Νέες συμβάσεις στη Fiat "για να πάει καλά η χρονιά"

"Αγαπητέ εργάτη, "κινεζοποιήσου", ή κάτσε άνεργος, εμείς φεύγουμε και πάμε μόνο εκεί που οι εργάτες είναι "κινεζοποιημένοι". Αλλιώς,"άντε γεια"

Η "Ελευθεροτυπία" αναφέρει:


Ατομικές συμβάσεις εργασίας σε εργοστάσιο της Fiat

Τη συμφωνία εργοδότη-εργαζομένων επικύρωσαν τα συνδικάτα των εργαζομένων στη Fiat, Fim, Uilm, Ugl, Fismic, όχι όμως και το κεντροαριστερό συνδικάτο Fiom. Ο εκπρόσωπός του ανακοίνωσε απεργία, για τις 28 Ιανουαρίου, υποστηρίζοντας ότι η αυτοκινητοβιομηχανία θέλει εργαζόμενους-"είλωτες". Η απεργίες θα πρέπει να γίνονται μόνο στις υπερωρίες και οι εργαζόμενοι θα μπορούν να κάνουν διάλειμμα για φαγητό μόνο μετά το πέρας του κανονικού ωραρίου. Οι αυξήσεις μισθών θα συνδέονται με την παραγωγικότητα. Η συμφωνία προβλέπει, επίσης, ότι τα συνδικάτα που δεν θα την υπογράψουν θα χάνουν το δικαίωμα συμμετοχής σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις με την εταιρεία.

Ακόμα πιο αναλυτικό το ρεπορτάζ του RedNotebook:

Το ηθικό και πολιτικό χρέος του ιταλικού συνδικάτου Cgil

Διαγράφονται, για πρώτη φορά μετά το 1945, οι συνδικαλιστικές ελευθερίες στο μεγαλύτερο ιταλικό εργοστάσιο. Οι εργαζόμενοι δεν θα μπορούν πλέον να επιλέγουν ελεύθερα σε ποιο συνδικάτο να ενταχθούν και δεν θα μπορούν πλέον να ψηφίζουν τους εκπροσώπους τους. Όπως και στην εποχή του φασισμού, οι συνδικαλιστές του εργοστασίου θα διορίζονται αποκλειστικά από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις- συνεργούς της επιχείρησης


Του Τζόρτζιο Κρεμάσκι

Ιστορική συμφωνία. Έτσι χαρακτηρίστηκε –και δίκαια- το κείμενο που ο Μαρκιόνε (ο διευθύνων σύμβουλος της Fiat) επέβαλε στα συνδικάτα- συνεργούς του και στον Σύνδεσμο Βιομηχάνων. Αφού όμως χρησιμοποιούμε αυτό το επίθετο πρέπει να έχουμε και το θάρρος να δεχτούμε τις συγκρίσεις με τα γεγονότα του παρελθόντος.

Υπάρχει μόνο ένα γεγονός που να του ταιριάζει.

Στις 2 Οκτωβρίου 1925 ο Μουσολίνι, ως πρωθυπουργός, ο Σύνδεσμος Βιομηχάνων και τα συντεχνιακά, εθνικιστικά και φασιστικά συνδικάτα, υπέγραψαν στο Μέγαρο Βιντόνι μια κοινωνική συνθήκη που διέγραφε τις επιτροπές προσωπικού και το δικαίωμα των εργαζομένων να επιλέγουν ελεύθερα τους εκπροσώπους τους. Η συνθήκη της Μιραφιόρι κάνει ακριβώς το ίδιο.

Διαγράφονται, για πρώτη φορά μετά το 1945, οι συνδικαλιστικές ελευθερίες στο μεγαλύτερο ιταλικό εργοστάσιο. Οι εργαζόμενοι δεν θα μπορούν πλέον να επιλέγουν ελεύθερα σε ποιο συνδικάτο να ενταχθούν και δεν θα μπορούν πλέον να ψηφίζουν τους εκπροσώπους τους. Όπως και στην εποχή του φασισμού, οι συνδικαλιστές του εργοστασίου θα διορίζονται αποκλειστικά από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις- συνεργούς της επιχείρησης και όπως τότε θα μπορούν να ονομάζονται «εντολοδόχοι».

Ποτέ στην ιστορία της χώρας μας δεν είχαμε φθάσει σε τέτοιο σημείο. Ούτε στη δεκαετία του πενήντα, στις πιο σκληρές στιγμές του ψυχρού πολέμου και της αντισυνδικαλιστικής καταστολής, δεν είχαν διαγραφεί στη Fiat οι εκλογές των επιτροπών προσωπικού. Τώρα αυτό γίνεται και ο σκοπός είναι να τεθεί εκτός νόμου μέσα στο εργοστάσιο το συνδικάτο εργατών μετάλλου Fiom και μαζί μ’ αυτό κάθε ελευθερία και δικαίωμα των εργαζομένων.

Από την άλλη, μόνο με μια μορφή αυθεντικού επιχειρησιακού φασισμού είναι δυνατό να επιβληθούν οι συνθήκες εργασίας που ο Μαρκιόνε απαιτεί για τη Fiat. Ωράρια μέχρι δέκα ώρες και παραπάνω την ημέρα, εξαφάνιση των διαλειμμάτων και του δικαιώματος στην υγεία, απόλυτη ευελιξία εργασίας και βάρδιας. Ο εργαζόμενος γίνεται απλά ένα εμπόρευμα στη διάθεση της επιχείρησης για να το αναλώσει όποτε και όπως θέλει. Αυταρχικότητα, καταστολή, επιχειρησιακός φασισμός είναι λειτουργικά εργαλεία για να εμποδίσουν τους εργαζομένους να εξεγερθούν ενάντια σ’ αυτές τις βάρβαρες συνθήκες που θέλουν να τους επιβάλλουν.

Η σοβαρότητα των όσων συνέβησαν στη Μιραφιόρι έγινε αντιληπτή από τη γραμματέα της Cgil Σουζάνα Καμούζο, η οποία μίλησε για αυταρχισμό του Μαρκιόνε. Στη συνέχεια όμως η καταγγελία της σταμάτησε στα μισά του δρόμου, αναζητώντας ισορροπία με το να κρατήσει αποστάσεις από τη Fiom. Αν αυτή η πράξη του Μαρκιόνε είναι αυταρχική, τότε καλά κάνει η Fiom που αντιτίθεται και δεν γίνεται κατανοητό ποιοι συμβιβασμοί θα μπορούσαν να υπάρξουν.

Από την άλλη είναι ακόμη πιο αντιφατικό το αίτημα που η γραμματέας της Cgil απευθύνει στην πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχάνων Έμμα Μαρτσεγκάλια για μια νέα συμφωνία που να αφορά τους κανόνες. Μα αν ο Σύνδεσμος Βιομηχάνων είπε ναι στον Μαρκιόνε, ο οποίος κουρέλιασε τη συμφωνία για τους συνδικαλιστικούς εκπροσώπους, ποια νέα συνεννόηση μπορεί να υπάρξει μαζί του; Στ’ αλήθεια η Σουζάνα Καμούζο έχει την αυταπάτη ότι ο Σύνδεσμος Βιομηχάνων μπορεί να αποκηρύξει τη συμφωνία της Μιραφιόρι, με τον νέο αντιπρόεδρο Αλμπέρτο Μπαμπασέι, που εδώ και λίγες μέρες μπήκε στο διοικητικό συμβούλιο της Fiat Industrial;

Οι αυταπάτες της Σουζάνα Καμούζο όσον αφορά τον Σύνδεσμο Βιομηχάνων είναι οι ίδιες μ’ αυτές που είχαν όσοι έλπιζαν στη δεκαετία του είκοσι ότι οι βιομήχανοι θα αποκήρυσσαν τον φασισμό. Η συμφωνία του 1925 τους διέψευσε, έτσι όπως η συμφωνία της Μιραφιόρι διαψεύδει τις σημερινές αυταπάτες.

Η Cgil πρέπει να μεμφθεί τον εαυτό της που ανέβαλε και στη συνέχεια ακύρωσε τη γενική απεργία. Η επιλογή να μην την κάνει ενίσχυσε τον Μαρκιόνε και την αυταρχική του συμπεριφορά, ακόμη και απέναντι σ’ εκείνο το κομμάτι του κόσμου των επιχειρήσεων που δεν συμμερίζεται τις επιλογές του. Αν σήμερα υπήρχε ήδη σε εξέλιξη ένα μεγάλο κίνημα ομοσπονδιακού αγώνα, αν η Cgil είχε διακόψει τις ανώφελες και ζημιογόνες διαπραγματεύσεις για την κοινωνική συνθήκη, ο Μαρκιόνε και οι δικοί του θα ήταν πιο αδύναμοι και οι εργοδότες θα τους αμφισβητούσαν.

Η φάση των λόγων και των εκκλήσεων στις καλές προθέσεις έκλεισε στις 23 Δεκεμβρίου στη Μιραφιόρι. Από δω και εμπρός μόνο η κινητοποίηση, η γενική απεργία, η οικοδόμηση ενός οικονομικού και κοινωνικού προγράμματος που να είναι εναλλακτικό απέναντι στη βάρβαρη οπισθοδρόμηση που θέλει να επιβάλλει το εργοδοτικό καθεστώς του Μαρκιόνε, μόνο αυτός είναι ο δημοκρατικός δρόμος εξόδου από την κρίση.

Η συμφωνία της Μιραφιόρι χαράζει όχι μόνο μια διαχωριστική συνδικαλιστική και κοινωνική γραμμή, αλλά είναι και ένα ουσιαστικό μεταβατικό σημείο για την πολιτική. Τα συνδικάτα Cisl και Uil έγραψαν μια σελίδα ντροπής στην ιστορία τους, υπογράφοντας ότι η Fiom μπορεί να τεθεί εκτός νόμου στο εργοστάσιο. Τώρα είναι ξεκάθαρο ότι γύρω από τη Fiom πρέπει να οικοδομηθεί ένα κίνημα κοινωνικής και πολιτικής αλληλεγγύης, που να διαμορφώσει μαζί με τους φοιτητές και τα κινήματα μια απάντηση που να μπορεί να διαρκέσει. Η Cgil έχει το ηθικό και πολιτικό χρέος να βάλει όλη τη δύναμή της μέσα σ’ αυτό το κίνημα. Όσο για την αντιπολίτευση του «ναι μεν, αλλά», βουλιάζει μέσα στη γελοιότητα και είναι άχρηστη.

Ήδη ο δήμαρχος του Τορίνο, αποδεχόμενος το γεγονός ότι η Fiom τέθηκε εκτός νόμου, διάβηκε τον Ρουβίκωνα της αποξένωσης από την ιστορία και την κουλτούρα της ιταλικής αριστεράς. Όποιος αποδέχεται αυτή τη συμφωνία είναι με την άλλη πλευρά, είναι με τον Μαρκιόνε και τελικά με τον Μπερλουσκόνι. Έπειτα από τη Μιραφιόρι και η ιταλική αριστερά πρέπει να επαναπροσδιοριστεί: οι συμμαχίες που θα μπορούσαν να ξεκινάνε από τους φίλους του Μαρκιόνε και να φθάνουν μέχρι τη Fiom και τους εργαζομένους που χάνουν τη δημοκρατία είναι μια προσβολή στο κοινό αίσθημα. Έπειτα από τη Μιραφιόρι πρέπει πρώτα- πρώτα να ανοικοδομηθεί μια αριστερά που να ξέρει να λέει όχι στα αφεντικά και στο καθεστώς τους.

Πηγή: Liberazione
Μετάφραση: Τόνια Τσίτσοβιτς

Moody’s: «Βλέπει» σκηνές…Αργεντινής στις τράπεζες

Από το banksnews

Σκηνές από το παρελθόν της Αργεντινής, με τους εξαγριωμένους καταθέτες που έχασαν σε μια νύχτα το 75% των χρημάτων τους, προβάλλει στο μέλλον της Ελλάδας το τμήμα αναλύσεων του οίκου Moody’s (Moody’s Analytics). Η έκθεση με προβλέψεις για τον επόμενο χρόνο προδιαγράφει ως σχεδόν βέβαιη την αποτυχία των πολιτικών του μνημονίου και προχωρά σε ανατριχιαστικούς παραλληλισμούς Ελλάδας-Αργεντινής.

Σύμφωνα με την έκθεση, για την Ελλάδα και τις άλλες υπερχρεωμένες χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης τα σκληρά προγράμματα λιτότητας δεν θα είναι αρκετά για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της υπερχρέωσης και θα καταλήξουν σε αδυναμία εξυπηρέτησης των χρεών τους: «Είναι δύσκολο να αποφύγει κανείς το συμπέρασμα, ότι η λιτότητα δεν θα δώσει τέλος στην κρίση χρέους και ότι η αναδιάρθρωση θα είναι απαραίτητη, όπως έχει προτείνει η καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ», τονίζεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.

Πρόκειται, βέβαια, για ένα σενάριο βγαλμένο από τους εφιάλτες των Ελλήνων τραπεζιτών, οι οποίοι, όπως έχει αποκαλύψει το «Β», επιχειρούν με κάθε τρόπο να σταματήσουν το «κούρεμα» ιδιωτών πιστωτών της Ελλάδας, που θα εξανέμιζε την κεφαλαιακή βάση των ελληνικών τραπεζών και πιθανότατα θα οδηγούσε σε κρατικοποίησή τους. Αντί του «κουρέματος», που εισηγείται η Άνγκελα Μέρκελ, οι ελληνικές τράπεζες επιχειρούν να προωθήσουν ένα «ήπιο» σενάριο αναδιάρθρωσης του κατεχόμενου από ιδιώτες χρέους το 2013, με επιμήκυνση και σχετικά χαμηλά επιτόκια για το Δημόσιο.

Πάντως, η Moody’s εμφανίζεται ιδιαίτερα απαισιόδοξη για την εξέλιξη της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, φθάνοντας ακόμη και σε συγκρίσεις με την κρίση στην Αργεντινή το 2001, όπου μεταξύ πολλών άλλων δεινών χάθηκε το 75% της αξίας των καταθέσεων. Ανάλογες πιέσεις προβλέπονται από την Moody’s σε χώρες όπως η Ελλάδα, καθώς:

n Τα δρακόντεια προγράμματα λιτότητας που επιβάλλονται στις υπερχρεωμένες χώρες της ευρωζώνης πιθανόν να εξαντλήσουν τις αντοχές του πληθυσμού, προκαλώντας πολιτική και κοινωνική κρίση, που θα εκτροχιάσει τα προγράμματα σταθεροποίησης, όπως συνέβη και στην Αργεντινή.

n «Οι δόσεις της λιτότητας που χρειάζονται για να διορθωθούν οι ανισορροπίες στην Ευρώπη μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι σε πολιτικό επίπεδο εξίσου μη βιώσιμη, όπως ήταν και στην Αργεντινή το 2001», τονίζεται χαρακτηριστικά.

n Ακόμη και αν οι πληθυσμοί υπομείνουν στωικά τη λιτότητα, εκτιμά η Moody’s, η ύφεση που θα προκαλέσει θα είναι τόσο βαθιά, που θα γίνει αδύνατη η εξυπηρέτηση του χρέους.

n Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες αντιμετώπισαν εσφαλμένα την κρίση, καθώς στην αρχή πίστευαν ότι με χρηματοδοτήσεις διάσωσης και λιτότητα θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί. Τώρα που η Μέρκελ και η ΕΚΤ αρχίζουν να αντιλαμβάνονται το σφάλμα τους, επισημαίνει η Moody’s, «είναι πια πολύ αργά για να αποφευχθούν οι δρακόντειες περικοπές, η αύξηση της ανεργίας και η συρρίκνωση του ΑΕΠ στις χώρες της περιφέρειας».

n Επιπλέον, τη διαχείριση της κρίσης δυσκολεύει το γεγονός, ότι ακόμη και οι ισχυρές οικονομικά χώρες της ευρωζώνης, όπως η Γερμανία, ακολουθούν δημοσιονομικές πολιτικές λιτότητας, που θα επιτείνουν την ύφεση στις περιφερειακές οικονομίες. Έτσι, «μια συντεταγμένη διαδικασία αναδιάρθρωσης κρατικών χρεών φαίνεται πιο επιθυμητή, καθώς η καταστροφή από τις δημοσιονομικές περικοπές κλιμακώνεται, ενώ οι υπερχρεωμένες χώρες δυσκολεύονται να βγουν από την ύφεση».

Πέρα από τη μάλλον κινδυνολογική και ευρωσκεπτικιστική «γραμμή» της έκθεσης, που χωράει αρκετή συζήτηση και μένει στο μέλλον να αποδειχθεί πόσο εύστοχη θα είναι, ο αναλυτής της Moody’s Αντρές Καρμπάτσο-Μπούργκος συνοψίζει με αρκετή ευστοχία μια από τις σημαντικότερες αιτίες της παγκόσμιας οικονομικής ανισορροπίας: η Ευρώπη έχει εγκαταλείψει εντελώς τις πολιτικές δημοσιονομικής τόνωσης της οικονομίας (ακόμη και η ισχυρή Γερμανία βρίσκεται σε συνεχή λιτότητα), ενώ στον αντίποδα οι ΗΠΑ δεν έχουν βρει ακόμη τον τρόπο, ώστε η συνεχής δημοσιονομική στήριξη της οικονομίας τους να μην παρέχεται με τρόπο, που διογκώνει ανεξέλεγκτα το χρέος.

-----

Θεωρώ ότι -προς το παρόν- δε θα δούμε αυτά τα γεγονότα. Τράπεζες μπορεί να κλείσουν (θα ήταν μάλλον έκπληξη το να μην κλείσει καμία), αλλά όχι σε τέτοια μαζική κλίμακα, διότι προς το παρόν τυπώνουν ευρώ/δολάρια, κτλ. Έως και το ΔΝΤ έφεραν για τα επόμενα χρόνια, οπότε το "δράμα" θα αρχίσει να "κορυφέται" τότε, μετά από καναδυό ακόμα χρόνια. Ποτέ δε ξέρεις βέβαια, αλλά μου φαίνεται ότι προσπαθούν να το "επιμηκύνουν" όσο περισσότερο μπορούν.

Πάντως, η Moody's έχει πολύ δίκιο σε αυτό που λέει ότι στην Ευρώπη οι λαοί δε δέχονται τόσο εύκολα το ρήμαγμα τους (όσο πχ στις ΗΠΑ), και άρα η Ευρώπη είναι ο "αδύναμος κρίκος", ειδικά χώρες όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, κτλ. Εδώ είναι που θα δωθούν οι μεγάλες μάχες

Φοβερό άρθρο του Andy Xie για την παγκόσμια οικονομία

Παραθέτουμε, μεταφρασμένα στα ελληνικά, τα κυριότερα αποσπάσματα ενός άρθρου του Andy Xie, ενός πρώην αναλυτή της Morgan Stanley, που είναι βέβαια υπέρμαχος του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά πάντως έχει από τις καλύτερες αναλύσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι -λίγο- δυσνόητος σε μερικά σημεία, αλλά πάντως σε γενικές γραμμές πιστεύω ότι και αξίζει, αλλά και κατανοητός θα είναι:

Ποιος θα ξεκινήσει την επόμενη κρίση, η Κίνα ή οι ΗΠΑ;

Η παγκόσμια οικονομία συντηρείται από τεράστια νομισματικά "πακέτα στήριξης" σε όλο τον κόσμο. Το κύριο πρόβλημα στην παγκόσμια οικονομία - το υψηλό κόστος και η "μείωση της ανταγωνιστικότητας" στον ανεπτυγμένο κόσμο, και ο πληθωρισμός συν οι φούσκες στον αναπτυσσόμενο κόσμο, συνεχίζει ακάθεκτο. Είτε ο πληθωρισμός στον αναπτυσσόμενο κόσμο είτε η "βιωσιμότητα" του δημόσιου χρέους στον ανεπτυγμένο κόσμο, θα προκαλέσει την επόμενη κρίση.

