι, τη λύρα η το κλαρίνο και το βιολί.

 Πολύ το γουστάρω να βλέπω τα νέα παιδιά να μαθαίνουν και να χορεύουν τους λαϊκούς χορούς και να αναζητούν και το νέο , το άγνωστο και να βάζουν φως στα όνειρα τους! Και για να φτιάξεις το νέο και το καινούργιο, για να ανοίξεις νέους δρόμους, πρέπει να γνωρίζεις πολύ καλά τους θησαυρούς τους παλιούς, τη γνώση των νεκρών και το έργο τους που όσο του ξαναδίνομε ζωή και φως τόσο πιο καινοτόμοι και δημιουργικοί θα γινόμαστε! 

Γι αυτό τέτοιες προσπάθειες όπως ετούτη της Έφης έχουν ιδιαίτερη αξία και αποτελούν φάρμακο, βότανο και γιατροσόφι για την υγεία του λαϊκού μας πολιτισμού! Η μυθιστορηματική βιογραφία της Έφης δείχνει ακόμη μια φορά ότι το ρεμπέτικο αποτελεί μέρος της άυλης κληρονομιάς ενώ η περίπτωση της Στέλλας είναι ιδιάζουσα και μοναδική και περνά στο πάνθεο του λαϊκού μας πολιτισμού!

Ημερήσιο πρόγραμμα προβολών. 64 χρόνια από τον θρίαμβο της Κουβανικής Επανάστασης. Φεστιβάλ Κινηματογράφου.

 Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

14 ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΠΕΜΠΤΗ 29/12

16.30  ΛΟΥΤΣΙΑ του Ουμπέρτο Σόλας

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30/12

16.30 ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ του Τόμας Γκουτιέρεζ Αλέα

17.50 H ΑΛΕΙΔΑ ΓΚΕΒΑΡΑ ΘΥΜΑΤΑΙ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΤΗΣ του Κάρλος Αλμπέρτα Γκαρσία

18.20  Ο ΕΡΩΤΑΣ, Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ, Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ της Τερεζίτα Γκόμεζ

ΣΑΒΒΑΤΟ  31/12

15.00  ΓΚΟΥΑΝΤΑΝΑΜΕΡΑ των Χουάν Κάρλος Ταμπίο, Τόμας Γκουτιέρεζ Αλέα

17.00  Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΗ του Τόμας Γκουτιέρεζ Αλέα

18.30  CUBAN STORY του Βιτόρ Παλέν

ΚΥΡΙΑΚΗ  1/1

15.00  ΜΠΟΥΕΝΑ ΒΙΣΤΑ ΣΟΣΙΑΛ ΚΛΑΜΠ του Βιμ Βέντερς

16.45  ΤΟ ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ ΤΗΣ ΤΕΡΕΣΑ του Πάστορ Βέγκα 

18,30   H ΑΛΕΙΔΑ ΓΚΕΒΑΡΑ ΘΥΜΑΤΑΙ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΤΗΣ του Κάρλος Αλμπέρτα Γκαρσία

ΔΕΥΤΕΡΑ 2/1

17.00  COMANDANTE του Όλιβερ Στόουν

ΤΡΙΤΗ   3/1

15.00  ΜΠΕΝΙ του Jorge Luis Sánchez

17.15  ΜΝΗΜΕΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ του Τόμας Γκουτιέρεζ Αλέα

ΤΕΤΑΡΤΗ    4/1

15.00  ΟΙ ΔΩΔΕΚΑ ΚΑΡΕΚΛΕΣ  του Τόμας Γκουτιέρεζ Αλέα

16.30  ΕΙΜΑΙ Η ΚΟΥΒΑ του Mikhail Kalatozov

STUDIO new star art cinema:

ΣΠΑΡΤΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ 33 ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

Τηλ 210-8640054 --6932479731

Ημερήσιο Εισιτήριο: 5.00 ευρώ

Κάρτα Διαρκείας και για τις επτά ημέρες του Φεστιβάλ: 20 ευρώ

Σύνδεσμος Flickr με περισσότερες φωτογραφίες του Φεστιβάλ: 

Σήμερα, 64 χρόνια μετά τη θριαμβευτική είσοδο των επαναστατών του Φιδέλ στην Αβάνα, συνεχίζουμε να εμπνεόμαστε από τους αγώνες του κουβανικού λαού προς τον οποίο εκφράζουμε την αμέριστη διεθνιστική και αδελφική αλληλεγγύη μας.