Η Κίνα έχει την ευκαιρία να αποκτήσει ανοσία κατά την επόμενη κρίση.

Η τελευταία κρίση άρχισε στις ΗΠΑ. Αν η Κίνα δεν είχε μεταρρυθμιστεί μια δεκαετία πριν, θα μπορούσε να έχει αρχίσει στην Κίνα. Μια οικονομική κρίση στην Κίνα θα δώσει "παράταση ζωής" στον οικονομικό κύκλο των ΗΠΑ, μειώνοντας τις τιμές του πετρελαίου και άλλων βασικών εμπορευμάτων, κάτι το οποίο θα βελτιώσει τις ταμειακές ροές των ΗΠΑ.

Οι πιο πιθανοί υποψήφιοι για να προκαλέσουν την επόμενη παγκόσμια κρίση είναι το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ή οπληθωρισμός της Κίνας. Όποιος "χάσει", δίνει την ευκαιρία στον άλλο να παρατείνει τον οικονομικό κύκλο του.

Η Κίνα "κέρδισε" τον τελευταίο γύρο. Για να κερδίσει τον επόμενο, η Κίνα θα πρέπει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του πληθωρισμού, το οποίο αποτελεί τελικά πολιτικό και δομικό ζήτημα, το 2011. Αν το κάνει αυτό, οι ΗΠΑ θα είναι και πάλι η αιτία για την επόμενη παγκόσμια κρίση. Η Κίνα θα υποφέρει από τις φθίνουσες εξαγωγές, αλλά θα επωφεληθεί από τις χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου.

Από την άλλη πλευρά, αν η Κίνα έχει μια ανώμαλη προσγείωση, το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ μπορεί να μειωθεί δραματικά, ίσως και κατά 50%, λόγω των χαμηλότερων τιμών εισαγωγής. Θα ενισχύσει την αξία του δολαρίου και θα μειώσει το επιτόκιο δανεισμού των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ μπορούν να έχουν χαμηλότερο κόστος αναχρηματοδότησης του χρέους και μείωση των δαπανών. Ο συνδυασμός αυτός θα επιτρέπει στις ΗΠΑ να απολαύσουν μια περίοδο καλής ανάπτυξης.

Θα μπορούσε κανείς να περιγράψει την παγκόσμια οικονομία ως έναν αγώνα μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, για να δούμε ποιος θα κερδίσει τον άλλο.

Το ερχόμενο έτος είναι η ευκαιρία της Κίνας.

Η κυβέρνηση Ομπάμα μόλις πέρασε ένα μεγάλο φορολογικό νομοσχέδιο μείωσης της φορολογίας. Και αυτό παρότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη ένα τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα, και το εθνικό τους χρέος είναι το υψηλότερο από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Fed τόνισε εκ νέου τη δέσμευσή της για QE 2 (σ.σ. για εκτύπωση φρέσκου χρήματος από το πουθενά δηλαδή). Έχει γίνει ξεκάθαρη η πρόθεσή της: Για όσο διάστημα το ποσοστό ανεργίας είναι υψηλό και το ποσοστό του πληθωρισμού είναι χαμηλό, η FED θα συνεχίσει με QE. (σ.σ. δηλαδή θα τυπώνουν χρήμα "μέχρι τέλους")

Η πρόθεση της Fed είναι , νομίζω, να τυπώσει όσο χρήμα χρειάζεται για να καλύψει το χρέος των ΗΠΑ. Ο πληθωρισμός είναι κάτι το καλό για τις ΗΠΑ, επειδή τα άλλα κράτη κατέχουν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία των ΗΠΑ (σ.σ. δηλαδή δολάρια/ομόλογα, κτλ) που φτάσουν σε ύψος σχεδόν το 100% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος των ΗΠΑ . Ειδικά η Κίνα θα υποφέρει ιδιαίτερα, ως ως #1 αλλοδαπός κάτοχος αμερικανικών ομολόγων. Πράγματι, αν τα ξένα συναλλάγματα της Κίνας χάσουν την αξία τους, η Κίνα γίνεται πολύ ευάλωτη, εάν δεν επιλυθούν τα διαρθρωτικά της προβλήματα.

Τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για την Κίνα να αναλάβει πολύ μεγάλο κίνδυνο για τη διατήρηση της ανάπτυξης. Ακόμη και ένας 6% ρυθμός ανάπτυξης είναι αρκετά καλός για την Κίνα. Η Κίνα πρέπει να προτιμήσει μια συντηρητική εμπορική στρατηγική ανάμεσα σε ανάπτυξη και σταθερότητα.
...
Για τον ανεπτυγμένο κόσμο, το βασικό πρόβλημα είναι οι υψηλού κόστους κοινωνίες των πολιτών της (σ.σ. !!!!!), που έχουν ανεγερθεί μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, και δεν είναι βιώσιμες στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, διότι το ργατικό εισόδημα τους πέφτει πολύ από την παγκοσμιοποίηση, κάτι το οποίο μειώνει τα φορολογικά έσοδα του κράτους για τη στήριξη του "κράτους πρόνοιας".

Η πολιτική της ρευστότηταςτου Greenspan ήταν επιρρεπής σε φούσκες και έδωσε κίνητρο στα νοικοκυριά των ΗΠΑ για την υπεράσπιση του τρόπου ζωής τους, μέσω της αύξησης του χρέους, το οποίο κάλυπτε μέχρι τώρα το βαθύτερο διαρθρωτικό πρόβλημα (σ.σ. κοινώς, η άνοδος του τραπεζικού δανεισμού ήταν το υποκατάστατο που κράτησε την "αγορά" ζωντανή, διότι αλλιώς θα είε καταρρεύσει εδώ και καιρό, λόγω της φυγής του κεφαλαίου προς Ασία ή άλλους παρόμοιους προορισμούς).

Η Ευρωπαϊκή κρίση χρέους οφείλεται στον ίδιο λόγο. Οι χώρες της Νότιας Ευρώπης επλήγησαν ιδιαίτερα σκληρά κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας της παγκοσμιοποίησης. Ήταν αρκετά εξαρτημένες από την εργασία έντασης έως τότε (σ.σ. είχαν δηλαδή κάποια παραγωγική βάση). Δεδομένου ότι αυτές οι βιομηχανίες ξεκληρίστηκαν (σ.σ είτε διότι έφυγαν για αλλού, είτε διότι έβαλαν λουκέτο, μην αντέχοντας τον ανταγωνισμό κυρίως από Ασία και Γερμανία), στράφηκαν στη γενναιοδωρία της κυβέρνησης να στηρίξει το βιοτικό τους επίπεδο.

Η καθιέρωση του ευρώ επέτρεψε στις χώρες αυτές να δανειστούν με γερμανικό επιτόκιο, το οποίο έκανε το πρόβλημα του χρέους διαχειρίσιμο για κάποιο διάστημα. Όταν η "αγορά" είδε όμως πόσο αδύναμες ήταν,αναγκάστηκαν να καταβάλλουν τριτοκοσμικά επιτόκια. Θα πρέπει να περικόψουν τις δημόσιες δαπάνες τους δραματικά για να μείνουν "ζωντανές". (σ.σ. και γιατί να μην προχωρήσουμε σε στάση πληρωμών; Ο Xie, ως υπέρμαχος του καπιταλισμού ούτε καν αναφέρει αυτό το ενδεχόμενο)

Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης, ανεβάζοντας το δημόσιο χρέος τους. Κάνει το ίδιο με ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.

Βέβαια, η Fed μπορεί να τυπώσει χρήμα καλύπτοντας το δημόσιο χρέος, δηλαδή οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να "ικετεύουν" για βοήθεια να διαχειριστούν το δημόσιο χρέος τους στο μέλλον. Όμως, η εκτύπωση χρήματος σε τέτοια κλίμακα είναι πιθανό να οδηγήσει στην πλήρη κατάρρευση της αξίας του δολαρίου, όπως το ρωσικό ρούβλι το 1998, και να οδηγήσει σε υπερπληθωρισμό.

Αν και ο υπερπληθωρισμός είναι επωφελής για τις ΗΠΑ διότι "καθαρίζει" τοεξωτερικό χρέος τους, το δολάριο θα χάσει για πάντα τη θέση του ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, κάτι που θα μπορούσε να αξίζει το 3% του ΑΕΠ ετησίως και πάνω από το ήμισυ του ΑΕΠ (σε παρούσα αξία).

Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες έχουν πληγεί από τον πληθωρισμό και τις φούσκες σε real estate, στεγαστικό, και άλλα περιουσιακά στοιχεία (assets). Η παγκοσμιοποίηση μεταφέρει πρωτοφανής ποσότητες κεφαλαίων προς αυτές, καθώς οι πολυεθνικές εταιρείες μετακινούνται εκεί λόγω της διαφοράς εργατικού κόστους μεταξύ του ανεπτυγμένου και του αναπτυσσόμενου κόσμου. Τα χαμηλά επιτόκια στον ανεπτυγμένο κόσμο, έχουν οδηγήσει επίσης σε παροχή "ζεστού χρήματος" στον αναπτυσσόμενο. Κάποιος πληθωρισμός στον αναπτυσσόμενο κόσμο είναι λοιπόν αναπόφευκτος.

Οι «φούσκες» είναι ακόμη πιο σοβαρές για τον αναπτυσσόμενο κόσμο. Η παγκοσμιοποίηση έχει φέρει ευημερία στον αναπτυσσόμενο κόσμο, αλλά όχι ομοιόμορφα σε όλο τον πληθυσμό τους. Αυτοί που κατέχουν θέσεις εργασίας που υπάρχουν αποκλειστικά στον ανεπτυγμένο κόσμο ακόμα απολαμβάνουν μισθούς "πρώτου κόσμου". Εκείνοι που ανταγωνίζονται αντίστοιχους εργάτες στον αναπτυσσόμενο κόσμο, λαμβάνουν πλέον τριτοκοσμικούς μισθούς. Η πρώτη κατηγορία πληρώνει λιγότερο από ό, τι οι ομόλογοί τους στον ανεπτυγμένο κόσμο για να ζει και έχει μεγάλη εξοικονόμηση για να αγοράσει περιουσιακά στοιχεία. Αυτό οδηγεί στην αύξηση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων. Οι κυβερνήσεις προσελκύονται από αυτό ως μια εύκολη πηγή εσόδων. Ως εκ τούτου, υποστηρίζουν τις φούσκες.

Ο πληθωρισμός και οι φούσκες στον αναπτυσσόμενο κόσμο δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση επειδή το δολάριο είναι αδύναμο, και το ζεστό χρήμα στηρίζει τις νομισματικές τους ισοτιμίες. Ιστορικά, ο πληθωρισμός φέρνεικρίση στον αναπτυσσόμενο κόσμο, όταν το δολάριο ανακάμπτει. Ωστόσο, είναι δυνατό για τον πληθωρισμό να δημιουργήσει μια κρίση, χωρίς να υπάρχει νομισματική κρίση. Και αυτό διότι μειώνει την αγοραστική δύναμη των κατώτερων τάξεων. Η κοινωνική αναταραχή μπορεί να οδηγήσει σε πολιτική κρίση. (σ.σ. παρεμπιπτόντως, η Moodys πρόσφατα προειδοποίησε για "πολιτική αναταραχή" στην Ευρώπη, που τη θεωρεί ως "αδύναμο κρίκο", μιας και εκεί ο κόσμος δε δέχεται και τόοοοσο εύκολα το ρήμαγμα του από την άρχουσα τάξη)

Η Κίνα πρέπει να αντιμετωπίσει τη φούσκα των ακινήτων της.

Το πρόβλημα του πληθωρισμού της Κίνας προέρχεται από την ταχεία πληρωριστική ανάπτυξη της χώρας κατά την τελευταία δεκαετία (σ.σ. η Κίνα έχει δώσει και αυτή πάμπολλα δάνεια για να "κινηθεί η αγορά"). Αυτό οφείλεται στην ανάγκη να χρηματοδοτήσει ένα τεράστιο τομέα ακινήτων, ο οποίος με τη σειρά τους παράγει φορολογικά έσοδα για τις τοπικές κυβερνήσεις, ώστε να χρηματοδοτήσουν μεγάλα προγράμματα τους. Αν δεν γίνει κάτι για να περιοριστούν οι τοπικές δημόσιες δαπάνες, το πρόβλημα του πληθωρισμού της Κίνας είναι πιθανό να βγει εκτός ελέγχου.

Η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον τον πληθωρισμό ως την κύρια πρόκληση της χώρας. Επίσης, αύξησε τα επιτόκια και τις αναλογίες αποθεματικών καταθέσεων αρκετές φορές, και ανακοίνωσε την πρόθεσή της να θεσπίσει ελέγχους τιμών.

Την ίδια ώρα, βλέπουμε στο παρακάτω άρθρο και το γιατί οι δασμοί εναντίον της Κίνας δεν έχουν μπει ακόμα: Διότι, εκτός των άλλων, το πολυεθνικό κεφάλαιο δεν τους θέλει (διότι έχει επενδύσει στην Κίνα, και άρα θα χάσει από τους δασμούς). Οι δασμοί υποστηρίζονται από το μικρότερο κεφάλαιο, που δεν έχει πάει Κίνα, και από εργάτες που επειδή η αριστερά δεν τους πείθει για την επανάσταση, το ρίχνουν στον προστατευτισμό:

Εκτός ΗΠΑ οι νέες θέσεις εργασίας των επιχειρήσεων

Τα κέρδη των επιχειρήσεων παρουσιάζουν άνοδο. Οι τιμές των μετοχών καταγράφουν κέρδη. Γιατί, λοιπόν, δεν αυξάνονται παράλληλα οι θέσεις εργασίας; Επί της ουσίας, οι αμερικανικές εταιρείες έχουν ξεκινήσει να προσλαμβάνουν νέο προσωπικό. Oχι όμως στις ΗΠΑ. Στο αντίποδα βρίσκονται οι αναδυόμενες οικονομικές δυνάμεις, όπως η Ινδία, η Κίνα και η Βραζιλία, που έχουν απορροφήσει το ενδιαφέρον του αμερικανικού επιχειρηματικού δαιμόνιου, δεδομένου ότι οι πωλήσεις τους εκεί αυξάνονται σε διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τη δική τους αγορά. Η Caterpillar, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής κατασκευαστικών μηχανημάτων, απασχολεί πάνω από το ήμισυ των 15.000 νεοπροσληφθέντων εκτός ΗΠΑ. Παρομοίως, η εταιρεία ταχυμεταφορών UPS δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας με ταχύτερους ρυθμούς στο εξωτερικό απ’ ό,τι στη χώρα της. Η βελτίωση των επιδόσεων στις αμερικανικές επιχειρήσεις αντανακλάται μόνον στους ισολογισμούς τους και στην πορεία των μετοχών τους. Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής, το κέντρο ερευνών με έδρα την Ουάσιγκτον, από τις κορυφαίες 500 αμερικανικές εταιρείες, μόνον το 4% δεν ανακοίνωσε φέτος κέρδη. Το χρηματιστήριο, ταυτόχρονα, φλερτάρει με τα υψηλότερα επίπεδα από τότε που ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση, το 2008. Παράλληλα, όμως, οι αμερικανικές εταιρείες απασχολούν 1,4 εκατ. άτομα επιπλέον συγκριτικά με ένα εκατομμύριο στις ΗΠΑ. Εάν οι πρόσθετες 1,4 εκατ. θέσεις εργασίας είχαν δημιουργηθεί στις ΗΠΑ, τότε ο δείκτης ανεργίας θα είχε υποχωρήσει στο 8,9% από το τρέχον 9,8%. Η μετακίνηση θέσεων εργασίας από τις ΗΠΑ στο εξωτερικό είναι ένα φαινόμενο που αναπτύσσεται εδώ και δύο δεκαετίες. Τα τελευταία, όμως, χρόνια, το επίπεδο της απασχόλησης στο εξωτερικό έχει εξελιχθεί σε τέτοιο σημείο που πλέον παράγονται ημιεπεξεργαστές και συστήματα λογισμικού και όχι μόνον «εύκολα» προϊόντα, όπως παιχνίδια και ρούχα. Οι συνέπειες στην αμερικανική οικονομία δεν περιορίζονται, βεβαίως, στην ανεργία αλλά επεκτείνονται και στην κατανάλωση. Παρά την αύξηση των δαπανών στο διάστημα των εορτών, οι Αμερικανοί ξόδεψαν 18% λιγότερα χρήματα για αγορά επίπλων και 10% λιγότερα για ηλεκτρονικά είδη. Οι τάσεις αυτές αναμένεται να ενισχυθούν στο μέλλον. Οπως επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές, τη μερίδα του λέοντος στην παγκόσμια ανάπτυξη θα έχει η Ασία την επόμενη δεκαετία, γεγονός που πλέον θα επηρεάσει και άλλες πτυχές της αμερικανικής κοινωνίας, και όχι μόνον την οικονομία.

Εσθονία:Πέθαναν στην πείνα για το... ευρώ

Πέθαναν στην πείνα για το... ευρώ

Δεκαεπτά θα είναι από μεθαύριο οι χώρες της ευρωζώνης. Μια μικρή χώρα της Βαλτικής, η Εσθονία, με πληθυσμό μόλις 1.300.000 κατοίκους, από τους οποίους περίπου 400.000 είναι Ρώσοι, θα έχει ως νόμισμα το ευρώ. Η δεξιά κυβέρνηση της χώρας... έλιωσε στην πείνα τους Εσθονούς για να τους βάλει στην ευρωζώνη. Εφάρμοσε μια εξοντωτική πολιτική λιτότητας, που καταβαράθρωσε το ΑΕΠ της χώρας κατά 14,1% (!) το 2009, το οποίο είχε ήδη ρίξει κατά 5% το 2008. Μείωσε συνολικά τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων σχεδόν κατά 20%, ενώ στον ιδιωτικό τομέα μόνο πέρυσι η μείωση των μισθών υπερέβη το 15%. Η κυβέρνηση πέταξε στον δρόμο χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους και επιδείνωσε σοβαρά την κατάσταση της δημόσιας παιδείας και της υγείας. «Αυξήσαμε τον ΦΠΑ από το 18% στο 20%, αυξήσαμε την ηλικία συνταξιοδότησης από τα 63 στα 65 χρόνια και εισαγάγαμε μια ευρεία εργασιακή μεταρρύθμιση, για να κάνουμε πιο ευέλικτη την αγορά εργασίας» δηλώνει με υπερηφάνεια ο υπουργός Οικονομικών της Εσθονίας Γιούχαν Παρτς στον απεσταλμένο της ισπανικής εφημερίδας «Ελ Παΐς», ο οποίος έφριξε με όσα είδε εκεί. «Η εργασιακή μεταρρύθμιση είναι πρακτικά λευκή επιταγή για τους επιχειρηματίες, γιατί η απόλυση είναι δωρεάν, χωρίς αποζημίωση», γράφει ο Ισπανός δημοσιογράφος και συνεχίζει: «Η ανεργία εκτινάχθηκε στο 18% και στις ρωσόφωνες περιοχές της χώρας έφτασε στο 25%. Στην πράξη οι επιχειρήσεις δεν πληρώνουν καθόλου φόρο...Ο κατώτατος μισθός είναι 245 ευρώ τον μήνα»! Με αυτή την εφιαλτική πολιτική η κυβέρνηση έριξε τους Εσθονούς στη δυστυχία, αλλά εμφάνισε απίστευτα δημοσιονομικά μεγέθη: το έλλειμμα του προϋπολογισμού είναι μόνο 1,7% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος -7,2% του ΑΕΠ! Οι 16 χώρες της Ευρωζώνης δηλαδή είχαν μέσο όρο δημόσιου χρέους 78,7% το 2009 και η Εσθονία 7,2% - ούτε το ένα δέκατο! Το γεγονός ότι κατόρθωσε να υλοποιήσει μία τόσο αντιλαϊκή πολιτική χωρίς να ανατραπεί κάνει την εσθονική κυβέρνηση αλαζονική. Εχει την άποψη ότι δεν υπάρχει ούτε καν πρόβλημα με το ευρώ στην υπόλοιπη ευρωζώνη! «Ποια κρίση εννοείτε; Εμείς δεν γνωρίζουμε καμία κρίση. Υπάρχει μία κρίση σε ορισμένες χώρες της ευρωζώνης, όχι όμως και κρίση του ευρώ» δηλώνει υπεροπτικά ο Εσθονός υπουργός Οικονομίας Γίργκεν Λίγκι στον απεσταλμένο της εβδομαδιαίας γερμανικής εφημερίδας «Ντι Τσάιτ» και συνεχίζει: «Μιλάει κανείς για κρίση του δολαρίου επειδή χρεοκόπησε η Καλιφόρνια;». Ο Εσθονός δεν διστάζει μάλιστα να πει στον εμβρόντητο Γερμανό δημοσιογράφο: «Η κάθε χώρα πρέπει να πληρώνει η ίδια τα χρέη της. Αν και ακούγεται λίγο μεγαλόστομο, εμείς θα εμποδίζαμε ευχαρίστως τη Γερμανία από το να κάνει πολλούς συμβιβασμούς στο θέμα αυτό της αλληλεγγύης»! «Προσέξτε, εμείς είμαστε πιο Γερμανοί από τους Γερμανούς!» δηλώνει στον απεσταλμένο της «Ντι Τσάιτ» άλλος Εσθονός υπουργός. Σε αντίθεση με τα λεγόμενα των πολιτικών ηγετών, ο εσθονικός λαός είναι ουσιαστικά διχασμένος στο θέμα της υιοθέτησης του ευρώ ως νομίσματος της χώρας. Στην τελευταία δημοσκόπηση το 49% τάχθηκε υπέρ του ευρώ και το 43% κατά, με το υπόλοιπο 8% να μην εκφέρει άποψη. Οι εύποροι είναι υπέρ του ευρώ, οι φτωχοί και οι ηλικιωμένοι κατά, επειδή φοβούνται -και σωστά, όπως θα διαπιστώσουν- ότι το ευρώ θα φέρει νέο κύμα ακρίβειας στη φτωχή αυτή χώρα. Δεν συμμερίζονται φυσικά όλοι οι Εσθονοί οικονομολόγοι τα προπαγανδιστικά συνθήματα της κυβέρνησης περί ευημερίας που δήθεν θα φέρει το ευρώ στη χώρα τους. «Η Εσθονία προσκλήθηκε σε μια γαμήλια γιορτή και σήμερα βρισκόμαστε να βαδίζουμε σε μια νεκρώσιμη πομπή», δηλώνει στον απεσταλμένο της γαλλικής «Λιμπερασιόν» ο Εσθονός οικονομολόγος Αντρες Αρακ. «Αν αντικαταστήσουμε στην Εσθονία την ευελιξία μας με τον κορσέ του Μάαστριχτ, αυτό θα στραγγαλίσει την ανάπτυξή μας. Θα παραμείνουμε τότε ένα απομακρυσμένο τραπέζι εργασίας της Σκανδιναβίας - η Κίνα της Ευρώπης, αν το θέλετε έτσι» δηλώνει στην «Ντι Τσάιτ» ο Εσθονός καθηγητής Οικονομίας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της πρωτεύουσας Τάλιν, Ιβαρ Ράιγκ. ΑΣΥΜΦΩΝΙΑ Ενοχλητικός ο νέος εταίρος ΑΚΟΜΗ μια «επαρχία του Ράιχ» εντάσσεται στην ευρωζώνη. Καθόλου καλά δεν πρόκειται να τα πάνε οι χώρες της Μεσογείου με την Εσθονία, όπως καθόλου καλά δεν τα πηγαίνουν με τους άλλους δορυφόρους της Γερμανίας: Αυστρία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχία, κ.λπ. Οι κακές προοπτικές συνεργασίας με τον νέο ενοχλητικό εταίρο της ευρωζώνης δεν οφείλονται μόνο στο βαρύτατα ένοχο ναζιστικό παρελθόν της Εσθονίας. Το κύριο εμπόδιο είναι η νοοτροπία που έχει εμποτίσει την πολιτική ηγεσία, αλλά και τον λαό αυτής της χώρας. Βαθύτατα ρατσιστικός και τυφλά αντιρωσικός εξαιτίας των πενήντα χρόνων στο πλαίσιο της ΕΣΣΔ δεν ενοχλείται καθόλου από τα 400 χρόνια υποτέλειας και δουλείας στη Γερμανία. Γ. Δελαστίκ

Ότι ζούμε σήμερα εκκολάφθηκε σ’ ένα αυγό του φιδιού,που αφελώς αντιμετωπίζαμε σαν φρούτο της ευημερίας

Η εξεγειρόμενη χαμένη γενιά της Νότιας Ευρώπης

Το φθινόπωρο αυτό η Φραντσέσκα Εσπόζιτο, μια δικηγόρος ηλικίας 31 ετών που διαθέτει μια υγιή αίσθηση της πρόκλησης, αποκάλυψε πόσο σουρεαλιστική και εν τέλει θλιβερή είναι σήμερα η ζωή των νέων στην Ιταλία. Επειτα από μήνες απογοητεύσεων, παραιτήθηκε οργισμένη από την εργασία της. Οργισμένη επειδή δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη εξηρτημένη εργασία, αλλά για μια μη αμειβόμενη απασχόληση. Αποτελεί κοινό τόπο στην Ιταλία η άμισθη απασχόληση όχι μόνο των ασκουμένων δικηγόρων αλλά και εκείνων που έχουν ολοκληρώσει την άσκησή τους, όπως είναι η κυρία Εσπόζιτο. Ομως, η νεαρή δικηγόρος δεν παρείχε τις δωρεάν υπηρεσίες της σε ένα δικηγορικό γραφείο αλλά στο γραφείο τουΤαμείου Συντάξεων Νομικών στο Λέτσε. Στο δημόσιο φορέα, δηλαδή, που υποτίθεται ότι θα της εξασφάλιζε το μέλλον. «Είναι τελείως τρελό... Ως άμισθη εργαζόμενη βοηθούσα το Ταμείο Συντάξεων να ανακαλύψει ποιες από τις αιτήσεις για τη χορήγηση πρόωρων συντάξεων για λόγους υγείας ήταν παράνομες», εξηγεί από το σπίτι της η άνεργη δικηγόρος. Η κυρία Εσπόζιτο αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του νέου δημογραφικού και κοινωνικού προβλήματος που διογκώνεται με ταχείς ρυθμούς στη Μεσόγειο: την υποαπασχόληση νέων με επαγγελματικά προσόντα περισσότερα από αυτά που ζητούν οι εργοδότες. Spoiler: Το τελευταίο χρονικό διάστημα η νεανική τους ορμή ανακόπτεται βάναυσα και από την οικονομική δυσπραγία. Ετσι, όλο και περισσότεροι νέοι άνθρωποι στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία αισθάνονται αποκλεισμένοι από το δικό τους μέλλον, το επαγγελματικό και το κοινωνικό. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η τάση που καταγράφεται μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για τα κρατικά ταμεία και για την κοινωνία εν ευρεία έννοια. Τις τελευταίες ημέρες μια πλημμυρίδα από παγιδευμένες με εκρηκτικά επιστολές αναρχικών έβαλαν σε δοκιμασία τις ιταλικές αρχές, λίγες εβδομάδες έπειτα από τις αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών στη Ρώμη, ορισμένες εκ των οποίων κατέληξαν σε βίαια έκτροπα. Αν και σποραδικά, τα περιστατικά αυτά συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας αίσθησης αβεβαιότητας για τις εξελίξεις στη Νότια Ευρώπη. Και αιτία γι' αυτό είναι το γεγονός ότι η γενιά με την υψηλότερη μόρφωση στην Ιστορία της Μεσογείου προσκρούει με πάταγο στη χειρότερη αγορά εργασίας. Η κυρία Εσπόζιτο, κόρη ενός πυροσβέστη και μιας καθηγήτριας Γυμνασίου είναι, όπως πολλοί νέοι της γενιάς της, η πρώτη στην οικογένειά της που αποκτά εξειδικευμένες πανεπιστημιακές σπουδές και γνωρίζει ξένες γλώσσες. Απέκτησε πτυχίο Νομικής στην πατρίδα της την Ιταλία, Μάστερ στη Γερμανία, ενώ έκανε την πρακτική της άσκηση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Λουξεμβούργου. Επέστρεψε στο Λέτσε για να εργαστεί, αλλά τα προσόντα της ουδόλως την βοηθούν για να βρει μια «κανονική εργασία». «Εχω όλα τα πιστοποιητικά που θα μπορούσα να αποκτήσω. Εκτός από το πιστοποιητικό θανάτου...», σαρκάζει. Και προτού ξεσπάσει η οικονομική κρίση οι χώρες της Νότιας Ευρώπης δεν ήταν ο καλύτερος τόπος διαβίωσης για τους νέους. Η χαμηλή ανάπτυξη των επαγγελματικών δραστηριοτήτων και η έλλειψη αξιοκρατίας αποτελούσαν υψηλά εμπόδια που έπρεπε να υπερπηδήσουν όλοι οι νέοι που αναζητούσαν εργασία στην Ιταλία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία. Σήμερα προστέθηκαν τα μέτρα οικονομικής λιτότητας για να περιορίσουν ακόμη περισσότερο τις ευκαιρίες απασχόλησης. Το αποτέλεσμα είναι κάποιοι να μεταναστεύουν σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης ή και πέρα από τους ωκεανούς, όπου υπάρχει ζήτηση για «δυνατά μυαλά». Αλλοι επιστρέφουν για να ζήσουν, αν και ενήλικοι πλέον, στα παιδικά τους υπνοδωμάτια. Τρώνε το φαγητό που τους ετοιμάζει η μητέρα τους και ζουν σιωπηλοί και κατηφείς, αν όχι στην πλήρη ανεργία, στην υποαπασχόληση ή στην ετεροαπασχόληση. Και βέβαια αμείβονται έτσι ώστε ουδέποτε θα μπορέσουν να απομακρυνθούν από την οικογενειακή εστία και να ανεξαρτητοποιηθούν, να προγραμματίσουν το μέλλον τους και να κάνουν τη δική τους οικογένεια. «Μας αποκαλούν χαμένη γενιά», λέει η ηλικίας 33 ετών Κοράλ Χερρέρα Γκόμεζ, κάτοχος διδακτορικού στις ανθρωπιστικές σπουδές η οποία ζει ακόμη με τους γονείς της στη Μαδρίτη επειδή δεν μπορεί να βρει μια σταθερή δουλειά. «Δεν είμαι νέα, αλλά ούτε μπορώ να ισχυριστώ ότι είμαι μια ενήλικη εργαζόμενη», δηλώνει πίνοντας μια ρουφηξιά από τον καφέ της. Στην Ισπανία κάνουν λόγο για τη «γενιά των 1.000 ευρώ», όπως στην Ελλάδα μιλούν για τη «γενιά των 700 ευρώ». Για ανθρώπους με λαμπρές σπουδές αλλά χωρίς επαγγελματικό μέλλον. Σημειωτέον ότι πρόκειται για ενδεικτικές αμοιβές. Η διδάκτωρ κυρία Χερρέρα, για παράδειγμα, αμείβεται με 600 ευρώ μηνιαίως και μάλιστα «κάτω από το τραπέζι», μαύρα δηλαδή, ως δασκάλα δραματουργικής σε παιδιά του Δημοτικού. Λέει ότι αποφάσισε να μετακομίσει στην Κόστα Ρίκα τον Ιανουάριο, για να διδάξει σε ένα Πανεπιστήμιο. ... «Ανησυχώ βαθιά για την κατάσταση. Αν τα σημερινά ποσοστά γεννήσεων δεν αυξηθούν, σε κάποια χρόνια δεν θα υπάρχουν Ιταλοί, Ισπανοί, Ελληνες, Πορτογάλοι ή και Ρώσοι. Φαντάζομαι το κενό που θα αφήσουν θα καλυφθεί από Κινέζους, που θα μετακινηθούν κατά δεκάδες εκατομμύρια στη Νότια Ευρώπη...», δηλώνει ο Κότλικοφ. Η ανεργία των νέων φθάνει το 40% στην Ισπανία και στο 28% στην Ιταλία, η οποία δαπανά το 14% του ΑΕΠ της για την καταβολή συντάξεων.

Ο Πάγκαλος επιμένει ότι "μαζί τα φάγαμε" (παρότι οι μελέτες των ίδιων των κυβερνώντων δείχνουν ότι οι ανισότητες είναι σε σημείο-ρεκόρ). Πέρα όμως από τον -εντελώς- ανισομερή τρόπο με το οποίο μοιράστηκαν τα δανεικά, που τον κάνει γαργάρα ο Πάγκαλος και το κάθε "παχύδερμο" της άρχουσας τάξης, η αλήθεια είναι πως τα "δανεικά", που συντήρησαν την καπιταλιστική ανάπτυξη (η "αγορά" θα είχε καταρρεύσει εδώ και χρόνια σε όλη τη δύση χωρίς αυτά) ήταν το "τυράκι", για να πέσει ο κόσμος στη "φάκα" του να αποδεχτεί χωρίς πολλά-πολλά την εξουσία μιας μικρής ολιγαρχίας (βιομήχανοι, τραπεζίτες, εφοπλιστές, καναλάρχες, εκκλησία, κτλ), που εμπράκτως γουστάρουν εκμετάλλευση τύπου Κίνας, Βουλγαρίας, κτλ. Επί χρόνια άλλωστε μετακονίζουν εκεί, και κανένας σχεδόν δε μιλά. Αυτό ήταν το λάθος των λαών, και αυτό πληρώνουν. Και θα συνεχίσουν να το πληρώνουν, έως ότου αρχίσουν να το "διορθώνουν", καταπολεμώντας αυτά τα παράσιτα και τον έλεγχο που έχουν επί της παραγωγής.

Ό,τι ζούμε σήμερα εκκολάφθηκε σ’ ένα αυγό του φιδιού, που με αφέλεια αντιμετωπίζαμε σαν φρούτο της ευημερίας.

ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΠΟΥΜΕ μ’ ένα παράδειγμα των ημερών, Κούνεβα είχε και η προ μνημονίου εποχή, Κούνεβα έχει και η εποχή του μνημονίου, όπως μας θύμισε ο τραγικός θάνατος του Αιγύπτιου εργάτη σε κτίριο του υπουργείου Εργασίας! Πολλά από τα ελληνικά αναπτυξιακά θαύματα -ο άθλος του 2004, για παράδειγμα- βασίστηκαν σε Κούνεβες που η θυσία τους πνίγηκε στα χάχανα της γιορτής, στην ανεμελιά της ευημερούσας πλειοψηφίας. Οι διαφορές είναι οι εξής: Πρώτον, ό,τι υπήρχε αθέσπιστο, σαν άτυπος νόμος της ζούγκλας, για ένα σχεδόν αόρατο κομμάτι του κόσμου της εργασίας, τώρα αποκτά υπόσταση θεσμική, γίνεται κανόνας και όρος ύπαρξης. Ή ανυπαρξίας. Διά χειρός τρόικας και όσων συνομολογούν τις εντολές της. Και δεύτερον, οι όροι πλειοψηφίας και μειοψηφίας αντιστράφηκαν ριζικά. Τώρα, στη θέση της Κωνσταντίνας Κούνεβα δυνητικά βρίσκεται η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας. Από τους δημοσίους υπαλλήλους που δέχονται άφωνοι το ένα χαστούκι μετά το άλλο, μέχρι τον στρατό του ενός εκατομμυρίου ανέργων που σε λίγο θα είναι έτοιμοι για τους πιο οδυνηρούς και εξευτελιστικούς συμβιβασμούς προκειμένου να βρουν μια δουλειά. Spoiler: ΕΠΟΜΕΝΩΣ, το ζήτημα δεν είναι η παλινόρθωση ενός συστήματος που βασιζόταν έτσι κι αλλιώς στη ληστρική εκμετάλλευση των πιο αδύναμων στρωμάτων της κοινωνίας, στον εξευτελισμό κοινωνικών ομάδων με ισχνή διαπραγματευτική ισχύ, στον εκμαυλισμό των ανθρώπων, στη διαφθορά και τις σχέσεις διαπλοκής μεταξύ εξουσίας και επιχειρηματικής ελίτ, στην πλασματική και δανεική ευημερία, στην οικολογική αναλγησία, στην αλαζονεία, στην απληστία και στον κυνισμό της ιθύνουσας τάξης, στην άκριτη αποδοχή των νεοφιλελεύθερων επιλογών της ευρωκρατίας, στον ευτελισμό της πολιτικής και της δημοκρατίας. Δεν υπάρχει ίχνος «ονείρου» σε όλα αυτά που αντιδιαστέλλονται στον σημερινό εφιάλτη. Αντιθέτως, όλα αυτά αποτελούν τους αρμούς ενός μηχανισμού που οδήγησε την κοινωνία κατευθείαν σ’ αυτόν. Ως εκ τούτου, ας προσέχουμε πού ονειρευόμαστε να ξυπνήσουμε όταν τελειώσει ο εφιάλτης. ΑΠ’ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΑΥΤΗ, το δίλημμα που τίθεται στην κοινωνία (και προφανώς όχι μόνο στην ελληνική) την ώρα που υφίσταται την «παιδαγωγική τιμωρία της ανάπλασής της» από την κακιά μητριά και τις κακομαθημένες αδελφές της (στους αντίστοιχους ρόλους βάλτε όποιους θέλετε: τη Μέρκελ, τον Στρος-Καν, την κυβέρνηση, τους κερδοσκόπους, τους τραπεζίτες, τους ευρωκράτες, τους γραφειοκράτες…) δεν είναι να επιλέξει μεταξύ «του ονείρου του 2009» και «του εφιάλτη του 2010». Το ζήτημα είναι να ξυπνήσει γενικώς. Να βγει από τον φαύλο κύκλο ενός οικονομικού μοντέλου που, ακόμη κι αν από κάποιο θαύμα επιστρέψει σύντομα στην «καπιταλιστική ομαλότητα», απλώς δουλεύει για την επόμενη κρίση. Η καμπή είναι ιστορική. Η απεμπλοκή από το μνημόνιο και ό,τι αυτό συμβολίζει και συμπυκνώνει φέρνει ευρύτατα στρώματα της κοινωνίας μπροστά σε ρήξεις που πριν από έναν χρόνο ήταν αδιανόητες. Αλλιώς… «πάρτε μαζί σας νερό. Το μέλλον μας έχει πολλή ξηρασία».

Με το νέο χρόνο, κυκλοφορεί και το βιβλίο μου

Το εξώφυλλο του βιβλίου μου, το οποίο κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από την επόμενη Δευτέρα (03/01)

Συγκεντρώνοντας υλικό περίπου 4 ετών που γράφω στο internet για το ζήτημα, τη Δευτέρα 03/01 κυκλοφορεί το πρώτο μου βιβλίο, με τίτλο "Η καπιταλιστική κρίση και η επιστροφή του ιμπεριαλισμού" και στις αρχές του χρόνου θα κάνω και μερικές βιβλιοπαρουσιάσεις-ομιλίες σε Πάτρα (που μένω) και Αθήνα, Θεσσαλονίκη, ίσως και 1-2 ακόμα πόλεις.

Για όσους ενδιαφέρονται, το βιβλίο έχει 288 σελίδες, θα κοστίζει 12 ευρώ και ασχολείται -κυρίως- με το πως φτάσαμε ως εδώ, και το που βαδίζουμε. Τα περισσότερα άλλωστε όσοι διαβάζουν εδώ και 4 χρόνια αυτά που γράφω, τα έχουν ξαναδεί, τουλάχιστον τα περισσότερα από αυτά. Μερικά κομμάτια μάλιστα του βιβλίο προέρχονται από άρθρα μου, ή αποτέλεσαν τη βάση για να γράψω μερικά άρθρα. Άρα, κάμποσα θα σας φανούν γνώριμα - απλά εδώ όλα είναι συγκεντρωμένα, οργανωμένα και φαίνεται ο τρόπος με τον οποίο το ένα συνδέεται με το άλλο (ή τουλάχιστον αυτός είναι ο σκοπός μου).

Από εκεί και πέρα, και για να αποφευχθούν τυχόν παρεξηγήσεις, εγώ δεν έγραψα αυτό το βιβλίο για να βγάλω λεφτά. Ίσα-ίσα που πλήρωσα από την τσέπη μου για να το εκδώσω, και βασίζομαι στις όποιες πωλήσεις για να βγάλω έστω τα έξοδα μου, και να τα επανεπενδύσω στη συγγραφή ενός ακόμα βιβλίου, όπου θα δίνεται ακόμα περισσότερη έμφαση στις θέσεις της αριστεράς (γενικώς αυτός είναι ένας στόχος μου: Να καταφέρνω να βγάζω τουλάχιστον τα έξοδα έκδοσης, ώστε με αυτά τα χρήματα να γράφω καινούργια πράγματα. Αν πιστεύετε ότι αυτά που γράφω έχουν κάποια "θετική αξία", και μπορείτε να στηρίξετε, στηρίξτε).

Το βιβλίο θα βρίσκεται στα μεγάλα βιβλιοπωλεία σύν κάποια ακόμα (εδώ ένας πιο αναλυτιός κατάλογος των συνεργαζόμενων βιβλιοπωλείων ανά πόλη, και εδώ ένας κατάλογος των διανομέων, αν ζείτε σε κάποιο σημείο που δεν υπάρχει το βιβλίο και θέλετε να το παραγγείλετε). Αν θέλετε πάντως, θα μπορείτε να πάρετε το βιβλίο απευθείας και στις βιβλιοπαρουσιάσεις που θα γίνουν μετά τις γιορτές της Πρωτοχρονιάς.

Η κρίση οδηγεί σε "ντόμινο"

Του Δημήτρη Καζάκη*

«Πάμε, λένε πολλοί, ούτως ή άλλως για χρεοκοπία. "Η πολιτική μας δεν έχει πετύχει, είναι αδιέξοδη, δεν οδηγεί πουθενά". Δεν υπάρχει πιο διαβρωτική, πιο επικίνδυνη και πιο άδικη συζήτηση απ' αυτήν που συντηρούν ορισμένοι για τη χρεοκοπία της χώρας. Ναι, βρεθήκαμε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Η χώρα σήμερα, όμως, είναι διασφαλισμένη με τη χρηματοδότηση και με ένα πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που μειώνει δραστικά τα ελλείμματα και ξαναβάζει τη χώρα σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης...
Σήμερα το ζήτημα του χρέους το αντιμετωπίζουμε με σύνεση, συστηματικά και οργανωμένα. Όχι μόνο με το πρόγραμμα μας, αλλά και με ευνοϊκές ρυθμίσεις, όπως με τις προσεκτικές διαπραγματεύσεις μας για την επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους. Αυτή η ευεργετική για την Ελλάδα και τον φορολογούμενο αντιμετώπιση θα έχει συνέχεια μόνο εάν παραμείνουμε συνεπείς στις προσπάθειες μας».

Αυτό ισχυρίστηκε ο πρωθυπουργός λίγο πριν από την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού του 2011 στις 22 του μηνός. Την αμέσως επόμενη ημέρα γίνεται γνωστό ότι η Ελλάδα ηγείται πάλι στις τρελές αυξήσεις στα κόστη ασφάλισης των ελληνικών ομολόγων, διότι οι αγορές θεωρούν αναπόφευκτη μια αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας (Bloomberg, 23.12). Την ίδια ημέρα, η εταιρεία πιστοληπτικής αξιολόγησης Fich Ratings ανακοινώνει ότι θέτει υπό καθεστώς αυξημένης επιτήρησης με το ερώτημα της υποβάθμισης πέντε εγχώριες τράπεζες, την Εθνική, την Alpha, την Eurobank, την Πειραιώς και την Αγροτική.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Fich, η κίνηση αυτή κρίθηκε επιβεβλημένη από το γεγονός ότι είναι «πιθανό αυτές να λάβουν υποστήριξη αν κριθεί σκόπιμο». (Bloomberg 23/12).

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει σε απλή γλώσσα ότι οι τράπεζες αυτές βρίσκονται στο χείλος της χρεοκοπίας και ως εκ τούτου είναι υποψήφιες για άμεση κρατική ενίσχυση. Σε ξεχωριστή ανακοίνωση της Fich την ίδια ημέρα τέθηκαν υπό το ίδιο καθεστώς επιτήρησης και οι θυγατρικές της Εθνικής και της Eurobank στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Νότια Αφρική.

Γκρεμίστηκαν τα ομόλογα

Την ίδια ώρα, τα spreads και τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων στις αγορές γνωρίζουν νέα ιστορικά ρεκόρ. Ο Νοέμβριος μπορεί να χαρακτηριστεί ο χειρότερος μήνας των ελληνικών ομολόγων, μια και κατά τη διάρκεια του η Ηλεκτρονική Δευτερογενής Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ) υποχώρησε κατά 52% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Τη μεγαλύτερη άνοδο κατά 258 μονάδες βάσης σημείωσε η απόδοση του τριετούς ομολόγου αναφοράς, η οποία στο τέλος του μήνα ανήλθε σε 13,23%, όταν τον προηγούμενο μήνα βρισκόταν στο 9,64%. Η απόδοση αυτή είναι η μεγαλύτερη του έτους, η οποία δεν ξεπέρασε το 11,65% όλους τους προηγούμενους μήνες, αλλά και η μεγαλύτερη της τελευταίας τουλάχιστον δεκαετίας. Πρόκειται για απόδοση που προεξοφλεί ότι η χώρα δεν θα βγάλει την τριετία.

Στις μακροπρόθεσμες διάρκειες η απόδοση του ΙΟετούς ομολόγου αναφοράς αυξήθηκε κατά 124 μονάδες βάσης σε 12,00%, από 9,57% του προηγούμενου μήνα. Κι αυτή η απόδοση αποτελεί ρεκόρ έτους, μια και όλους τους προηγούμενους μήνες του 2010 η απόδοση του ΙΟετούς ομολόγου δεν ξεπέρασε το 11,34%. Ενώ η απόδοση του 30ετούς αυξήθηκε κατά 48 μονάδες βάσης, δηλαδή σε 9,32% από 8,39% του προηγούμενου μήνα. Και η τιμή του 30ετούς είναι η υψυλότερη τέλους του μήνα που έφτασε μέσα στο 2010, με τον περασμένο Ιούνιο να φτάνει τα 9,11% μέγιστη τιμή.

Όσον αφορά τις τιμές των τίτλων αναφοράς, η τιμή του 3ετούς ομολόγου υποχώρησε σημαντικά σε 82,70 στα τέλη Νοεμβρίου από 87,00 στα τέλη Οκτωβρίου, του διετούς ομολόγου σε 78,02 από 80,51, του ΙΟετούς σε 68,14 από 73,58 και του 30ετούς ομολόγου σε 52,90 από 55,85. Η αξία των συναλλαγών στην ΗΜΤ υποχώρησε σε 926 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2010 από 1,94 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2010 και 50,21 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2009. Η μέση ημερήσια αξία συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 42,1 εκατ. ευρώ από 97,1 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Το μεγαλύτερο ποσοστό συναλλαγών συγκέντρωσε το 10ετές ομόλογο αναφοράς, καταγράφοντας συναλλαγές αξίας 211 εκατ. ευρώ. Από τις 800 εντολές που εκτελέσθηκαν στην ΗΔΑΤ, το 63,6% αφορούσε εντολές πώλησης και το 36,4% εντολές αγοράς.

Αφηνιασμένες αγορές

Προσθήκη λεζάντας

Από κάθε άποψη ο Νοέμβριος αποτέλεσε τον χειρότερο μήνα για τους ελληνικούς κρατικούς τίτλους. Οι επενδυτές ξεφορτώθηκαν μαζικά κρατικούς τίτλους, κυρίως ΙΟετούς διάρκειας, που θεωρούν ότι σε μια ενδεχόμενη αναδιάρθρωση χρέους θα είναι οι πιο ευάλωτοι και οδήγησαν τους 30ετείς τίλους στο να χάσουν σχεδόν το 45% της ονομαστικής αξίας τους στην αγορά. Αν προσθέσουμε και το ότι μέσα στον ίδιο μήνα, δηλαδή στις 9 και 16 Νοεμβρίου, ολοκληρώθηκαν οι δημοπρασίες εντόκων γραμματίων του ελληνικού Δημοσίου διάρκειας 6 και 3 μηνών, με αποδόσεις ρεκόρ της τάξης του 4,82% και 4,10% αντίστοιχα, τότε δικαιολογημένα μπορεί κάποιος να θεωρήσει ότι οι αγορές αντιμετωπίζουν την Ελλάδα ως ήδη πτωχευμένη χώρα.

Το ίδιο σκηνικό συνεχίζεται και μέσα στον Δεκέμβριο, με τις αγορές να έχουν κυριολεκτικά αφηνιάσει. Η Ελλάδα σε ετήσια βάση, αν συνεχίσει να δανείζεται με 3μηνα και 6μηνα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου, έχει φτάσει σχεδόν να πληρώνει επιτόκια της ίδιας τάξης με εκείνα που πληρώνει, π.χ., η πτωχευμένη Αργεντινή. Με μια μεγάλη διαφορά. Η Αργεντινή έχει ξεφορτωθεί ένα πολύ μεγάλο μέρος του χρέους της και δεν βρίσκεται υπό καθεστώς θεσμοθετημένης κατοχής του ΔΝΤ και της Ε.Ε. Όπως πάει, είναι σίγουρο ότι πολύ σύντομα και τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων θα χτυπάνε τιμές ρεκόρ σε παγκόσμιο επίπεδο, δηλαδή θα φτάσουν στα ύψη των χωρών που έχουν βαρέσει κανόνι.

Το αδιέξοδο της ΕΚΤ

Προφανώς οι αγορές δεν πιστεύουν ότι η επιμήκυνση του χρέους που επικαλούνται ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση αποτελεί ένα δώρο του ΔΝΤ και της Ε.Ε. γιατί είμαστε καλά παιδιά και πειθαρχούμε στις εντολές τους. Το σκηνικό που στήνεται αυτήν τη στιγμή μοιάζει πάρα πολύ με το σκηνικό που στήθηκε τους πρώτους μήνες του 2010 για να οδηγηθεί η Ελλάδα στον λεγόμενο μηχανισμό στήριξης. Μόνο που αυτήν τη φορά είναι ακόμη χειρότερα τα πράγματα.

Στην πράξη, η αντιμετώπιση της κρίσης στη ζώνη του ευρώ μέσα από τη δημιουργία ενός μόνιμου ταμείου ευρωπαϊκής σταθερότητας, που θα εποπτεύει και θα κηδεμονεύει τις χώρες υπό χρεοκοπία, αποτελεί την καλύτερη δυνατή ενθάρρυνση για τις αγορές να πιέζουν όλο και περισσότερο. Μετά την Ελλάδα και την Ιρλανδία, η πίεση έχει αυξηθεί δυσβάσταχτα για την Πορτογαλία και την Ισπανία. Οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού στις αγορές έχουν πειστεί πως ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσουν τις επενδύσεις στα κρατικά και τραπεζικά χρεόγραφα αυτών των χωρών, αλλά και τα προσδοκώμενα κέρδη τους, είναι να τις οδηγήσουν στον μηχανισμό.

 Μόνο που αυτός ο μηχανισμός όσο περισσότερο διευρύνεται τόσο περισσότερο εξαντλεί τις δυνατότητες χρηματοδοτικής ενίσχυσης της ΕΚΤ, αλλά και των ισχυρών χωρών της ευρωζώνης. Ήδη η ΕΚΤ έχει πάψει να παρεμβαίνει στον βαθμό που παρενέβαινε για τα ελληνικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά τίτλων με σκοπό να συγκρατήσει τις ανοδικές τάσεις. Δεν διαθέτει πιά τα αναγκαία ρευστά διαθέσιμα, ενώ η προσοχή της έχει στραφεί, εκτός βεβαίως της Ιρλανδίας, στην Πορτογαλία και την Ισπανία, οι οποίες αποτελούν τώρα πια τη μερίδα του λέοντος στις αγορές ομολόγων της ΕΚΤ.

Αρχίζει το ντόμινο!

Πολλοί αναλυτές και επενδυτές πιστεύουν ότι το 2011 θα είναι το έτος της Γαλλίας. Δηλαδή, κι αυτή θα συρθεί στον μηχανισμό στήριξης υπό το βάρος όχι τόσο του δημόσιου, όσο του ιδιωτικού χρέους που έχουν σωρεύσει οι τράπεζές της. Πριν απ' αυτήν θα έχει προσφύγει στον μηχανισμό το Βέλγιο, το οποίο ήδη βρίσκεται σε άθλια κατάσταση, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε και την Ιταλία.

Αυτή η διαδικασία - ντόμινο, που έχει ήδη αρχίσει, ξεπερνά κατά πολύ τις αντοχές της ΕΚΤ. Γι' αυτό πολλοί ασχολούνται με το ευρωομόλογο. Από άποψη προσωρινής αντιμετώπισης των χρηματοδοτικών δυσκολιών, ιδίως των μεγάλων χωρών, το ευρωομόλογο μπορεί να αποτελέσει πρόσκαιρη λύση. Για πόσο, ουδείς γνωρίζει. Όμως η έκδοση του προϋποθέτει πολύ σοβαρή δημοσιονομική δέσμευση της Γερμανίας, της οποίας η ηγεσία δεν είναι καθόλου έτοιμη να αναλάβει. Γνωρίζει πως σε τέτοιες κρίσεις πρέπει να διατηρεί τον μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας κινήσεων και τις λιγότερες δυνατές δεσμεύσεις, ώστε να μπορεί να επιλέξει εναλλακτικές στρατηγικές με τις λιγότερες δυνατές απώλειες.

Το ευρωομόλογο, όμως, αφαιρεί από τη δικαιοδοσία των κρατών το τελευταίο αποκούμπι της δημοσιονομικής τους πολιτικής: να αποφασίζουν τα ίδια πότε και πώς θα προσφύγουν στις αγορές κεφαλαίου για δανεισμό. Αν χάσουν κι αυτό το προνόμιο, τότε η ίδια η υπόσταση τους δεν έχει κανένα νόημα. Είναι σαν να αναθέτει ένα νοικοκύριο σε κάποιον άλλο να δανείζεται στο όνομα του, με τους όρους και τις προϋποθέσεις που αποφασίζει αυτός. Είναι ποτέ δυνατόν να αποβεί προς όφελος του νοικοκυριού αυτού μια τέτοια ενέργεια; Απλώς θα βρεθεί υπό καθεστώς πενίας, δηλαδή κολίγος στην υπηρεσία των δανειστών του. Κι αυτό ανεξάρτητα από τα επιτόκια που θα πετύχει.

Παραμύθια ...

Προσθήκη λεζάντας

Και επειδή με ευρωομόλογο ή χωρίς, η πιθανότητα μετεξέλιξης της ευρωζώνης προς μια τέτοια κατεύθυνση όπως την περιγράψαμε είναι πάρα πολύ πιθανή και ήδη μελετάται στις λεπτομέρειες της από τα επιτελεία στις δυο όχθες του Ατλαντικού, θα θέλαμε πολύ να δούμε τι έχουν να πουν όλοι αυτοί που τρομοκρατούν τον κόσμο με παραμύθια για διαρκείς υποτιμήσεις αν τυχόν και επιστρέψουμε σε εθνικό νόμισμα.
Οι ίδιοι που κινδυνολογούν ασύστολα, που παρουσιάζουν την έξοδο από το ευρώ ως συνώνυμο της βιβλικής καταστροφής, συνηγορούν υπέρ μιας λύσης (ευρωομόλογο) που με μαθηματική βεβαιότητα θα οδηγήσει την Ελλάδα και αρκετές χώρες της ευρωζώνης σε κατοχικό νόμισμα, με ό,τι σημαίνει κάτι τέτοιο.

Όπως και να έχει, η αυξανόμενη αναστάτωση στις αγορές, το βάθεμα της κρίσης του ευρώ, η εκτρωματική διόγκωση των τραπεζών, που συνεχίζεται, και η αδυναμία των πολιτικών ηγεσιών να αποφύγουν την πεπατημένη που οδήγησε τα πράγματα σ' αυτήν την κατάσταση προεξοφλούν ότι βαδίζουμε με ταχύτητα στην επίσημη πτώχευση της χώρας. Για όποιον αναρωτιέται τι σημαίνει επίσημη πτώχευση, δεν έχει παρά να διαβάσει τι συνέβη στην Αργεντινή, όταν το 1998-2000 έκανε... δώρο και σ'αυτήν το ΔΝΤ τον μηχανισμό επιμήκυνσης που ετοιμάζει και για τη χώρα μας.

Με... ελικόπτερο!

«Οταν οι επιχειρηματίες της Αργεντινής είχαν μεταφέρει τα δολάρια τους στο εξωτερικό, η δεύτερη φάση της κατάρρευσης ξεκίνησε. Η κυβέρνηση της Αργεντινής πάγωσε όλες τις τραπεζικές    καταθέσεις επιτρέποντας μόνο σε κάθε καταθέτη να κάνει ανάληψη το πολύ 250 δολ. την εβδομάδα. Οι μικροί επενδυτές, που είχαν αφήσει τα λεφτά τους στις τράπεζες, ήταν εκείνοι που επλήγησαν περισσότερο. Δεκάδες χιλιάδες απελπισμένοι πολίτες όρμησαν στις τράπεζες και πολλοί πέρασαν νύχτες να κοιμούνται μπροστά από τα ΑΤΜ. Η τελευταία φάση της κατρακύλας ξεκίνησε στα προάστια του Μπουένος Άιρες. Αφού η κατανάλωση έπεσε κατά 60%, οι νέοι άρχισαν να λεηλατούν τα σούπερ-μάρκετ. Τον Δεκέμβριο του 2001,40.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πλάζα ντε Μαγιό μπροστά από το Κάζα Ροσάντα, το προεδρικό μέγαρο. Εκεί άρχισαν να χτυπούν κατσαρόλες και τηγάνια όλοι μαζί, νύχτα και μέρα, μέχρις ότου ένας νευρικός πρόεδρος, ο Φερνάντο ντε λα Ρούα, διέφυγε με ελικόπτερο» («Der Spiegel», 11.4.2008).

Όποιος νομίζει ότι μπορεί η Ελλάδα να αποφύγει μια τέτοια κατάσταση, θα τον ενημερώσουμε μόνο ότι η κυβέρνηση ακολουθεί βήμα προς βήμα τον ίδιο ακριβώς δρόμο που οδήγησε την Αργεντινή σ' αυτήν την κατάσταση.

Το σκληρό και μαλακό ευρώ οδηγεί την ευρωζώνη στη διάσπαση

Τα λέμε όλα αυτά επειδή μας κάνει αλγεινή εντύπωση η προσπάθεια ορισμένων, που, παρά τη δίκαιη κριτική τους στο μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση, εμφανίζονται ως υπέρμαχοι του ευρωομολόγου. Λες και δεν καταλαβαίνουν ότι με το ευρωομόλογο παραδίδουμε ολοσχερώς τη δημοσιονομική και εθνική κυριαρχία της χώρας, χωρίς να χρειάζεται καν η υπογραφή στη δανειακή σύμβαση. Τι μας λένε δηλαδή; Με τη δανειακή σύμβαση παραδίδεται η χώρα στους δανειστές της και εκτίθεται έτσι η κυβέρνηση που το επιχειρεί με τόσο εξόφθαλμα παράνομο τρόπο. Για να λυθεί αυτό το πρόβλημα, ας παραδώσουμε ολοσχερώς τη χώρα στους δανειστές της μέσω του ευρωομολόγου, για να μην εκτίθεται η εκάστοτε δωσίλογη κυβέρνηση με το να υπογράφει τέτοιες κατάπτυστες δανειακές συμβάσεις. Αυτό και μόνο το νόημα έχει η υποστήριξη του ευρωομολόγου.

Αυτό που μας σώζει μέχρι σήμερα είναι το γεγονός ότι η έκδοση ευρωομολόγου θα οδηγήσει αργά ή γρήγορα σε τόσο ασφυκτικές πιέσεις στη ρευστότητα του ευρώ, ώστε θα οδηγήσει σε αναθεώρηση ολόκληρου του οικοδομήματος της ευρωζώνης. Αυτό το γνωρίζουν πολλοί καλά οι ιθύνοντες της ευρωζώνης και γι' αυτό διστάζουν. Ήδη πολλοί από τους θιασώτες του ευρωομολόγου μιλούν επίσης για έκδοση πρόσθετου χρήματος από την ΕΚΤ, όπως ακριβώς κάνει και η αμερικανική Fed.

Πληθωριστικός φαύλος κύκλος

Γενικά δεν έχουν άδικο. Για να υποστηριχθεί το ευρωομόλογο και για να εξασφαλίζει χαμηλά επιτόκια, θα χρειαστεί αφενός πληθωριστικό χρήμα, πληθωριστικό ευρώ, και αφετέρου να απομονώσει όσο το δυνατόν τις πιο αδύνατες οικονομίες. Κι αυτό, για να γίνει με όρους που συμφέρουν τους ισχυρούς εταίρους, μπορεί να συμβεί μόνο ή κύρια με την εισαγωγή ενός ευρώ πολλών ταχυτήτων. Ενός σκληρού και σταθερού ευρώ για τις ισχυρές οικονομίες και ενός μαλακού, πληθωριστικού και υποτιμώμενου ευρώ για τις πιο αδύναμες οικονομίες της ευρωζώνης. 'Ετσι θα διευρύνεται ο κύκλος κυκλοφορίας του σκληρού ευρώ φορτώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και τις υποτιμήσεις στο μαλακό ευρώ.

Με αλλά λόγια, η υιοθέτηση του ευρωομολόγου πιθανότερο είναι να επιταχύνει τις διαδικασίες εσωτερικής διάσπασης της ευρωζώνης ανάμεσα σε δυο κύριες ομάδες χωρών: σε εκείνες που θα χρησιμοποιούν το σκληρό ευρώ και σε άλλες που θα χρησιμοποιούν μια ολόκληρη ποικιλία μαλακών ευρώ. Όλα αυτά τα νομίσματα θα κυκλοφορουν και θα καθορίζεται η μεταξύ τους ισοτιμία από την ΕΚΤ. Φανταστείτε τότε τι έχει να γίνει. Το ελληνικό κράτος, που θα του έχει δοθεί το δικό του μαλακό ευρώ, θα δανείζεται μέσω ευρωομολόγου σε σκληρό ευρώ  το οποίο θα πληρώνει στην τρέχουσα αξία του δικού του πληθωριστικού και υποτιμημένου ευρώ. Το ίδιο και οι ελληνικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, τα οποία θα δανείζονται από την ενιαία διατραπεζική αγορά σε σκληρό ευρώ και θα πληρώνουν με μαλακό.

Κατοχικό... ευρώ!

Στην πράξη, το ευρωομόλογο θα μετατρέψει το ευρώ από «κοινό νόμισμα» σε κατοχικό νόμισμα για όσες οικονομίες και χώρες δεν κριθούν άξιες για τη σκληρή εκδοχή του. Κι αυτό θα έχει τις ίδιες ακριβώς συνέπειες με την επιβολή του στρατιωτικού ράιχσμαρκ στην κατοχή, που εκδιδόταν στην Ελλάδα από τις γερμανικές αρχές κατοχής, όπως και με την επιβολή της στρατιωτικής βρετανικής λίρας που οι Βρετανοί εξέδωσαν στην Ελλάδα αμέσως μετά την απελευθέρωση.

Φανταστείτε τι θα σημαίνει να αμείβεστε με πληθωριστικό νόμισμα, που η ΕΚΤ θα έχει το δικαίωμα να υποτιμά κατά το δοκούν, οι καταθέσεις στις τράπεζες να είναι στο ίδιο νόμισμα, αλλά οι υποχρεώσεις σας προς τις τράπεζες να είναι σε σκληρό ευρώ. Αυτή τη λύση στην ουσία προτείνουν όσοι ζητούν ευρωομόλογο.

* Το κείμενο του οικονομολόγου-αναλυτή Δ. Καζάκη δημοσιεύτηκε στο "Ποντίκι" 30/12/2010

"Από την παραγωγή στην κατανάλωση", και οι μεσάζοντες

Διευρύνεται συνεχώς η ψαλίδα τιμών παραγωγού - καταναλωτή.
Μεγάλοι κερδισμένοι οι «νονοί» και οι πάσης φύσεως μεσάζοντες, ενώ χαμένοι είναι αγρότες και καταναλωτές

Ληστρικές τιμές επικρατούν στην αγορά, καθώς οι καταναλωτές πληρώνουν τα τρόφιμα ακριβότερα έως και 1.550% (!) σε σχέση με τις τιμές που εισπράττουν οι αγρότες. «Νονοί» και πάσης φύσεως μεσάζοντες οι μεγάλοι κερδισμένοι, ενώ και οι ίδιοι οι αγρότες, παρ’ όλη την ακρίβεια που επικρατεί στην αγορά, βλέπουν το εισόδημά τους να... καταρρέει: Το πραγματικό εισόδημα των Ελλήνων αγροτών μειώθηκε φέτος κατά 4,3% σε σχέση με το 2009, ενώ στις άλλες χώρες της ΕΕ-27 αυξήθηκε έως και 12,3%. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πίνακα που ακολουθεί προκύπτει εξαιρετικά μεγάλη διαφορά τιμών στα δημητριακά (από 500% έως 1.550%), στα ζυμαρικά (760%), στο κρασί (750%), στο ρύζι (660%) και ακολουθεί μια σειρά προϊόντων με άνοιγμα ψαλίδας από 170% έως 530%. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Δεκέμβριο του 2010, σε σχέση με αντίστοιχη έρευνα τον Νοέμβριο του 2008, η ψαλίδα τιμών διευρύνθηκε στα περισσότερα από τα 28 είδη διατροφής που παρακολουθεί συστηματικά η ΠΑΣΕΓΕΣ, με εξαίρεση ορισμένα οπωροκηπευτικά. κλικ για μεγέθυνση Τα ρεκόρ ακρίβειας Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι οι Ελληνες καταναλωτές να πληρώνουν ακριβότερα σε σχέση με τις τιμές που... απολαμβάνουν οι παραγωγοί: Το ψωμί κατά 652%, το κρασί (χύμα) κατά 375%, τα μαρούλια 270%, τις ελιές Καλαμών 144%, το μέλι 114%, το χοιρινό κρέας 109%, το τυρί φέτα 67%, το κοτόπουλο 50% κ.λπ.

Την ίδια ώρα:

Μια απλή αλήθεια έµαθε πρόσφατα η δηµοσιογράφος Φράνσις Μουρ Λαπέ σε έναταξίδι της στη Βραζιλία: πως η πείνα δεν προκαλείται από την έλλειψητροφίµων, αλλά από την έλλειψη δηµοκρατίας. Στο Μπέλο Οριζόντε µια πόλη 2,5 εκατ. κατοίκων, ένας στους δέκα ζούσε κάποτε µέσα στην απόλυτη φτώχεια και ένα στα πέντε παιδιά έπεφταν στο κρεβάτι πεινασµένα. Ωσπου ένας δήµαρχος αποφάσισε να κηρύξει τα τρόφιµα δικαίωµα του πολίτη. Με την ιδέα πως η τροφή είναι δικαίωµα και µε σύνθηµα «Οποιος είναι πολύ φτωχός για να αγοράσει τρόφιµα, δεν σηµαίνει πως είναι παρακατιανός πολίτης», ο δήµαρχος Πέτρους Ανανίας ξεκίνησε πριν από µερικά χρόνια τον πόλεµό του ενάντια στην πείνα. Καθάρισε την αγορά από τους µεσάζοντες και τους µεταπράτες και έφερε σε άµεση επαφή τους αγρότες και τους παραγωγούς µε τους καταναλωτές. Τους υποχρέωσε µάλιστα να πηγαίνουν κάθεΣαββατοκύριακο µε τα φορτηγά τους στις φτωχογειτονιές κι έτσι όλοι οι φτωχοί της πόλης του απέκτησαν πρόσβαση σε φθηνά και υγιεινά τρόφιµα. Ο δήµαρχος όµως δεν αρκέστηκε µόνο σε αυτό. Ανοιξε τρία µεγάλα λαϊκά εστιατόρια που σήµερα εξυπηρ ετούν 12.000 άτοµα την ηµέρα και σερβίρουν κυρίως τοπικά προϊόντα έναντι 50σεντ το γεύµα.Ανάµεσα στους πελάτες τους µπορεί κανείς να διακρίνειπαππούδες και εγγονούς, νεαρά ζευγάρια, µαµάδες µε τα µωρά τους, υπαλλήλους και εργάτες. Αλλοι τους είναι ντυµένοι µε κοστούµια κι άλλοι φτωχικά. Κανείς τους δεν χρειάζεται να αποδείξει πως είναι φτωχός για να φάει εκεί, αν και το 85%των πελατών είναιπράγµατι φτωχοί. Το «στίγµα» όµως σβήνεται από την ανάµεικτη ταξική προέλευση της πελατείας. Και σαννα µην έφταναν όλα αυτά, η δηµοτική αρχή παρέχειµε δικά της έξοδα συσσίτια για τα σχολεία της πόλης. Τι βλέπουµε ύστερα από αυτές τις δηµοτικές πρωτοβουλίες; Μέσα σε µόλις µία δεκαετία, η βρεφική θνησιµότητα στο Μπέλο Οριζόντε, που οφειλόταν κυρίως στην πείνα, περιορίστηκε στο µισό. Και σήµερα, το 40% του πληθυσµού της πόλης ωφελείται από αυτά τα µέτρα. Πόσο κοστίζουν; ∆έκα εκατοµµύρια δολάρια ετησίως, µόλις το 2% του δηµοτικού προϋπολογισµού, δηλαδή 1 σεντ την ηµέρα για κάθε δηµότη της πόλης. Πίσω από αυτήν την προσπάθεια, η Αντριάνα Αράνια, συνεργάτιδα του δηµάρχου, βλέπει µια «νέα κοινωνική νοοτροπία», µια επίγνωση πως «όταν όλοι έχουν τροφή, όλοι οι δηµότες ωφελούνται, στην υγεία, στην παιδεία και σε πολλά άλλα». «Ηξερα πως υπήρχε πολλή πείνα», εξοµολογείται η Αράνια στην Φράνσις Μουρ Λαπέ. «Αυτό που µε στεναχωρεί, είναι πως δεν ήξερα πόσο εύκολο ήταν να τη νικήσουµε». Στην πόλη που νίκησε την πείνα, δεν θα βρει σήµερα κανείς ανθρώπους να ψάχνουν στα σκουπίδια. Από "Τα Νέα"

Το δίκαιο

 Με τη δήλωση του περί χώρας με περιορισμένη εθνική κυριαρχία ο πρωθυπουργός επανέφερε στο προσκήνιο, τη χρονιά που πέρασε, ένα παλιό ερώτημα: Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο; Όσα ζήσαμε το 2010 μας βοηθούν να δώσουμε μια οριστική και τελεσίδικη απάντηση: Τον τόπο, όπως και τον υπόλοιπο κόσμο, κυβερνά η δικτατορία των αγορών, με τη βοήθεια τοπικών (κυβερνητικών) αντιπροσώπων, ανεξαρτήτως μάλιστα ιδεολογικών πεποιθήσεων και καταβολών.

Οι νόμοι των αγορών εφαρμόζονται με την ίδια επιμέλεια από δεξιές, χριστιανοδημοκρατικές, σοσιαλδημοκρατικές και «κομμουνιστικές» κυβερνήσεις. Από τη στιγμή που το Κ.Κ. Κίνας ανέθεσε μελέτη - την οποία ακολούθησε - για τον εκσυγχρονισμό της κινεζικής οικονομίας στον πρύτανη του νεοφιλελευθερισμού Μίλτον Φρίντμαν (Σχολή του Σικάγο), ακούγεται «λογικό» το ότι η ελληνική σοσιαλιστική κυβέρνηση ανέθεσε τη σωτηρία της χώρας στο ιερατείο (ΔΝΤ) του νεοφιλελευθερισμού.

Προχωρώντας ένα βήμα, δεν είναι δύσκολο να αντιληφθούμε ποιοι είναι οι φορείς αυτής της
δικτατορικής διακυβέρνησης, αρκεί να πάρουμε υπόψη ότι: Το 2% του πληθυσμού της Γης «κατέχει» το 50% του Παγκόσμιου Ακαθάριστου Προϊόντος, θα πρέπει να επιστρέψουμε αιώνες πίσω, ακόμη και πίσω από τη φεουδαρχία, για να συναντήσουμε τόσο άδικη διανομή πλούτου.

Αυτή η πρωτοφανής συγκέντρωση πλούτου οδηγεί σε εξίσου πρωτοφανή και τρομακτική συγκέντρωση εξουσίας. Παρά τις δημοκρατικές επιφάσεις, τις ελεύθερες εκλογικές διαδικασίες και τον πλουραλισμό, η μόνη πραγματική κατακτημένη και αδιαμφισβήτητη ελευθερία είναι η ανεξέλεγκτη λειτουργία του κεφαλαίου με έναν και μόνο στόχο: τη μεγιστοποίηση των κερδών.

Απέναντι σε αυτήν τη θεσμοθετημένη κολιγοποίησή τους οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα και τον κόσμο έχουν μία και μόνη επιλογή: αγώνα για να εκφράσουν και να επιβάλουν την πολιτική τους κυριαρχία.

Τελικά, παρά τις προβλέψεις περί τέλους της Ιστορίας, η αέναη μάχη μεταξύ αυτών που έχουν
τα πάντα και εκείνων που δεν έχουν να χάσουν παρά μόνο τις αλυσίδες τους θα συνεχιστεί μέχρι να επικρατήσει το δίκαιο. Οχι των αγορών.

Πηγή: "Το Ποντίκι"

Προσπάθησε να κάψει τους επιθεωρητές εργασίας όταν εντόπισαν αδήλωτους εργαζόμενους

Προσπάθησε να κάψει τους επιθεωρητές εργασίας όταν εντόπισαν αδήλωτους εργαζόμενους

Όταν οι δυο επιθεωρητές της Τεχνικής και Υγειονομικής Επιθεώρησης Μαγνησίας, ένας άνδρας και μία γυναίκα, περνούσαν την Τετάρτη, 29 Δεκεμβρίου 2010 την πύλη της επιχείρησης «Ανακύκλωση Βόλου Α.Ε.» δεν μπορούσαν ασφαλώς να φανταστούν τη συνέχεια. Στην επιχείρηση, η οποία βρίσκεται στην Α' Βιομηχανική περιοχή του Βόλου και έχει αντικείμενο την περισυλλογή, επεξεργασία σιδήρων μετάλλων (scrap) και αυτοκινήτων είχε συμβεί πριν λίγες μέρες εργατικό ατύχημα. Ένας 38χρονος αλλοδαπός είχε τραυματιστεί σοβαρά εξαιτίας έκρηξης που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια εργασιών κοπής αυτοκινήτου. Το ατύχημα είχε αναγγελθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας από τους υπευθύνους της εταιρείας και η επίσκεψη των επιθεωρητών ήταν αναμενόμενη. Όταν όμως η παρουσία των επιθεωρητών έγινε αντιληπτή από τους εργαζόμενους, δύο από αυτούς που εκτελούσαν εργασίες οξυγονοκόλλησης, εγκατέλειψαν την εργασία και έσπευσαν, τρέχοντας, να εξαφανισθούν. Οι επιθεωρητές τους αναζήτησαν και προσπάθησαν να πάρουν τα στοιχεία τους, εκτιμώντας ότι πρόκειται για περιστατικό αδήλωτης εργασίας. Τότε δέχθηκαν επίθεση από τον νόμιμο εκπρόσωπο της επιχείρησης και άλλο άτομα που τους απώθησαν με βιαιότητα προς την έξοδο. Στο φυλάκιο της εισόδου τους επιτέθηκε και πάλι ο εκπρόσωπος της εταιρείας, ο οποίος κραδαίνοντας τη μάνικα πετρελαίου της δεξαμενής ανεφοδιασμού που βρίσκεται στην είσοδο, περίελουσε με πετρέλαιο τον έναν από τους επιθεωρητές και απειλούσε να τον κάψει φωνάζοντας, «αν δε φύγεις θα γίνει και άλλο «ατύχημα"». Το επεισόδιο έληξε με την επέμβαση της Αστυνομίας. Υποβλήθηκαν μηνύσεις και κινήθηκε η διαδικασία του Αυτοφώρου αλλά ο «ανήσυχος» εργοδότης είχε προλάβει να εξαφανισθεί. Η υπόθεση πήρε το δρόμο της Δικαιοσύνης και οι επιθεωρητές προσπαθούν να ξεπεράσουν το σοκ. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με ανακοίνωσή της καταδίκασε την επίθεση εκφράζοντας αμέριστη συμπαράστασή στους επιθεωρητές που δέχθηκαν την επίθεση και διαμηνύει προς κάθε πλευρά ότι το ελεγκτικό έργο της Επιθεώρησης Εργασίας δεν κάμπτεται από τέτοιου είδους έκνομες συμπεριφορές.

Τα "παχιά λόγια" του υπουργείου για την επιθεώρηση εργασίας δεν πείθουν - όλοι ξέρουμε τα όργια (νόμιμα ή/και παράνομα) που συμβαίνουν καθημερινά στους χώρους εργασίας. Τελευταίο παράδειγμα μάλιστα ήταν ο μετανάστης στο ίδιο το υπουργείο εργασίας.

Παρόλα αυτά, η επιθεώρηση εργασίας είναι ένα ισχνό έστω "ανάχωμα" στη βία της εργοδοσίας, και επειδή ακριβώς η βία αυτή σήμερα βρίσκεται σε τρομερή έξαρση, δεν ανέχεται πλέον ούτε καν τους -εντελώς υποτυπώδεις- "ελέγχους" της επιθεώρησης εργασίας. Εξ ου και η αναγκαιότητα για ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος, με συνδικάτα αλλά και πολιτική οργάνωση, αλλιώς αυτοί δε σταματάνε πουθενά.

Που αποσκοπεί αυτή η πολεμική του ΚΚΕ;

Καθημερινά μέσα απ΄ τις στήλες του «Ριζοσπάστη» εντείνεται η πολεμική του ΚΚΕ απέναντι σε άλλες συλλογικότητες της αριστεράς και κύρια στην ΚΟΕ και την Ανταρσύα.

Ένα μικρό δείγμα από το σημερινό φύλλο του οργάνου της Κ.Ε του ΚΚΕ: «Ταυτόχρονα, η κριτική τους στο ΚΚΕ για το Δεκέμβρη του 2008 δείχνει ότι καλούν σε πολιτικό αγώνα για έναν καλύτερο καπιταλισμό, με κίνημα "εξέγερσης" τύπου Δεκέμβρη, δηλαδή με το κίνημα της κουκούλας, της σπασμένης βιτρίνας, της εφόδου στα αστυνομικά τμήματα, για εξυγίανση του αστικού πολιτικού συστήματος, για εξυγίανση του καπιταλισμού, για "απελευθέρωση του έθνους" από την τρόικα. … Τέτοιες ενέργειες δεν ενοχλούν στο ελάχιστο το αστικό πολιτικό σύστημα, αντίθετα είναι συμπλήρωμά του. Καλούν σε ένα κίνημα σε αντιπαράθεση με το εργατικό, με τις συγκεκριμένες μορφές που χρησιμοποιούνται από κράτος και παρακράτος για να στήνονται προβοκάτσιες, σαν και αυτό που η ΚΟΕ, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ βάφτισαν "εξέγερση".
Ανάλογο σκηνικό ήταν στημένο και στην πρόσφατη απεργία με ασφαλίτες και κουκουλοφόρους. Τι επιδιώκουν; Να παγιδεύσουν το κίνημα σε παραπλανητικούς στόχους (φταίνε οι 300, να πάει κάποιος φυλακή, φταίνε όσοι τα φάγανε, κ.λπ.) και σε μορφές πάλης περιθωριακού χαρακτήρα, με τυφλές αναμετρήσεις. Θέλουν να εκτονώσουν το κίνημα με πράξεις εντυπωσιακές που ταυτόχρονα μπορούν να δράσουν τρομοκρατικά και αποπροσανατολιστικά. Και η αντίληψη για το κίνημα τέτοιων δυνάμεων σαν την ΚΟΕ και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ που συγκροτούν το αντιΚΚΕ και αντιΠΑΜΕ μπλοκ, συνθέτουν το έδαφος εμφάνισης ανάλογης δράσης των λεγόμενων αντιεξουσιαστών. Φάνηκε και στην πρόσφατη απεργία. Είναι επικίνδυνοι για την εργατική τάξη και το κίνημά της».

Σίγουρα εντυπωσιάζει η σφοδρότητα με την οποία επιτίθεται το ΚΚΕ στις άλλες αριστερές οργανώσεις και αν η επίθεση έμεινε μόνο σε λεκτικό επίπεδο θα μπορούσε κανείς απλώς να την σχολιάσει. Αν ισχύουν όμως όσα είχε καταγγείλει το ΝΑΡ, ότι δηλαδή τη Δευτέρα 20 Δεκέμβρη Κνίτες επιτέθηκαν και ξυλοκόπησαν μέλη των ΕΑΑΚ «με αποτέλεσμα 5 τραυματίες στο νοσοκομείο, ένας με σοβαρά τραύματα στο κεφάλι», τότε τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά.

Δεν θα σχολιάσουμε την στάση του ΚΚΕ στην εξέγερση του Δεκέμβρη 2008. (Τότε είχαμε ακούσει από το στόμα της Α. Παπαρήγα την μνημειώδη φράση: «Στη λαϊκή επανάσταση δε θα σπάσει ούτε ένα τζάμι»). Το έχει κάνει σύντροφος σε περασμένη ανάρτησή μας.
Ούτε θα ανακυκλώσουμε όσα γράφτηκαν σε έντυπο της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς ότι αυτή η τακτική του ΚΚΕ αποσκοπεί να περιχαρακώσει τα μέλη του. Παρόμοια σχόλια για εσωτερικές διεργασίες που υπάρχουν στο εσωτερικό το ΚΚΕ γράφτηκαν και στον αστικό τύπο με χαρακτηριστικό το κείμενο του Φ. Παπούλια στην «Ελευθεροτυπία» που είχε ερέθισμα την αποχώρηση του Αλέκου Χαλβατζή από το ΚΚΕ.

Σ’ αυτό το θέμα όμως θα επανέλθουμε, αφού είμαστε σε θέση να ξέρουμε ότι ήδη έχουν δρομολογηθεί εξελίξεις και πιθανόν την επομένη βδομάδα να δει την δημοσιότητα ένα ενυπόγραφο κείμενο που αναφέρετε στα δρώμενα στον χώρο της αριστεράς.

Προς το παρόν ρωτάμε: Είναι δυνατόν όμως να απευθύνεται ο «Ριζοσπάστης» σε αριστερές δυνάμεις που έχουν ως αναφορά την κομμουνιστική προοπτική και να τις χαρακτηρίζει «επικίνδυνες για την εργατική τάξη και το κίνημα της»;

Οι εργάτες φτωχαίνουν, κλείνονται στα σπίτια τους ή ξεσπούν χαοτικά

Ας μην είμαστε "αρνητικοί" - ας δούμε την "καλή πλευρά" του πράγματος΅Τουλάχιστον "κινεζοποιούμαστε", και έτσι γινόμαστε πιο "ανταγωνιστικοί". Γιούπι!!!

Για το πρώτο σκέλος του τίτλου της ανάρτησης μας ("οι εργάτες φωχαίνουν") δε χρειάζονται ιδιαίτερες αναλύσεις, καθώς είναι κάτι πασιφανές πλέον.

Αξίζει ίσως μια μικρή αναφορά στο τελευταίο "κρούσμα" - εδώ σχετικό ρεπορτάζ της "Αυγής":

13ος μισθός: Χωρίς δώρο Χριστουγέννων χιλιάδες εργαζόμενοι

Χιλιάδες επιχειρήσεις καθυστερούν να πληρώσουν ή κατέβαλαν ένα μέρος μόνο από τον 13ο μισθό εξ αιτίας της οικονομικής κρίσης. Σημαντικές μάλιστα επιχειρήσεις (λιανεμπόριο, κατασκευές, Τύπος) έχουν προσφύγει στο άρθρο 99 του Πτωχευτικού Κώδικα με αποτέλεσμα να είναι αβέβαιη όχι μόνον η καταβολή του δώρου, αλλά και αυτή η θέση εργασίας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, που αφορούν ωστόσο ένα μέρος της πραγματικότητας, περίπου πέντε χιλιάδες επιχειρήσεις δεν κατέβαλαν το δώρο.

Η φτώχεια όμως δεν είναι μόνο οικονομικό φαινόμενο. Εκεί βέβαια βρίσκεται η "ρίζα" της, ωστόσο οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στο οικονομικό επίπεδο, αλλά εξαπλώνονται και σε όλα τα υπόλοιπα (κοινωνικό, πολιτικό, ιδεολογικό).

Έτσι, ακόμα και σε αυτές τις "γιορτινές" μέρες, που πάντοτε ο καπιταλισμός της εκμεταλλευόταν για να εξωθήσει τον κόσμο σε ακόμα μεγαλύτερη [υπερ]κατανάλωση, και γενικά ο κόσμος "κυκλοφορούσε" κάπως παραπάνω απ' ότι συνήθως, βλέπουμε μια "καθίζηση" της κίνησης. Οι δρόμοι άδειοι, οι μαγαζάτορες χωρίς "εμπορική κίνηση", οι άνρωποι κυκλοφορούν πολύ πιο "σφιγμένοι" και πολύ λιγότερο χαμογελαστοί (και πώς να χαμογελάσουν άλλωστε όταν χτυπούνται αλλύπητα και δεν έχουν ακόμα βρει ρόπο ανταπάντησης;).

Χαρακτηριστικό είναι και το παρακάτω ρεπορτάζ του "Βήματος", που αναφέρεται στην πτώση της κίνησης στους κινηματογράφους. Εννοείται βέβαια πως το σινεμά είναι απλά ένα παράδειγμα, που το βάζουμε ενδεικτικά για να δούμε μια γενικότερη κατάσταση, με τον κόσμο να τα "κόβει" όλα εκτός από τα "απαραίτητα" (και καμιά φορά κόβει και από τα "απαραίτητα", ειδικά αν τα λεφτά που έχει δεν τον φτάνουν ούτε γι' αυτά):

Πολυτέλεια το σινεμά στην Αθήνα της κρίσης
Κατά 50% μειωμένα συγκριτικά με πέρυσι ήταν τα εισιτήρια που κόπηκαν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου

Για την απειλή του downloading έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν. Τώρα, η οικονομική κρίση βοηθάει ακόμη περισσότερο στην απομάκρυνση του κοινού από την αίθουσα. Πολύς κόσμος δείχνει να αποφεύγει την ψυχαγωγία, να τη θεωρεί πολυτέλεια για την τσέπη του. «Τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα» σχολιάζει ο παραγωγός Διονύσης Σαμιώτης αναφερόμενος ειδικότερα στην ελληνική παραγωγή.

Το "σινεμαδάκι" είναι ίσως ένα από τα πιο "παραδοσιακά" σύμβολα ενός "κοινωνικού συμβολαίου" που απλά δεν ισχύει πλέον: Από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και πέρα, υπήρχε η [άτυπη έστω] συμφωνία ανάμεσα στην άρχουσα τάξη και τους εργάτες ότι "θα σου δώσω αρκετά λεφτά για να ζεις και να πηγαίνεις και κανά σινεμαδάκι, για καλοκαιρινές διακοπές, για να έχεις ένα αυτοκίνητο και να πηγαίνεις και καμιά βόλτα, κτλ, κτλ, κτλ, και εσύ αγαπητέ εργάτη θα κάθεσαι ήσυχος και δε θα πολυδιαμαρτύρεσαι".

Ειδικά μετά την πτώση του "ανατολικού μπλοκ" όμως, και τη συνεπακόλουθη ενσψμάτωση των εργατών των χωρών εκείνων, και -κυρίως- την ενσωμάτωση των εργατών της Κίνας, στην παγκόσμια αγορά, τα πράγματα άλλαξαν: Οι καπιταλιστές διαπίστωσαν ότι τους άρεσε καλύτερα στην Κίνα. Εκεί οι εργάτες δε ζητούν "σινεμαδάκια", ούτε "καλοκαιρινές διακοπές για πάντα". Άρα, οι εργοδότες μπορούν να κρατούν πολύ μεγαλύτερο μέρος του παραγόμενου πλούτου για λογαριασμό τους, χωρίς να χρειάζεται να το μοιράζονται με τους εργάτες.

Τη συνέχεια τη βλέπουμε, και μένει να δούμε αν οι εργάτες θα μπορέσουν να κοιτάξουν "στα ίσια" την άρχουσα τάξη, και να την ανατρέψουν, ή αν θα "αρκεστούν" σε χαοτικές - εκτονωτικές κινήσεις του στιλ "εκρηκτικός μηχανισμός", κτλ, που προφανώς στο επόμενο διάστημα θα μεγεθυνθούν , καθώς τροφοδοτούνται από τη λαική οργή που σπέρνουν με την επίθεση τους οι κυβερνώντες, σε συνδυασμό με την αποτυχία της κομμουνιστικής αριστεράς να δώσει ένα πειστικό-αργανωμένο σχέδιο: Από τη στιγμή που δεν υπάρχει κάτι οργανωμένο που να πείθει, η λαική οργή εκτονώνεται...χαοτικά ("αριστερισμός"), και τελικά αυτό είναι το επίδικο για την αριστερά σήμερα, να δώσει συγκεκριμένο σχέδιο και μορφή στη λαική οργή.

Έως τότε, την κατάσταση την περιγράφει ωραία ένα άρθρο της "Ελευθεροτυπίας":

Διαβάζουμε σε ρεπορτάζ της εφημερίδας «Γκάρντιαν» (20/12): «Περισσότερες από 100 αμερικανικές πόλεις θα χρεοκοπήσουν το νέο έτος, καθώς η κρίση χρέους που σάρωσε τράπεζες και χώρες απειλεί να προκαλέσει κατάρρευση δήμων...».

Σύμφωνα πάντα με το ίδιο δημοσίευμα, πόλεις και πολιτείες βρίσκονται αντιμέτωπες συνολικά με χρέη που φτάνουν έως τα 2 τρισ. δολάρια. Η κατάσταση δεν είναι διαφορετική στην Ευρώπη, όπου ο τοπικός και περιφερειακός δανεισμός αναμένεται να φτάσει στο 1,3 τρισ. ευρώ φέτος.

Οι γνωστοί οίκοι έχουν προχωρήσει σε μπαράζ υποβαθμίσεων της χρηματοπιστωτικής αξιοπιστίας ευρωπαϊκών πόλεων όπως η Φλωρεντία, η Βαρκελώνη και η Λισαβόνα. Η αξιολόγηση πόλεων, όπως η Βουδαπέστη και η Νάπολη, βρίσκεται λίγο πριν από την κατηγορία «σκουπίδια (junk)», κατηγορία στην οποία έχει πέσει ήδη η αξιολόγηση της Κωνσταντινούπολης.

Στο Ντιτρόιτ των ΗΠΑ γίνονται περικοπές στην αστυνομία, στον φωτισμό, στη συντήρηση των δρόμων και στην καθαριότητα, υπηρεσίες που επηρεάζουν το 20% του πληθυσμού.

Από τη διεθνή ειδησεογραφία μάθαμε επίσης ότι στις ΗΠΑ, σύμφωνα με νεότερη μελέτη του Συμβουλίου των Δημάρχων για τον υποσιτισμό και τους αστέγους, στις 27 μεγαλύτερες πόλεις αυξήθηκε το 2009 κατά 24% η επισιτιστική βοήθεια. Ο αριθμός των άστεγων οικογενειών αυξήθηκε κατά 9% και τα δύο τρίτα των πόλεων ανακοίνωσαν ότι τα καταφύγια είναι τόσο υπερπλήρη που αναγκάζονται να διώξουν κόσμο.

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση του Κέντρου Ερευνών Pew, το 55% του αμερικανικού εργατικού δυναμικού «υπέφερε κάποιο χρονικό διάστημα από ανεργία, μείωση μισθού ή αναγκάστηκε να εργαστεί σε συνθήκες μερικής απασχόλησης παρά τη θέλησή του» από τότε που άρχισε η ύφεση, το 2007.

Την ίδια στιγμή που η εξαθλίωση εξαπλώνεται με ταχείς ρυθμούς εκατέρωθεν του Ατλαντικού, οι 5 μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες, JP Morgan Chase, Bank of America, Morgan Stanley, Goldman Sachs και Citigroup ανακοινώνουν ότι θα δώσουν 90 δισ. δολάρια σε μπόνους, ενώ η εταιρεία συμμετοχών Blackstone νοίκιασε ολόκληρο το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης για το χριστουγεννιάτικο πάρτι. Τελικά όντως λεφτά υπάρχουν, γι' αυτούς για τους οποίους πάντοτε υπήρχαν...

Βαθαίνει η παρακμή του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού

Τα τελευταία χρόνια, ασχοληθήκαμε με τους τεράστιους στρατηγικούς σκοπέλους τους οποίους συνάντησε ο ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ. Βλ. «Η παγκόσμια στρατηγική των ΗΠΑ» (τ.8/2003), «Κρίση ηγεμονίας των ΗΠΑ και επιδείνωση των διιμπεριαλιστικών αντιθέσεων» (τ.9/2003), «Ιράκ: οι ανυπέρβλητες δυσκολίες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού» (τ.11/2004), «Στρατηγική υπερεξάπλωση των ΗΠΑ» (τ.13/2005).

Η τρέχουσα οικονομική κρίση από τη μια επιβεβαιώνει τις αναλύσεις μας, από την άλλη, οξύνει και επιταχύνει τις τρέχουσες εδώ και καιρό τάσεις.

Η γνώση της τρέχουσας κατάστασης και των προοπτικών του βορειοαμερικάνικου ιμπεριαλισμού, όπως τα στρατηγικά σχέδια που εκτελεί στην προσπάθειά του να εξέλθει της κρίσης ηγεμονίας που τον περισφίγγει, είναι μεγάλης σημασίας, δεδομένων των διαστάσεων και του ρόλου που καταλαμβάνει στη δυναμική της πάλης μεταξύ των κοινωνικών τάξεων.

Η κρίση του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ είναι η κρίση του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού. Αυτό δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη του επαναστατικού προτσές σε διάφορες χώρες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας (σ.μετ.: Ιταλίας).


Ένα από τα χαρακτηριστικά της χρηματοοικονομικής κρίσης που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας είναι η στενή πρόσδεσή της με την παρακμή του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Αυτή βρίσκεται στην χρηματοπιστωτική καρδιά της αμερικανικής υπερδύναμης, εκφράζοντας την οικονομική της παρακμή και την προοδευτική απώλεια ηγεμονίας εντός του καπιταλιστικού-ιμπεριαλιστικού κόσμου.

Είναι σημαντικό το να παρατηρήσουμε την παρακμή αυτή, όπως εκφράζεται από διάφορες οικονομικές παραμέτρους.

Πτώση του ποσοστού κέρδους

Από μαρξιστική οπτική γωνία, η πτώση του γενικού ποσοστού του κέρδους είναι ο βασικός δείκτης της αμερικανικής «δύσης». Αυτό βρίσκεται σε πτώση από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 του περασμένου αιώνα, περνώντας από το 14% το 1965 στο 4% το 2000: υπήρξε μερικώς μια άνοδος τη δεκαετία του ’80 (οφειλόμενη στην εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης και στην εξαγωγή κεφαλαίου), μα η ακόλουθη πτώση συνεχίστηκε χωρίς διακοπές μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’90. Η «χρυσή εποχή» του καπιταλισμού των ΗΠΑ έχει τελειώσει προ καιρού.

Υπερπαραγωγή


Στις ΗΠΑ, χώρα που παράγει το 23% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, ζει μόλις το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού. Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο τμήμα της παραγωγής προορίζεται για την εσωτερική αγορά και η καταναλωτική δυνατότητα συναντά περιορισμούς, εξαιτίας της συγκέντρωσης του πλούτου σε λίγα χέρια, εκδηλώνεται ένα χρονίζον πλεόνασμα κεφαλαίου, ειδικότερα, μέσων παραγωγής και εμπορευμάτων. Οι κύκλοι υπερπαραγωγής είναι όλο και πιο συχνοί και πιο έντονοι. Αν πρώτα ήταν 5ετείς, τώρα είναι 3ετείς. Όχι μόνο η βιομηχανική παραγωγή, αλλά και η αγροτική προκαλούν τεράστια πλεονάσματα.

Το πρόβλημα της υπερπαραγωγής δεν μπορεί να επιλυθεί μέσω των εξωτερικών αγορών, δεδομένης της προοδευτικής υποχώρησης των ΗΠΑ στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και την προοδευτική δημιουργία περιφερειακών αγορών που φρενάρουν τον αμερικανικό επεκτατισμό. Η σύγκρουση μεταξύ των διαστάσεων της κατανάλωσης και της παραγωγής που τείνει σταθερά να ξεπερνά αυτά τα όρια ξανατίθεται επομένως με όλο και πιο οξύ τρόπο.

Οικονομική παρακμή


Στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι ΗΠΑ άγγιζαν περίπου το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ, με ένα ποσοστό ακόμα πιο μεγάλο αναφορικά με την βιομηχανική ικανότητα. Το 1960, το ποσοστό των ΗΠΑ στο παγκόσμιο ΑΕΠ είχε πέσει στο 30%. Σήμερα είναι περίπου 23%, κατώτερο κατά 4% εκείνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο σύνολό της.

Σίγουρα οι ΗΠΑ είναι ακόμα η πιο μεγάλη ιμπεριαλιστική δύναμη, μα η οικονομική τους υπεροχή έχει σοβαρά τρωθεί, έχουν ένα βάρος όλο και μικρότερο στην παγκόσμια παραγωγή, αναπτύσσονται με ρυθμό μικρότερο του παγκόσμιου μ.ο. και βρίσκονται σε δυσκολία έναντι των αντιπάλων τους που έχουν αναπτυχθεί και ανέχονται όλο και λιγότερο την κυριαρχία τους.

Η κάμψη στο παγκόσμιο εμπόριο


Το 1948 οι ΗΠΑ κατείχαν περίπου το 22% των παγκόσμιων εξαγωγών εμπορευμάτων. Το 1973 το ποσοστό είχε πέσει στο 12,3%. Το 2007 το ποσοστό είχε πέσει στο 8,5%, κατώτερο εκείνου της Γερμανίας και της Κίνας. Με την οικονομική κρίση, οι εξαγωγές των ΗΠΑ έπεσαν περαιτέρω.

Αύξηση του δημόσιου χρέους


Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ έχει πολύ αυξηθεί, με αρχή τη δεκαετία του ’80 του περασμένου αιώνα, επί Ρήγκαν. Τον Ιούλιο αυτού του έτους (σ.μετ. 2009), την επόμενη των γιγαντιαίων «πακέτων σωτηρίας» των μονοπωλίων, είχε φτάσει το ιστορικό ρεκόρ των 11.579 δις $, ήτοι περίπου το 82% του ΑΕΠ των ΗΠΑ.

Σε ένα μόνο έτος (30 Ιούνη 2008-30 Ιούνη 2009) είχε αυξηθεί πάνω από 2.000 δις $, ήτοι κατά 22%.

Στην άνοδο αυτή συνέβαλαν και οι τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες (περίπου 670 δις $ το 2008, ίση με το μισό των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών) που, αν από μια πλευρά είναι μάννα για το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, από την άλλη, συνιστούν ένα χρηματικό βάρος πλέον ανυπόφορο.

Με την οικονομία σε ύφεση και την πολιτική των επιχορηγήσεων που σκοπό έχουν την αποφυγή της χρεωκοπίας των μονοπωλιακών γιγάντων, οι ΗΠΑ προχωρούν εκ των πραγμάτων προς την αδυναμία αποπληρωμής του δημόσιου χρέους.Αυτό σε μεγάλο βαθμό (67%) είναι υπό μορφή τίτλων που κρατούνται από ξένους επενδυτές, κατά βάση των Κεντρικών Τραπεζών της Ιαπωνίας και της Κίνας, που είναι εξαιρετικά ανήσυχες από αυτή την κατάσταση. Ακόμα και οι αμερικάνοι κάτοχοι αυτών των τίτλων (τα μεσαία στρώματα), έχουν στην πλάτη τους μια εντυπωσιακή ποσότητα δολαρίων ευρισκόμενων σε ρίσκο. Το ρίσκο της αφερεγγυότητας του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ και η συνεπαγόμενη παύση χρηματοδότησής του μπορούν να επιφέρουν την κατάρρευση του δολαρίου.

Ελλείμματα στο εμπορικό ισοζύγιο και το ισοζύγιο πληρωμών


Το ισοζύγιο των ΗΠΑ είχε πλεόνασμα μεταξύ 1946 και 1981. Ακολούθως άρχισε να γίνεται ελλειμματικό και συνεχώς επιδεινούμενο. Το 2006 είχε φτάσει τον αριθμό ρεκόρ των 4.700 δις $. Οι ΗΠΑ έχουν, εξάλλου, ένα έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο εξαιρετικά υψηλό και αυξανόμενο (ίσο με περίπου 60 δις $ το 2008), που επιδεινώνει το ισοζύγιο πληρωμών.

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχει δημιουργηθεί μια κατάσταση σοβαρής ανισορροπίας στις ροές κεφαλαίου, με το παγκόσμιο χρέος που είναι συγκεντρωμένο στις ΗΠΑ και την παγκόσμια πίστωση, από την άλλη, που είναι συγκεντρωμένη στις εξάγουσες πετρέλαιο και βιομηχανικά προϊόντα χώρες. Αυτό κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις ισορροπίες της καπιταλιστικής οικονομίας, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ εκπροσωπούν περίπου το ¼ της παγκόσμιας οικονομίας και είναι μακράν η κύρια αγορά εισαγωγών στον κόσμο.

Αποδυνάμωση του δολαρίου

Ένας χαρακτηριστικός δείκτης της οικονομικής παρακμής είναι και η προοδευτική απώλεια σημασίας του δολαρίου ως νομίσματος για αποθησαύριση και για διεξαγωγή διεθνούς εμπορίου. Η υποτίμησή του έναντι του ευρώ είναι σταθερή (στη γέννησή του, το ευρώ ισοδυναμούσε με 1,16$, τον Αύγουστο του 2009 με 1,44$). Αν μέχρι χτες το δολάριο ήταν ένας δείχτης της αμερικανικής παγκόσμιας υπεροχής, σήμερα είναι ένας δείχτης της παρακμής της αμερικανικής υπερδύναμης.

Η οικονομική κρίση βαθαίνει τη δυσπιστία προς το δολάριο και τροφοδοτεί το διεθνές χρηματοπιστωτικό χάος.

Η ευθραυστότητα του δολαρίου είναι σήμερα αξιοσημείωτη. Αν το δολάριο δεν χρησιμοποιείται ακόμα ως..χαρτί υγείας, αυτό συμβαίνει γιατί ακόμα χρησιμοποιείται ως η κύρια μονάδα αποθησαύρισης, πέραν του ότι σε αυτό διαπραγματεύεται το πετρέλαιο.

Κίνα και Ρωσία κατά τα τελευταία 20 χρόνια έχουν συσσωρεύσει τεράστια αποθέματα δολαρίων, που ρισκάρουν να χάσουν από 20 ως 40% της αξίας τους, αν το δολάριο υποστεί μια υποτίμηση. Αυτές οι χώρες κινούνται προς τη δημιουργία εναλλακτικών. Ο Πούτιν πολλές φορές έχει αμφισβητήσει το δολάριο ως μονάδα αποθησαύρισης και διεξαγωγής των παγκόσμιων συναλλαγών. Εκ μέρους των κινέζων, έχει προταθεί η χρήση του γουάν για τις εξαγωγές. Υπάρχουν προσπάθειες εκ μέρους των πετρελαιοπαραγωγών χωρών να αποδεσμευτούν από το δολάριο, προκειμένου να χρησιμοποιούν τα εθνικά τους νομίσματα. Αναμφίβολα το δολάριο, αργά ή γρήγορα, θα αντικατασταθεί από άλλα νομίσματα (ή «καλάθια» άλλων νομισμάτων) ως μονάδα αποθησαύρισης ή διεξαγωγής διεθνούς εμπορίου. Η μοίρα του είναι, στην πραγματικότητα, προδιαγεγραμμένη.

Πρέπει, εξάλλου, να σημειωθεί ότι η χρηματοδότηση του εμπορικού και κρατικού ελλείμματος των ΗΠΑ εξαρτάται από μια ισχυρή και αυξανόμενη συρροή κεφαλαίων από το εξωτερικό. Η αποδυνάμωση του δολαρίου και η εμφάνιση ανταγωνιστικών νομισμάτων, όπως το ευρώ, έχουν θίξει αυτούς τους μηχανισμούς. Κρίσιμος, σε αυτό το προτσές, είναι ο ρόλος χωρών όπως η Κίνα και η Ιαπωνία, οι οποίες ως τώρα αγόραζαν υποχρεώσεις των ΗΠΑ για να αποφευχθεί η χρεωκοπία των ΗΠΑ, αλλά τώρα αναζητούν τρόπους απαλλαγής.

Η μικρότερη ζήτηση σε τίτλους των ΗΠΑ θα βάρυνε με τρομακτικό τρόπο επί της αμερικανικής οικονομίας. Μια κατάρρευση του δολαρίου, υπόθεση διόλου απίθανη (ενδεικτική η δήλωση Ομπάμα στις 12 Αυγούστου[σ.μετ.:2009], σύμφωνα με την οποία «η οικονομία των ΗΠΑ δεν βρίσκεται εκτός κινδύνου»), θα παρέσερνε μαζί της συνολικά το χρηματοπιστωτικό και εμπορικό σύστημα δεδομένου του καταλυτικού ρόλου των ΗΠΑ στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Έλλειψη ενεργειακών πόρων


Ένας σημαντικός παράγοντας που δείχνει τη γενική παρακμή του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ είναι η χρόνια κρίση του ενεργειακού του τομέα. Οι ΗΠΑ τη δεκαετία του ’60 παρήγαγαν το 84% του πετρελαίου που κατανάλωναν. Σήμερα παράγουν μόλις το 35%. Οι ΗΠΑ καταναλώνουν περίπου το 24% του παγκόσμιου πετρελαίου, μα κατέχουν μόλις το 2,4% των αποθεμάτων, τα οποία, σύμφωνα με προβλέψεις, έχουν εναπομείνασα ζωή μόλις 10 χρόνια, αν αξιοποιηθούν. Ακόμα και οι σίγουροι πάροχοι από τον Καναδά και το Μεξικό θα βρίσκονται σε πτώση στο άμεσο μέλλον.

Αναφορικά με το φυσικό αέριο, οι ΗΠΑ καταναλώνουν περίπου το 22% της παγκόσμιας παραγωγής, μα και από αυτό έχουν αποθέματα περίπου και μόλις για μια δεκαετία.

Πρέπει εξάλλου να επισημανθεί ότι στο τέλος του πρώτου Πολέμου του Κόλπου, το 1991, το 55% των 20 πιο μεγάλων εταιριών της ενεργειακής βιομηχανίας ήταν αμερικάνικες και το 45% αυτών ευρωπαϊκές. Το 2007, περίπου το 35% των 20 πιο μεγάλων εταιριών ενέργειας ήταν ευρωπαϊκές, ένα άλλο 35% από τις χώρες του BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα), και περίπου το 30% ήταν των ΗΠΑ.

Αυτά τα δεδομένα, ξεκαθαρίζουν τη σοβαρή ενεργειακή ανισορροπία των ΗΠΑ και την απώλεια του ρόλου τους στον τομέα. Εξηγούν, επίσης, καλά την επιθετικότητα και τις απειλές σε χώρες παράγουσες πετρέλαιο όπως το Ιράκ και τη Βενεζουέλα, την επίδειξη «προσοχής» για χώρες όπως η Νιγηρία, όπως και την αναγκαιότητα ελέγχου του φυσικού αερίου που υπάρχει στο Ιράν και τη Ρωσία. Ως εναλλακτική στην ενεργειακή εξάρτησηαπό το πετρέλαιο, οι ΗΠΑ προωθούν τα βιοκαύσιμα, επιδιώκοντας να τα αποκτήσουν από τα τρόφιμα της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας: μια λύση εξαιρετικά πρόστυχη όσο και πρακτικά μη εφαρμόσιμη. Επομένως, η ενεργειακή εξάρτηση παραμένει ένα απειλητικό πρόβλημα για την οικονομία των ΗΠΑ, ελάχιστα επιλυόμενο με τις μηχανές χαμηλής κατανάλωσης της FΙΑΤ, δεδομένου ότι ο τομέας των μεταφορών απορροφά κάθε μέρα 14.000.000 βαρέλια.

Έλλειψη υδάτινων πόρων


Το πόσιμο νερό (3% του ύδατος που υπάρχει στον πλανήτη) είναι βασικό για τη βιομηχανία και τη γεωργία, πέραν φυσικά της ανθρώπινης κατανάλωσης. Οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν νερά για τη διατήρηση της οικονομίας τους για τις ερχόμενες δεκαετίες. Η υδάτινη κρίση είναι τέτοια που ευρείες ζώνες στην Καλιφόρνια και το Κολοράντο αποξηραίνονται. Η έλλειψη νερού που προβλέπεται για τα επόμενα έτη, ωθεί το ομοσπονδιακό κράτος και τα μονοπώλια των ΗΠΑ να σφετερίζονται το ζωτικό αυτό υγρό, σε άλλες χώρες. Πράγματι, αναζητούν να βάλουν χέρι στο νερό και στη βιοποικιλότητα που υπάρχει στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική (Αμαζόνιο), χωρίς τα οποία ο «θείος Σαμ» δεν θα μπορεί να διατηρήσει την εξουσία του.

Μια πρώτη σκέψη


Οι παράγραφοι που προηγήθηκαν επιτρέπουν να καταλάβουμε πως δεν πρόκειται περί μιας προσωρινής παρακμής, πρόσκαιρης. Η παρακμή του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ ανάγεται 40 χρόνια πίσω και επιδεινώνεται με τον καιρό. Τα χρόνια μεταξύ του ’60 και του ’70 ήταν το σημείο στροφής, που σφραγίστηκε από την εγκατάλειψη της σταθερής μετατρεψιμότητας χρυσού και δολαρίου.

Οι δυσκολίες των ΗΠΑ δεν προκύπτουν μόνο από τις εσωτερικές αντιθέσεις. Πρέπει να γίνουν κατανοητές σε σχέση με την ανάπτυξη των ανταγωνιστριών χωρών. Η εμφάνιση, κατά τη δεκαετία του ’80, της Ιαπωνίας ως χρηματοπιστωτικού και βιομηχανικού ανταγωνιστή, σημαντικού εξαγωγέα κεφαλαίων, σηματοδότησε ένα πέρασμα. Η γερμανική επανένωση και η οικοδόμηση της ΕΕ ως ιμπεριαλιστικού κέντρου σχετικά αυτόνομου σε πολιτικό επίπεδο, έχουν ορίσει νέα προβλήματα και απειλές στην παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ. Ο αυξανόμενος ρόλος της Κίνας στον ιμπεριαλιστικό κόσμο εκπροσωπεί κάτι ακόμα πιο αποκαλυπτικό τούτου.

Το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής- οικονομικής κρίσης το 2008 δημιούργησε τις συνθήκες μιας περαιτέρω έντασης της παρακμής των ΗΠΑ.

Εκ των πραγμάτων η οικονομία των ΗΠΑ συσσωρεύει προβλήματα και χάνει ανταγωνιστικότητα, υφίσταται πλήγματα από τους ανταγωνιστές της, οπισθοχωρεί σχετικά, εξαντλείται η κεντρικότητά τους (σ.μετ. των ΗΠΑ). Οι γιάνκηδες συναντούν κρίσεις υπερπαραγωγής όλο και συχνότερες και οξύτερες. Το δολάριο τείνει να εκτοπίζεται από άλλα, ισχυρότερα νομίσματα. Σημαντικές αγορές κλείνουν και η έλλειψη στρατηγικών πρώτων υλών καθίσταται όλο και πιο σοβαρή.

Αν ο ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ δεν καταφέρει να πουλήσει τα πλεονάσματά του, αν δεν καταφέρει να ελέγξει και να κάνει βασικούς ενεργειακούς πόρους, το νερό κλπ, δικούς του, αν δεν καταφέρει να διατηρηθεί ως τοκογλυφική δύναμη διατηρώντας το δολάριο στην κορυφή του νομισματικού συστήματος, δεν θα μπορεί πια να απολαμβάνει την ηγεμονική θέση που κρατούσε επί περίπου 60 χρόνια στον καπιταλιστικό κόσμο.

Η στρατηγική των ΗΠΑ: από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου…


Η στρατηγική των ΗΠΑ που υιοθετήθηκε από τις κυβερνήσεις τους μετά την κατάρρευση της ρεβιζιονιστικής ΕΣΣΔ απαντούσε σε ένα ερώτημα- κλειδί: πώς να διατηρήσει τη θέση της μοναδικής υπερδύναμης, εμποδίζοντας άλλες δυνάμεις της Ευρασιατικής ηπείρου να αναδυθούν και να συμμαχήσουν ώστε να αμφισβητήσουν τον ηγεμονισμό και να αποτελέσουν έναν κίνδυνο για τον έλεγχο των στρατηγικών πηγών και για την αμερικανική οικονομική διείσδυση;

Σε οικονομικό επίπεδο, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα ήταν η ξέφρενη φιλελευθεροποίηση, με την «καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση», δηλαδή με την περαιτέρω ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα, με την εξάπλωση των κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων, με τη δημιουργία των κατάλληλων εργαλείων.

Σε πολιτικο-στρατιωτικό επίπεδο, η απάντηση, ήδη από το 1991, ήταν μια πολιτική επίθεσης, πολέμου, με σκοπό την επανασταθεροποίηση της αμερικανικής ηγεμονίας στην Ευρώπη, στη Μέση Ανατολή, στην Ασία. Μια στρατηγική που, περνώντας μέσα από το χαρακτηρισμό χωρών ως «κρατών- παριών», τους πολέμους του Κόλπου και τις αποστολές του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια, βρήκε την κορύφωσή της, αλλά όχι και την κατάληξή της, με την προεδρία του Τζ.Γ. Μπους.

Ο τεξανός ταύρος, ακολουθώντας τις γραμμές που περιλαμβάνονταν στο «Σχέδιο για έναν Νέο Αμερικάνικο Αιώνα» (PNAC), μετά την 11η Σεπτέμβρη εισέβαλε σε διάφορες χώρες, εκτόξευσε απειλές εναντίον όσων δεν του υποτάσσονταν ή δεν στήριζαν την εγκληματική του πολιτική, άνοιξε νέες στρατιωτικές βάσεις, παραβίασε κάθε διεθνή νόμο και αποποιήθηκε κάθε θέσης περί «παγκόσμιας νέας τάξης» πουδεν ανταποκρινόταν στο σλόγκαν «ή μαζί μου ή εναντίον μου».

Παρ’ όλα αυτά, οι πολεμικές δράσεις που διεξήχθησαν υπό το πρόσχημα του «πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας» δεν είχαν αποτελέσματα. Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός δεν κατάφερε να υποτάξει το Ιράκ και το Αφγανιστάν, δεν έκανε σημαντικά βήματα στο «Σχέδιο Κολομβία» και στο «Σχέδιο Παναμάς»: ούτε καν κατάφερε να μπλοκάρει την πρόοδο των δημοκρατικών δυνάμεων και της αριστεράς στη Λατινική Αμερική, σημάδι μιας αλλαγής των υπαρχόντων συσχετισμών δύναμης. Η Μέση Ανατολή παρέμεινε ασταθής και η ήττα που υπέστη στο Λίβανο είχε μια σοβαρή επίδραση. Η στρατηγική υπερεξάπλωση και η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών συνέχισαν να απειλούν την οικονομική βάση. Το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης και το σπάσιμο του μακρού νεοφιλελεύθερου κύκλου εμπόδισαν τη συνέχιση στον ίδιο δρόμο.

…ως το Μπάρακ Ομπάμα


Η αποτυχία επιβολής ενός μονοπολικού κόσμου, η πιο σοβαρή μεταπολεμική οικονομική ύφεση, τα σοβαρά προβλήματα νομιμοποίησης και συγκατάθεσης που δημιουργήθηκαν από τη μιλιταριστική πολιτική, έχουν προκαλέσει την ανάδυση μιας διαφορετικής αντίληψης, πιο πραγματιστικής (που ξεκινά από τη διαπίστωση ότι οι ΗΠΑ δεν κατέχουν τους πόρους ώστε να κυβερνούν από μόνες τον κόσμο).

Μια αντίληψη εμφανώς λιγότερο επιθετική: και που προσωποποιείται στο Μπάρακ Ομπάμα.

Οι βασικοί άξονες της παγκόσμιας στρατηγικής του Ομπάμα, η οποία στόχο έχει τηδιατήρηση του αμερικανικού ιστορικού μπλοκ σε καιρούς βαθιάς κρίσης, μπορούν να συνοψιστούν ως ακολούθως:

- απόδοση προτεραιότητας στη σωτηρία των κύριων καπιταλιστικών μονοπωλίων με τεράστιες κρατικές βοήθειες, δηλαδή με την κοινωνικοποίηση των απωλειών, και με τη θέσπιση πιο προσεκτικών κανονισμών στις χρηματοπιστωτικές αγορές

- διατήρηση μιας συγκατάθεσης στο εσωτερικό, μέσω μιας υπόσχεσης για υγειονομική περίθαλψη για όλους και καλεσμάτων για μια εθνική ενότητα

- αποκατάσταση του τρωθέντος ίματζ στο εξωτερικό, ανάκτηση μιας ελάχιστης αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης από τους λαούς για την αποκατάσταση της ιδεολογικής ηγεμονίας (βλ. κλείσιμο του Γκουαντανάμο, προπαγάνδα για την κλιματική αλλαγή κλπ)

- ανάσυρση του χαρτιού της εμπλοκής και άλλων, των διαπραγματεύσεων και της διπλωματικής συνεργασίας με άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, με τη δημιουργία ποικίλων συμμαχιών στις διάφορες ζώνες του κόσμου στις οποίες οι ΗΠΑ να διατηρούν ρόλο καθοδηγητή: συγκεκριμένα α) αναθερμαίνοντας τις σχέσεις με τη Γερμανία και τη Γαλλία στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, οργανισμού που συνεχίζει να παίζει ένα ουσιαστικό ρόλο, και εμπλέκοντας κυρίως τις χώρες μέλη στην υπεράσπιση της «παγκόσμιας ασφάλειας» (περισσότερα στρατεύματα και περισσότερα χρήματα) β) ξεκινώντας μια προνομιακή σχέση με την ιμπεριαλιστική Κίνα για να την τυλίξει σε μια σειρά δεσμεύσεων που στόχο έχουν τη χαλιναγώγηση των κινεζικών εξαγωγών, την αποτροπή της αποποίησης τίτλων των ΗΠΑ και την παρεμπόδιση μιας στρατηγικής της συμμαχίας με τις ευρωπαϊκές χώρες γ) ξεκινώντας ιδιαίτερες συνεργασίες με τις αναδυόμενες δυνάμεις όπως την Ινδία και τη Βραζιλία.

Και επίσης:

-μείωση των στρατευμάτων στο Ιράκ και συγκέντρωση των προσπαθειών στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν όπου συναντώνται οι ζώνες επιρροής της Ρωσίας, της Κίνας και της Ινδίας, για τον έλεγχο της περιοχής και την διάλυση πιθανών συμμαχιών

-αύξηση των στρατιωτικών δαπανών για την ενδυνάμωση, κινητροδότηση και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό των ένοπλων δυνάμεων (όπλα ακριβείας, υπερβόμβα κλπ), αυξάνοντας τα στρατεύματα για τις «ειδικές επιχειρήσεις»

-πάση θυσία εξασφάλιση της ροής των ενεργειακών προμηθειών και στροφή στα βιοκαύσιμα, στα πυρηνικά, στον άνθρακα, στις ανανεώσιμες πηγές, στην ενεργειακή εξοικονόμηση και απόξεση του εσωτερικού του βαρελιού για την μείωση των προμηθειών από το εξωτερικό

-σταθεροποίηση μιας ζώνης επιρροής στην Ανατολική Ευρώπη, σε μια προσπάθεια για μείωση της ευρωπαϊκής επιρροής από τις ρωσικές ενεργειακές πηγές

-συνέχιση των απειλών εναντίον του Ιράν και της Βόρειας Κορέας για το θέμα των πυρηνικών

-επιμονή στο στρατηγικό δεσμό με το Ισραήλ, με περισσότερες προϋποθέσεις, φρενάροντας την αποικιοποίηση των κατεχόμενων εδαφών προκειμένου να δημιουργηθεί ένα Μπαντουστάν που θα κυβερνάται από δοσίλογους

-επίδειξη μιας θέλησης περί τερματισμού της «σύγκρουσης των πολιτισμών» και έναρξη μιας πολιτικής «χείρας φιλίας» προς τον μουσουλμανικό κόσμο, με σκοπό την υποστήριξη μετριοπαθών καθεστώτων

-αποσταθεροποίηση των δημοκρατικών και προοδευτικών κυβερνήσεων στη Νότια Αμερική και αποτροπή εμφάνισης άλλων (το πραξικόπημα στην Ονδούρα και η όλο και πιο μαζική παρουσία αμερικανών στρατιωτικών στην Κολομβία μιλούν από μόνα τους).

Καμια αυταπάτη για το «Μπαρμπα Θωμά»


Η πολιτική του Ομπάμα έχει σκοπό τη διαιώνιση της παγκόσμιας κυριαρχίας του αμερικανικού ιμπεριαλισμού. Είναι μια πολιτική που έχουν αποφασίσει οι χρηματιστικοί μονοπωλιακοί όμιλοι, το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, οι γίγαντες της βιομηχανίας ενέργειας, που έχουν γενναία χρηματοδοτήσει την άνοδο του Ομπάμα.

Το Δημοκρατικό Κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να υιοθετεί μια πολιτική πολύ πριν τις προεδρικές εκλογές αποφασισμένη από τους κυρίαρχους κύκλους του μεγάλου κεφαλαίου με σκοπό τη διατήρηση και παγιοποίηση της παγκόσμιας ηγεμονίας, μιας και απέτυχαν οι μονομερείς φιλοδοξίες και ο πλέον μη υποφερτός επεκτατισμός..

Ο Ομπάμα είναι μια έκφραση της ιμπεριαλιστικής πολιτικής. Μιας πολιτικής που σε κάθε περίπτωση πρέπει να αναμετρηθεί με μια οικονομική βάση όλο και πιο πολύ άρρωστη και με την ανάκαμψη της πάλης των τάξεων στον κόσμο.

Μια αδυσώπητη παρακμή με αντίστοιχες συνέπειες

Το προτσές της παρακμής του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού έχει ιστορικά χαρακτηριστικά και δεν είναι αναστρέψιμο. Η τρέχουσα χρηματοπιστωτική- οικονομική κρίση, που ξεκίνησε στις ΗΠΑ, το επιταχύνει.

Οι ΗΠΑ βρίσκονται στη δύση τους και θα παύσουν πολύ σύντομα να είναι η οικονομική δύναμη την οποία συνηθίσαμε από τις αρχές του 20ού αιώνα. Θα έχουν έναν οικονομικό ρόλο, σε παγκόσμιο επίπεδο, όλο και λιγότερο σημαντικό, με ή χωρίς τον Ομπάμα.

Στην ασταμάτητη αυτή πτώση της καπιταλιστικά πιο ανεπτυγμένης χώρας εκδηλώνονται πλήρως όλα τα παρασιτικά και αποσυνθετικά χαρακτηριστικά του ιμπεριαλισμού, του θνήσκοντος καπιταλισμού. Η κρίση των ΗΠΑ εκφράζει πλήρως τη γενική κρίση του καπιταλισμού.

Ως κομμουνιστές πρέπει, επομένως, να μελετούμε με την πλέον δέουσα προσοχή την παρακμή των ΗΠΑ, για να εξετάζουμε τις προοπτικές επαναστατικού μετασχηματισμού στις διάφορες χώρες.

Ο ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ από την επαύριον του Β’ Π.Π. είναι ο βασικός προμαχώνας της αστικής τάξης εναντίον των εργατικών και λαϊκών αγώνων, του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού. Με το γιγαντιαίο στρατιωτικό μηχανισμό του (750 στρατιωτικές βάσεις σε όλο τον κόσμο), με τις πολεμικές ενέργειες, με τη διαφθορά και με τα πραξικοπήματα, με τα στρατηγικά και οικονομικά σχέδια για την υποδούλωση των λαών, με τον «αγώνα εναντίον της τρομοκρατίας» και τη σταθερή πολιτική ανάμειξη στα εσωτερικά των άλλων χωρών, με τα ισχυρά μέσα προπαγάνδας του, ο βορειοαμερικάνικος ιμπεριαλισμός παίζει το ρόλο του πρωτοπαλίκαρου της παγκόσμιας αντίδρασης.

Τώρα έχει ανοίξει μια φάση στην οποία οι ΗΠΑ θα καταφέρουν να ελέγχουν με όλο και μεγαλύτερη δυσκολία έναν κόσμο αρκετά πιο χαοτικό από όσο χτες. Η οικονομική παρακμή συμπληρώνει με καθοριστικό τρόπο αυτές τις δυσκολίες.

Οι ιμπεριαλιστές ανταγωνιστές γνωρίζουν καλά τις δυσκολίες των ΗΠΑ και υιοθετούν προς στιγμήν προσεκτικές στρατηγικές, μη τραυματικές, είτε επειδή δεν έχουν την στρατιωτική ικανότητα να αμφισβητήσουν την αμερικανική υπερδύναμη, είτε επειδή γνωρίζουν πως η πτώση των ΗΠΑ θα σημάνει και την πτώση του κύριου χρηματιστικού κέντρου και της μεγαλύτερης αγοράς του κόσμου, με όλες τις συνέπειες που κάτι τέτοιο θα επιφέρει.

Παρ’ όλα αυτά, η επιθετική φύση του ιμπεριαλισμού, η αναπόφευκτη τάση προς τον πόλεμο είναι μια υπαρκτή πραγματικότητα. Η πάλη για τις αγορές, τις ζώνες επιρροής, τις πρώτες ύλες, ο σχηματισμός συμμαχιών και αντι-συμμαχιών, οικονομικών και στρατιωτικών συνασπισμών, αναπτύσσεται μπροστά στα μάτια μας. Οι εντάσεις, οι εμπορικοί πόλεμοι και οι πολιτικές συγκρούσεις βρίσκονται σε αύξηση και αγκαλιάζουν τους οργανισμούς «ρυθμίσεων και αντισταθμισμάτων» που δημιουργήθηκαν από τον ιμπεριαλισμό κατά τις προηγούμενες δεκαετίες (ΟΗΕ, ΔΝΤ, ΠΟΕ κλπ). Βαθύτατες αντιθέσεις προκύπτουν και εντός ΝΑΤΟ.

Η αδυσώπητη παρακμή των ΗΠΑ δεν σημαίνει ότι θα είναι αναπόφευκτη η εκτόπισή της ως της κύριας ιμπεριαλιστικής δύναμης από ανταγωνίστριες χώρες. Σημαίνει ότι είμαστε σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την άνοδο των τυπικών ανταγωνισμών του ιμπεριαλισμού. Σημαίνει ότι η κρίση ηγεμονίας των ΗΠΑ δεν μπορεί να έχει κατάληξη ειρηνική (π.χ. η αντικατάσταση της Αγγλίας από τις ΗΠΑ στην ηγεσία του ιμπεριαλιστικού συστήματος χρειάστηκε δύο παγκόσμιους πολέμους).

Αναμφίβολα, οι ΗΠΑ δεν θα παραχωρήσουν το πόστο που κατέχουν στη διεθνή αρένα με διπλωματικό τρόπο. Αν ο ένας πυλώνας της ηγεμονίας τους είναι το δολάριο, ο άλλος αναμφίβολα είναι η στρατιωτική δύναμη του Πενταγώνου. Αυτή η δύναμη αναπόφευκτα θα χρησιμοποιηθεί στην προσπάθεια για ανατροπή της κατάστασης.

Ο πολιτικός αγώνας για την ηγεμονία και η συνέχισή του στο στρατιωτικό επίπεδο θα καθορίσουν το μέλλον της ανθρωπότητας για πολύ καιρό.

Βελτιώνονται οι συνθήκες για τον επαναστατικό αγώνα των εργαζομένων και των λαών


Η περίοδος που ανοίγεται, με τις αναπόφευκτες μάχες της, τα νευραλγικά κέντρα των οποίων θα βρίσκονται στην Ευρασία και τη Νότια Αμερική, θα είναι αποφασιστική για τη μοίρα του βορειοαμερικάνικου γίγαντα, που με νέες μεθόδους προσπαθεί να επιβάλει την πολιτική του στο προλεταριάτο και τους λαούς: θα έχει, επιπλέον, πολλές συνέπειες για τους εκμεταλλευόμενους και τους καταπιεσμένους όλων των χωρών.

Σίγουρα η οικονομική κρίση και η διαμάχη που θα οξυνθεί μεταξύ των ΗΠΑ και των άλλων ιμπεριαλιστικών χωρών θα δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες για τον επαναστατικό μετασχηματισμό της κοινωνίας.

Ήδη σήμερα βλέπουμε ότι οι οικονομικές δυσκολίες αυξάνουν τη δυσπιστία προς τον ιμπεριαλισμό, διευρύνουν τις κοινωνικές βάσεις για τον αγώνα, δίνουν πνοή και δίκιο στις φιλοδοξίεςεργαζομένων και λαών για αλλαγή. Από το «τέλος της ιστορίας» περάσαμε σε λίγα χρόνια στο τέλος των ψευδαισθήσεων για μια διαρκή σταθεροποίηση του καπιταλισμού.

Στις ίδιες τις ΗΠΑ η εσωτερική κατάσταση και οι συσχετισμοί μεταξύ των τάξεων είναι προδιαγεγραμμένο ότι θα αλλάξουν. Η αμερικανική εργατική τάξη, αυτό το είδος παγκόσμιας «εργατικής αριστοκρατίας», που επί δεκαετίες απολάμβανε μια προνομιακή ιδιαίτερη θέση και ήταν λεία του πιο στραβού οπορτουνισμού, θα δει την κατάστασή της να επιδεινώνεται ουσιαστικά.

Σιγά σιγά, όταν τα υπερκέρδη της γιάνκικης αστικής τάξης θα πέφτουν, τα πράγματα θα πηγαίνουν όλο και χειρότερα για τους εργαζομένους. Η επίθεση των μονοπωλίων θα είναι αισθητή όλο και πιο πολύ στις συνθήκες ζωής και εργασίας των εργατών, και για αυτό θα είναι υποχρεωμένοι να αντισταθούν.

Συνεπώς, θα ανέβει η κοινωνική σύγκρουση και θα μειωθεί η παραδοσιακή επιρροή του δημοκρατικού κόμματος και του αμερικάνικου κίτρινου συνδικαλισμού στην εργατική τάξη των ΗΠΑ.

Στην περίοδο που ζούμε, θα δούμε την επανεμφάνιση της σοσιαλιστικής εναλλακτικής ως της μόνης διεξόδου από το καπιταλιστικό χάος και όλεθρο. Η προλεταριακή επανάσταση θα θέσει εκ νέου το πρακτικό πρόβλημα που το προλεταριάτο και οι λαοί θα πρέπει να επιλύσουν. Βέβαιο είναι ότι ο καπιταλισμός δεν θα πέσει από μόνος του. Το πέρασμα από την καπιταλιστική Τάξη σε ένα νέο, ανώτερο κοινωνικό σχηματισμό εξαρτάται από την ικανότητα του προλεταριάτου να δώσει ζωή σε μια ανεξάρτητη ιστορική δράση, υπό την καθοδήγηση ισχυρών μαρξιστικών-λενινιστικών κομμάτων.


Teoria & Prassi τ.20

Σεπτέμβρης 2009

Αναδημoσίευση από indymedia